इरानद्वारा इस्फहान आणविक स्थलका सुरुङहरू बन्द

इस्फहान इरानको सबैभन्दा संवेदनशील आणविक स्थलहरूमध्ये एक हो। यहाँ युरेनियम रूपान्तरण, अनुसन्धान तथा भूमिगत संरचनाहरू रहेका छन्। विगत केही वर्षदेखि यो स्थल इजरायल र अमेरिकाको निगरानीमा रहँदै आएको छ। गत वर्ष जुनमा भएको इजरायल–इरान सैन्य तनावका क्रममा यस क्षेत्रमा आक्रमण भएको र अमेरिकी B-2 बमवर्षकबाट बंकर-बस्टर बम प्रयोग गरिएको दाबीसमेत सार्वजनिक भइसकेको छ।

हाल सार्वजनिक भएका उच्च-रिजोल्युसन स्याटेलाइट तस्बिरहरूले इस्फहान आणविक स्थलका भूमिगत सुरुङहरू कंक्रीट र माटोले बन्द गरिएको देखाएका छन्, जसले नयाँ सुरक्षा रणनीति संकेत गर्छ।

 स्याटेलाइट तस्बिरबाट देखिएका प्रमुख तथ्य

• भूमिगत संरचनातर्फ जाने तीनवटा मुख्य सुरुङ प्रवेशद्वारहरू पूर्ण रूपमा अवरुद्ध

• प्रवेशद्वारहरू माटो र कंक्रीटले ढाकिएकाले पहिचान गर्न गाह्रो

• सुरुङ संरचना माथिल्लो भागमा नयाँ माटोको तह र संरचनात्मक परिवर्तन

• कुनै आपतकालीन निकास खुला देखिँदैन

यी परिवर्तनहरू सामान्य मर्मत कार्यभन्दा बढी सैन्य सुरक्षासँग सम्बन्धित कदमका रूपमा बुझिन्छन्।

सैन्य प्रवेश रोक्ने रणनीति

यदि अमेरिकी वा इजरायली विशेष बलहरूले स्थलमा प्रवेश गर्ने प्रयास गरेमा, बन्द गरिएका सुरुङहरूले ग्राउन्ड इन्कर्सन (Ground Invasion) अत्यन्त कठिन बनाउँछन्। यो कदम प्रत्यक्ष सैन्य हस्तक्षेपको जोखिम घटाउने उपाय हुनसक्छ।

बंकर-बस्टर बमको प्रभाव न्यूनिकरण

कंक्रीट र माटोले सुरुङहरू बन्द गर्दा:

• विस्फोटको दबाब बाहिर ननिस्कने

• भित्री संरचनामा हुने क्षति सीमित रहने

• रेडियोधर्मी पदार्थ बाहिर फैलिने सम्भावना घट्ने

यसले B-2 जेटबाट खसालिने शक्तिशाली बंकर-बस्टर बमको प्रभाव आंशिक रूपमा कम गर्न सक्छ।

 संवेदनशील सामग्रीको पुनःस्थानान्तरण : यो कदमले इरानले

• महत्वपूर्ण उपकरण वा सामग्री पहिले नै अन्य सुरक्षित स्थलमा सारिसकेको

• वा भूमिगत संरचना अस्थायी रूपमा निष्क्रिय बनाएको
  संकेत पनि दिन सक्छ।

 इजरायल र अमेरिकाका लागि सन्देश

यस कार्यलाई इरानको रणनीतिक सन्देशका रूपमा पनि हेरिन्छ:

• “हाम्रो आणविक संरचना पूर्ण रूपमा सुरक्षित छ” भन्ने संकेत

• भविष्यका हवाई वा भूमिगत आक्रमणहरूको प्रभाव सीमित रहने दाबी

• इजरायल र अमेरिकालाई सैन्य कारबाही महँगो र जटिल बनाउने चेतावनी

क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव

क्षेत्रीय सुरक्षा

• मध्यपूर्वमा सैन्य तनाव थप बढ्ने सम्भावना

• इजरायल–इरान छद्म युद्ध अझ गहिरिन सक्ने

• खाडी क्षेत्रका देशहरू उच्च सतर्कतामा रहनुपर्ने अवस्था

कूटनीतिक असर

• पश्चिमी देशहरूद्वारा थप प्रतिबन्धको सम्भावना

• IAEA निरीक्षणप्रति थप अविश्वास

• आणविक वार्ताहरू झन् जटिल बन्ने जोखिम