चीनको इनर मङ्गोलियास्थित उलानकाब (Ulanqab) शहर कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको विकासका लागि महत्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा उदाउँदै गएको छ। केही वर्षअघिसम्म कृषि र पशुपालनमा आधारित यो क्षेत्र अहिले विशाल डेटा सेन्टरहरूको निर्माणसँगै चीनको डिजिटल भविष्य निर्माण गर्ने केन्द्र बन्दै छ। दुई लाखभन्दा कम जनसंख्या भएको यस क्षेत्रमा करिब ९० वटा डेटा…
अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) ले एन्थ्रोपिक कम्पनीको एआई प्रणाली ‘क्लाउड’ प्रयोग गर्न बन्द गरेको जनाएको छ। यसअघि पेन्टागनले एन्थ्रोपिकलाई राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी जोखिम भएको भन्दै प्रयोग रोक्ने निर्णय गरेको थियो। एआई उपकरणहरू सैन्य अनुसन्धान, सूचना विश्लेषण र गुप्तचर कार्यमा प्रयोग हुँदै आएका थिए। तर एन्थ्रोपिकले आफ्ना सुरक्षा सीमाहरू हटाउन अस्वीकार गरेपछि…
सन् २०२६ को शरीर विज्ञान वा चिकित्साशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार कार्ल डाइसरोथ, पिटर हेगेमान र जर्ज नागेललाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरिएको छ। उनीहरूले मस्तिष्कका कोषहरूको कार्य बुझ्न र नियन्त्रण गर्न सहयोग गर्ने ‘अप्टोजेनेटिक्स’ प्रविधिको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका हुन्। यो प्रविधिले प्रकाशको प्रयोगमार्फत मस्तिष्कका विशेष स्नायु कोषहरूलाई सक्रिय वा निष्क्रिय बनाउन…
नासाको पर्सिभरेन्स (Perseverance) रोभर ले मंगल ग्रहको जेजेरो क्रेटर (Jezero Crater) क्षेत्रमा गरेको अध्ययनले त्यहाँको पानीको इतिहास वैज्ञानिकहरूले सोचेभन्दा धेरै जटिल रहेको देखाएको छ। वैज्ञानिकहरूले पहिले जेजेरो क्रेटरमा रहेको "मार्जिन युनिट" नामक क्षेत्र पुरानो तालको अवशेषबाट बनेको ठानेका थिए। तर रोभरले त्यहाँ अपेक्षा गरिएको तलछटी चट्टान नभई ज्वालामुखीय (आग्नेय) चट्टान…
वैज्ञानिकहरूको नयाँ अध्ययनले पृथ्वी र मंगल ग्रह एकै समयमा र नजिकै बने पनि फरक तरिकाले विकसित भएको देखाएको छ। अनुसन्धानका अनुसार पृथ्वीको अधिकांश भाग साना धुलो र ढुंगाका कणहरू (पेबल) जम्मा हुँदै बनेको हो। तर मंगल ग्रह भने मुख्य रूपमा ठूला चट्टानी वस्तुहरू (प्लानेटेसिमल) आपसमा ठोक्किँदै बनेको देखिएको छ। वैज्ञानिकहरूले…
वैज्ञानिकहरूले नासाको बेनु (Bennu) नामक क्षुद्रग्रहबाट ल्याइएको नमुना अध्ययन गर्दा सौर्यमण्डलको सुरुवाती इतिहासबारे नयाँ जानकारी फेला पारेका छन्। पहिले वैज्ञानिकहरू बेनु धेरै टाढा, धूमकेतुहरू बन्ने क्षेत्रमा बनेको ठान्थे। तर नयाँ अध्ययनले बेनु सौर्यमण्डलको त्यस्तो क्षेत्रमा बनेको देखाएको छ जहाँ पानी बरफमा परिवर्तन हुन सक्थ्यो। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार विशाल ग्रह बृहस्पति (Jupiter)…
जापानको ओसाकास्थित अस्पतालमा गम्भीर मुटुरोगबाट पीडित ५० वर्षीया महिलाको iPS स्टेम सेलबाट तयार गरिएको मुटुको मांसपेशी प्रयोग गरी विश्वकै पहिलो सफल शल्यक्रिया गरिएको छ। शल्यक्रियामा मुटुको बाहिरी भागमा तीनवटा विशेष मांसपेशीयुक्त तह राखिएको थियो, जसले मुटुको कार्यक्षमता सुधार गर्न सहयोग गर्ने चिकित्सकहरूको विश्वास छ। हृदय प्रत्यारोपणका लागि दाताको अभाव भइरहेका…
वैज्ञानिक तस्वीर तथा भिडियो प्रतियोगिता निकोन स्मल वर्ल्ड इन मोशन को विजेता भिडियोमाथि एआई (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) प्रयोग गरिएको आरोप लागेपछि पुनः जाँच सुरु भएको छ। चीनको छिङ्हुवा विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ता डा. निङ स्यु ले बनाएको भिडियो यस वर्ष पहिलो भएको थियो। भिडियोमा दुर्लभ रोग भएका एक बालकको श्वासनलीभित्र रहेका साना रौंजस्ता…
अमेरिकी अन्तरिक्ष कम्पनी स्पेसएक्सले आफ्नो शक्तिशाली रकेट स्टारशिप सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा पठाएको छ। रकेटले २६ वटा स्टारलिङ्क इन्टरनेट उपग्रहलाई कक्षामा स्थापित गर्न सफल भयो। अन्तरिक्ष यात्रा पूरा गरेर फर्कने क्रममा स्टारशिप पृथ्वीको वायुमण्डल पार गर्दै प्रशान्त महासागरमा अवतरण गर्ने अभ्यास गरेको थियो। अवतरणका बेला ठूलो आगोको गोला देखिए पनि परीक्षणलाई सफल…
विश्वभर जलवायु परिवर्तनको असर तीव्र रूपमा देखिन थालेपछि यो विषय अहिले विश्वको प्रमुख एजेन्डा बनेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघका हालैका प्रतिवेदनले पृथ्वीको तापक्रम वृद्धिलाई १.५ डिग्री सेल्सियसभित्र सीमित राख्ने लक्ष्य निकट भविष्यमा पूरा गर्न कठिन भएको देखाएका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले विश्वका नेताहरूलाई जीवाश्म इन्धनमा निर्भरता घटाएर स्वच्छ…
