नेपाल कुनै पनि देशको भूराजनीतिक प्रयोगशाला होइन। नेपाल आफ्नै इतिहास, संस्कृति, पहिचान र सार्वभौमिक अस्तित्व भएको स्वतन्त्र राष्ट्र हो। नेपाली जनताले आफ्नो नेतृत्व आफैं छान्ने अधिकार राख्छन् र नेपालको भविष्य निर्धारण गर्ने अधिकार पनि नेपाली जनतामै निहित छ। बाहिरबाट बसेर नेपालको राजनीति, नेतृत्व र जनताको निर्णयलाई केवल रणनीतिक दृष्टिले हेर्नु…
युरोपको सीमामा पछिल्ला दिनहरूमा देखिएको ठूलो दबाब केवल युक्रेन वा रुसका कारण होइन, अफ्रिकाबाट आउने आप्रवासनले पनि नयाँ चुनौती थपेको छ। यस बहसको केन्द्रमा रहेको एउटा महत्वपूर्ण स्थान हो—सेउटा (Ceuta)। अफ्रिकी महादेशमा अवस्थित भए पनि सेउटा राजनीतिक रूपमा स्पेनको हिस्सा हो र युरोपेली संघ (EU) अन्तर्गत पर्छ। यही कारणले धेरै…
अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले प्रवासमा रहेका नेपालीहरूलाई सम्बोधन गर्दै दिएको "एक पटकको नेपाली, सधैँको नेपाली" भन्ने अभिव्यक्तिले विदेशमा रहेका लाखौँ नेपालीको भावनासँग जोडिएको एउटा महत्वपूर्ण विषय उठाएको छ। यो भनाइ केवल भावनात्मक सन्देश मात्र होइन, नागरिकता, पहिचान, लगानी र राष्ट्र निर्माणमा प्रवासी नेपालीको भूमिकासँग जोडिएको ठूलो बहसको विषय पनि हो।…
भारतीय राजनीतिज्ञ, लेखक तथा कूटनीतिज्ञ शशि थरूरद्वारा लिखित Why I Am a Hindu समकालीन भारतमा हिन्दू धर्म, हिन्दुत्व र धर्मनिरपेक्षताको सम्बन्धलाई केन्द्रमा राखेर लेखिएको बहुचर्चित कृति हो। सन् २०१८ मा प्रकाशित यस पुस्तकले केवल लेखकको व्यक्तिगत धार्मिक आस्थाको व्याख्या मात्र गर्दैन, बरु हिन्दू धर्मको ऐतिहासिक विकास, दार्शनिक गहिराइ र आधुनिक…
गुलाम नबी मन्सुर, कुवेत - जब देशका ऊर्जाशील युवाहरूले पालैपालो आफ्नै शरीरमा आगो लगाएर जीवन अन्त्य गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुन्छ, तब सडकको अनुशासन र कानुनका ठेलीहरूले मात्र नागरिकको पेट र मन दुवै भर्न सक्दैनन्। केही दिनयता युवाहरूले गरेको आत्मदाहको यो भयावह र हृदयविदारक शृङ्खला कुनै सामान्य दुर्घटना होइन; यो देशको…
नेपालका केही मिडिया, सञ्चारकर्मी र आफूलाई ‘जेनेरेसन–जी (Gen Z) अभियन्ता’ भन्नेहरू आजको सरकारको यस्तो आलोचना गरिरहेका छन्, मानौँ यो सरकार आउनुअघि नेपालमा सुशासनको स्वर्ग थियो। सरकारको आलोचना लोकतन्त्रको आधार हो, तर आलोचना तथ्यमा आधारित हुनुपर्छ, स्मृतिभ्रंशमा होइन। केही प्रश्न छन्, पूर्वाग्रह नराखी पढ्नुस्। भदौ २३ गते कलिला बालबालिकामाथि गोली चल्दा…
कुनै पनि राष्ट्रको लोकतान्त्रिक विकास केवल संविधान निर्माण, निर्वाचन सम्पन्न हुनु वा सरकार परिवर्तनमा मात्र सीमित हुँदैन। लोकतन्त्रको वास्तविक मापन त्यतिबेला हुन्छ, जब राज्यका निकायहरू जनताप्रति उत्तरदायी हुन्छन्, सार्वजनिक निर्णयहरू पारदर्शी हुन्छन् र नागरिकले आफ्नो संवैधानिक अधिकार स्वतन्त्र रूपमा प्रयोग गर्न सक्छन्। लोकतन्त्रलाई जीवन्त बनाउने यिनै आधारहरूमध्ये सूचनाको हक सबैभन्दा…
इन्डोनेसियाका राष्ट्रपति Prabowo Subiantoको भारत भ्रमणका क्रममा दिएको एउटा अभिव्यक्तिले इन्डोनेसिया र संस्कृत भाषाबीचको ऐतिहासिक सम्बन्धबारे पुनः अन्तर्राष्ट्रिय बहस सुरु भएको छ। राष्ट्रपति सुबियान्तोले एक कार्यक्रममा इन्डोनेसियाली भाषा र संस्कृतबीच गहिरो सम्बन्ध रहेको उल्लेख गर्दै आफ्नो भाषामा संस्कृत मूलका धेरै शब्द रहेको र धेरै नामहरू पनि संस्कृतबाट प्रभावित भएको बताएका…
नेपालको संविधान कार्यान्वयनको एक दशक पुग्न लाग्दा संघीय संरचनाको प्रभावकारिता र खर्चबारे बहस फेरि चर्किएको छ। यही सन्दर्भमा सार्वजनिक भएको संविधान संशोधनसम्बन्धी प्रस्तावले प्रतिनिधिसभा, राष्ट्रिय सभा र प्रदेश सभाका सदस्य संख्या घटाउनेदेखि जिल्ला समन्वय समिति खारेज गर्ने तथा संवैधानिक निकायहरूको संरचना सानो बनाउने सुझाव अघि सारेको छ। पहिलो दृष्टिमा हेर्दा…
कुनै पनि राजनीतिक दल, जुन गैरदलीय पेशाकर्मीहरू र राजनीतिक रूपमा नयाँ अनुहारहरूले स्थापना गरेको हो, त्यसले चार वर्षभन्दा कम समयमा संसदमा करिब दुई-तिहाइ बहुमत हासिल गर्नु र विश्वकै सबैभन्दा युवा प्रधानमन्त्री निर्वाचित गराउनु राजनीतिक इतिहासमा सामान्य घटना होइन। त्यसैले नेपालमा के भइरहेको छ र देश कुन दिशातर्फ अघि बढिरहेको छ…
