Donald Trump का बयानहरूले सुरुमा आशा जगाए पनि, केही घण्टामै इरानको कडा प्रतिक्रिया आउनु भनेको दुवै पक्ष अझै पनि आफ्नै अडानमा अडिग छन् भन्ने संकेत हो। विशेषगरी इरानका प्रवक्ता Esmail Baghaei ले “अहिले वार्ताको कुनै योजना छैन” भन्नु, सीधा सन्देश हो—इरान दबाबमा झुक्ने पक्षमा छैन।![]()
यहाँ मुख्य समस्या “गहिरो अविश्वास” हो। इरानले विगतका सम्झौताहरूमा अमेरिकाको भूमिकालाई अविश्वसनीय मानेको छ, जबकि अमेरिकाले आर्थिक र सैन्य दबाबमार्फत आफ्नो सर्त लागू गराउन खोजिरहेको छ। यस्तो अवस्थामा, Islamabad मा हुने भनिएको दोस्रो चरणको वार्ता पनि अनिश्चित बनेको छ, भलै Pakistan मध्यस्थकर्ता बनेर सक्रिय देखिएको छ।
ट्रम्पको “पावर प्लान्ट र पुल ध्वस्त पार्ने” चेतावनी र त्यसको जवाफमा इरानको “अल्टिमेटम स्वीकार नगर्ने” अडान—यी दुवैले देखाउँछ कि युद्धविराम (ceasefire) केवल समय किन्ने उपाय मात्र हुन सक्छ, स्थायी समाधान होइन। विशेषगरी अप्रिल २२ पछि के हुन्छ भन्ने कुरा नै अहिलेको सबैभन्दा संवेदनशील बिन्दु हो।
अहिलेको स्थिति “वार्ता चलिरहेको छ” भन्दा पनि “वार्ता टुट्न नदिने प्रयास भइरहेको छ” जस्तो देखिन्छ। यदि कुनै पक्षले लचकता नदेखाएमा, यो अवस्था फेरि तनाव वा प्रत्यक्ष द्वन्द्वतर्फ जान सक्ने जोखिम उच्च छ।
Pakistan ले मध्यस्थकर्ताको रूपमा सक्रिय भूमिका खेलिरहेको छ, जहाँ Ishaq Dar लगातार संवाद कायम राख्न जोड दिइरहेका छन्। उता Abbas Araghchi ले भने स्पष्ट संकेत दिएका छन् कि Iran अहिले हतारमा कुनै निर्णय गर्ने अवस्थामा छैन—बरु “सबै पक्षको समीक्षा” गरेर मात्रै रणनीति तय गर्नेछ।
मुख्य अड्चनहरू तीनवटा देखिन्छन्:
- अमेरिकामाथि “विश्वासको अभाव”
- इरानी जहाज र बन्दरगाहमाथिको दबाब
- लगातार विरोधाभासी र धम्कीपूर्ण बयान
Donald Trump को व्यवहार पनि यही द्वन्द्वलाई झन् जटिल बनाउने खालको छ। एकातिर उनले “उज्ज्वल भविष्य” को कुरा गर्छन्, अर्कोतिर इरानलाई आर्थिक रूपमा थिच्न नाकाबन्दी नहटाउने चेतावनी दिन्छन्। यस्तो “carrot and stick” रणनीति पुरानो हो, तर अहिले इरान त्यसबाट प्रभावित हुने अवस्थामा देखिँदैन।
Islamabad मा सम्भावित दोस्रो चरणको वार्ता अझै अनिश्चित छ। इरानले स्पष्ट रूपमा भनेको छ—नाकाबन्दी नहटेसम्म वार्ता हुँदैन। त्यसैले अहिलेको अवस्था “पहिले कसले झुक्छ?” भन्ने मनोवैज्ञानिक खेलमा बदलिएको छ।
सारमा:
- पाकिस्तान संवाद बचाइराख्न चाहन्छ
- अमेरिका दबाब बढाएर सम्झौता खोज्दैछ
- इरान दबाबमा नआउने संकेत दिँदैछ
यदि यही स्थिति जारी रह्यो भने, वार्ता सुरु नै नहुने जोखिम छ—र युद्धविराम सकिएपछि तनाव फेरि चर्किन सक्ने सम्भावना बलियो छ।