Friday 5th June 2026
विज्ञान र प्रविधि
Image

भ्वाएजर–१ ले अहिलेसम्म कुनै तारा प्रणालीतर्फ प्रत्यक्ष यात्रा गरिरहेको होइन। यसको दिशा Ophiuchus तर्फ छ, र करिब ४०,००० वर्षपछि यो Gliese 445 नामक ताराको तुलनात्मक रूपमा नजिक (लगभग १.६ प्रकाशवर्ष दूरी) पुग्ने अनुमान गरिएको छ। त्यसबेला पृथ्वीमा अहिलेको मानव सभ्यता कस्तो अवस्थामा हुनेछ भन्ने कुरा कल्पनाभन्दा बाहिरको विषय हुन सक्छ।…

Image

जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप बाट प्राप्त नयाँ तथ्यांकले नेप्च्यून ग्रहको चन्द्रमा “नेरेइड” बारे रोचक कुरा देखाएको छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार नेरेइड सौर्यमण्डलको सुरुवाती समयमा भएका ठूलो विनाशबाट बचेको पुरानो चन्द्रमा हुन सक्छ। Neptune सूर्यबाट सबैभन्दा टाढाको आठौं ग्रह हो। यसको चन्द्रमाहरू अरू ठूला ग्रहहरूभन्दा फरक छन्। बृहस्पति, शनि र युरेनसका चन्द्रमाहरू…

Image

आधुनिक भौतिक विज्ञान, दर्शन र चेतनासम्बन्धी बहसको अत्यन्त रोचक क्षेत्रसँग जोडिएको छ। विशेष गरी अतिरिक्त आयाम (higher dimensions) को अवधारणा अहिले केवल आध्यात्मिक कल्पना मात्र नभई सैद्धान्तिक विज्ञानको पनि महत्वपूर्ण विषय बनेको छ। f(x)=xn,  n>3f(x)=x^n,\; n>3f(x)=xn,n>3 मानिसले सामान्य रूपमा तीन आयाम — लम्बाइ, चौडाइ र उचाइ — तथा समयलाई चौथो आयामका…

Image

रूस–युक्रेन युद्धमा पहिलो पटक मानवरहित सैन्य प्रणालीमार्फत शत्रुको एक स्थान कब्जा गरिएको युक्रेनी राष्ट्रपति Volodymyr Zelenskyy ले बताएका छन्। उनका अनुसार ग्राउन्ड रोबोटिक प्रणाली र ड्रोनहरूको संयुक्त प्रयोगबाट गरिएको उक्त अपरेशनमा युक्रेनी पैदल सेना प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न थिएन। शत्रु पक्षले आत्मसमर्पण गरेको र युक्रेनी पक्षमा कुनै क्षति नभएको दाबी गरिएको…

Image

५० वर्षभन्दा बढी समयपछि नासाले फेरि मानवसहितको चन्द्र अभियान सुरु गरेको छ। आर्टेमिस–२ को सफल प्रक्षेपण केवल एउटा अन्तरिक्ष मिशन मात्र होइन, यो मानव सभ्यताको अर्को ठूलो छलाङ हो। अपोलो युगपछि पहिलो पटक मानिसहरू फेरि चन्द्रमाको कक्षातर्फ प्रस्थान गर्नु विज्ञानको इतिहासमा नयाँ अध्यायको सुरुवात हो। फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरबाट उडाइएको…

Image

इजरायलले पश्चिम किनारमा प्यालेस्टिनीहरूका लागि चौथो पुस्ता (४जी) मोबाइल सेवाहरूको स्तरोन्नतिलाई अनुमोदन गरेको इजरायली सञ्चार मन्त्रालयले मंगलबार जनाएको छ। मन्त्रालयले दुई प्यालेस्टिनी मोबाइल अपरेटरहरू - जावल र ओरेडू - र स्विडेनी पूर्वाधार फर्म एरिक्सनले व्यवस्थापन सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको बताएको छ जुन आइतबार इजरायलले अनुमोदन गरेको थियो। प्यालेस्टिनी सेलुलर प्रदायकहरूले २०१८…

Image

बेइजिङ/शेन्जेन — चीनले अत्याधुनिक सेमिकन्डक्टर प्रविधिमा पश्चिमी देशहरूको दशकौँदेखिको वर्चस्व तोड्ने दिशामा ठूलो र गोप्य कदम चालेको खुलासा भएको छ। समाचार संस्था Reuters का अनुसार चीनले अत्याधुनिक एआई चिप उत्पादनमा प्रयोग हुने एक्सट्रिम अल्ट्राभायोलेट (EUV) लिथोग्राफी मेसिन को कार्यशील प्रोटोटाइप सफलतापूर्वक विकास गरेको छ। रोयटर्सका अनुसार उक्त मेसिन शेन्जेनस्थित उच्च…

Image

हबल अन्तरिक्ष दूरबीनले (Hubble Space Telescope) हाम्रो सौर्यमण्डलमा देखिएको तेस्रो अन्तरतारकीय आगन्तुक ‘3I/ATLAS’ को नयाँ तस्बिर खिचेको छ।यो वस्तु हाम्रो सौर्यमण्डल बाहिरबाट आएको विशेष धूमकेतु–जस्तै आगन्तुक हो। तस्बिरमा के देखिन्छ? तस्बिरले सूर्यतर्फ लम्बिएको आँसु (tear-drop) आकारको चम्किलो बादल जस्तै संरचना देखाउँछ। यसैलाई धूमकेतुको “कोमा” भनिन्छ, जुन टुक्रिएका कणहरूको ठूलो बादल…

Image

नासाको रोभरले पहिलो पटक मंगल ग्रहमा बिजुली चम्केको प्रमाण रेकर्ड गरेको छ, यसको माइक्रोफोनले ग्रहभरि निरन्तर बग्ने धुलोको आँधीले उठेका साना "ज्यापहरू" को आवाजहरू उठाइरहेको छ। वैज्ञानिकहरूले लामो समयदेखि धुलो र कम ज्ञात मंगल ग्रहको हावापानीमा विद्युतीय डिस्चार्जहरू स्पार्किङ हुन सक्छन् कि भनेर बहस गर्दै आएका छन् - तर प्रमाण…

Image

ब्रह्माण्डले हामीलाई सधैं चकित पार्छ कहिले नयाँ ग्रहहरू, कहिले अनौठा ताराहरू र अब एउटा तारा जसको भोक "मृत्यु" पछि पनि समाप्त भएको छैन! खगोलशास्त्रीहरूले हालै एउटा सेतो बौना तारा (सेतो बौना) पत्ता लगाए जुन अझै पनि आफ्ना पुराना ग्रहहरू र उपग्रहहरू निलिरहेको छ। सेतो बौना तारा के हो? जब हामी…