Monday 10th August 2026
विज्ञान र प्रविधि
Image

चीनको बोहाइ सागरस्थित बोझोङ १९-६ ग्यास क्षेत्रको पहिलो चरण पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएको छ। यो चीनको पहिलो १०० अर्ब घनमिटरभन्दा बढी प्राकृतिक ग्यास भण्डार भएको समुद्री ग्यास क्षेत्र हो। चीन राष्ट्रिय अपतटीय तेल निगम (CNOOC) का अनुसार उक्त क्षेत्रबाट दैनिक ३.५ मिलियन घनमिटर प्राकृतिक ग्यास र तेल–ग्यास मिलाएर ५,२०० टनभन्दा…

Image

सन् २०२६ को बहुप्रतीक्षित पूर्ण सूर्यग्रहण यहि अगस्ट १२ मा हुने भए पनि एशियाका अधिकांश देशबाट भने यसको पूर्ण दृश्य अवलोकन गर्न नपाइने भएको छ। ग्रहणको पूर्ण छायाँपथ उत्तरी रूस, ग्रीनल्यान्ड, आइसल्यान्ड र स्पेन हुँदै जानेछ। खगोलविद्हरूका अनुसार एशियामा केवल रूसको उत्तरी भूभागका केही क्षेत्रबाट मात्र पूर्ण सूर्यग्रहण देखिने सम्भावना…

Image

चीनको आणविक ऊर्जामा ऐतिहासिक छलाङ: थोरियमलाई युरेनियममा परिणत गर्ने प्रयोगात्मक रियाक्टर सफल १. चीनले आणविक ऊर्जाको क्षेत्रमा विश्वको ध्यान खिच्ने महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गरेको छ। चीनको गान्सु प्रान्तको गोबी मरुभूमि क्षेत्रमा सञ्चालन भइरहेको TMSR-LF1 (Thorium Molten Salt Reactor–Liquid Fuel 1) नामक २ मेगावाट थर्मल क्षमताको प्रयोगात्मक रियाक्टरले थोरियम–२३२ लाई आणविक…

Image

स्पेसएक्सको रकेट चन्द्रमामा ठोक्कियो, नयाँ विशाल क्रेटर; वैज्ञानिकका लागि बन्यो दुर्लभ अनुसन्धानको अवसर अमेरिकी कम्पनी स्पेसएक्सको फाल्कन–९ रकेटको प्रयोगपछि छुट्टिएको खाली माथिल्लो भाग (Upper Stage) चन्द्रमाको सतहमा दुर्घटनाग्रस्त भएको छ। बुधबार भएको यो ठक्करले चन्द्रमाको आइन्स्टाइन क्रेटर नजिक नयाँ ठूलो क्रेटर सिर्जना गरेको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। रकेटको उक्त भाग…

Image

अन्तरिक्षमा आफ्नो कार्यकाल पूरा गरिसकेको फाल्कन–९ (Falcon 9) रकेटको माथिल्लो भाग (Upper Stage) चाँडै चन्द्रमामा ठोक्किने अपेक्षा गरिएको छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार यस ठक्करले चन्द्रमाको सतहमा नयाँ खाडल (क्रेटर) बनाउनेछ, जसको अध्ययन आगामी चन्द्र अभियानहरूका लागि महत्त्वपूर्ण हुने विश्वास गरिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार यो ठक्कर पृथ्वीबाट प्रत्यक्ष रूपमा देख्न सकिने छैन,…

Image

मानव सभ्यताले आकाशतर्फ हेर्दै आएको हजारौँ वर्ष भयो। ताराहरू, ग्रहहरू र ब्रह्माण्डका रहस्यहरू बुझ्ने हाम्रो खोज आज नयाँ चरणमा पुगेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा खगोलविद्हरूले सौर्यमण्डल बाहिर रहेका केही यस्ता ग्रहहरू पत्ता लगाएका छन्, जसले वैज्ञानिकहरूको कल्पनालाई नै चुनौती दिएका छन्। यिनैमध्ये एउटा विशेष प्रकारको ग्रह “सुपर–अर्थ” (Super-Earth) वा “सुपर–नेप्च्युन” (Super-Neptune)…

Image

ब्रह्माण्डको गहिराइमा रहेको एक विशाल तारा WOH G64 आफ्नो जीवनको अन्तिम चरणमा पुगेको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्। पृथ्वीबाट करिब १ लाख ६० हजार प्रकाश वर्ष टाढा रहेको यो तारा हाम्रो छिमेकी बौना आकाशगङ्गा लार्ज म्यागेलानिक क्लाउडमा अवस्थित छ। WOH G64 लाई वैज्ञानिकहरूले एक विशाल रातो सुपरजायन्ट ताराका रूपमा वर्गीकृत गरेका छन्।…

Image

विज्ञानले जीवनको अर्थबारे के पत्ता लगाएको छ ? हाम्रो अस्तित्वको रहस्य के हो ? मानिसले हजारौँ वर्षदेखि एउटा प्रश्न सोध्दै आएको छ—"हामी किन छौँ?" र "जीवनको सुरुवात कसरी भयो?"। धर्म, दर्शन र आध्यात्मिकताले आ-आफ्नो उत्तर दिएका छन्। तर विज्ञानले भने विश्वास होइन, प्रमाण र अनुसन्धानका आधारमा उत्तर खोज्ने प्रयास गरेको…

Image

ब्रह्माण्डको उत्पत्तिबारे सबैभन्दा प्रचलित वैज्ञानिक सिद्धान्त बिग ब्याङ्ग हो। यस सिद्धान्तअनुसार करिब १३.८ अर्ब वर्षअघि अत्यन्तै तातो र घना अवस्थाबाट ब्रह्माण्डको विस्तार सुरु भयो। तर यदि बिग ब्याङ्ग नै सबै कुराको पहिलो सुरुवात नभएर, कुनै अघिल्लो ब्रह्माण्डको अन्त्यपछि भएको नयाँ सुरुवात हो भने? यही रोचक र साहसी अवधारणा प्रस्तुत गरेका…

Image

वाशिङ्टन डीसी। पृथ्वीको कक्षाबाट क्रमशः तल झर्दै गएको अन्तरिक्ष दूरबिनलाई जोगाउने उद्देश्यले अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी NASA ले नयाँ रोबोटिक उद्धार अभियान सुरु गरेको छ। यस अभियानअन्तर्गत स्वचालित अन्तरिक्षयानले दूरबिनसम्म पुगेर त्यसको अवस्था परीक्षण गर्ने, आवश्यक मर्मत सम्भार गर्ने तथा सम्भव भए उच्च कक्षामा पुनःस्थापित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। नासाका अनुसार…