-रोजिना ढुंगाना
सामाजिक सञ्जालले मानिसलाई नजिक ल्याएको छ, तर त्यही माध्यम कहिलेकाहीँ ठगी र धोखाधडीको जाल पनि बन्न सक्छ। यो कथा कुनै काल्पनिक घटना होइन। यो एउटा वास्तविक घटनाबाट प्रेरित चेतावनीमूलक लेख हो। यसको उद्देश्य कसैलाई दोषी ठहर गर्नु वा बदनाम गर्नु होइन, बरु यस्तै परिस्थितिमा रहेका व्यक्तिहरूलाई सचेत गराउनु हो।
एक महिला आफ्नो जीवनको निकै कठिन चरणमा थिइन्। श्रीमान्सँगको सम्बन्ध टुटेको थियो र उनी भावनात्मक रूपमा गहिरो पीडामा थिइन्। एक्लोपन, निराशा र भविष्यप्रतिको अन्योलताबीच सामाजिक सञ्जालमा उनको परिचय आफू टर्कीको भएको र अमेरिकामा बस्ने दाबी गर्ने एक पुरुषसँग भयो।
सुरुआतमा उनीहरूबीच सामान्य कुराकानी मात्र हुन्थ्यो। तर दिन बित्दै जाँदा कुराकानी बाक्लिँदै गयो। उसले दैनिक रूपमा उनको हालखबर सोध्थ्यो, खाना खाए–नखाएको चासो राख्थ्यो, मन दुखेका बेला सम्झाउँथ्यो। करिब दुई–तीन महिनासम्म निरन्तर सम्पर्कमा रहँदा ती महिलालाई पनि लाग्न थाल्यो कि यो व्यक्ति साँच्चै उनको जीवन बुझ्ने र साथ दिने मान्छे हो।
केही समयपछि उसले भन्यो, “मैले तिम्रो फोटो मेरी आमालाई देखाएको छु।” त्यसपछि विवाहको प्रस्ताव आयो। उसले आफ्नी आमालाई पनि ती महिला मन परेको बतायो र आफू भविष्य सँगै बिताउन चाहेको कुरा दोहोर्यायो। भावनात्मक रूपमा कमजोर अवस्थामा रहेकी ती महिलाले यो सम्बन्धलाई आशाको किरणका रूपमा लिन थालिन्।
विश्वास अझ बलियो बनाउन उसले आफ्नो बैंक खाताको तस्वीर पठायो, आफू अत्यन्त धनी भएको दाबी गर्यो र भन्यो, “मलाई तिम्रो पैसाको आवश्यकता छैन, म त केवल विश्वास चाहन्छु।” यस्ता कुराहरूले महिलाको मनमा रहेको शंका क्रमशः हट्दै गयो।
केही महिनापछि उसले टर्की हुँदै कुवेत आउन लागेको जानकारी दियो। महिलाले पनि खुसी हुँदै भेटको तयारी गर्न थालिन्। तर अचानक उसले एयरपोर्टबाट फोटो पठाउँदै भन्यो, “मसँग स्थानीय मुद्रा छैन, अलिकति सहयोग गर। म पुगेपछि सबै रकम फिर्ता गरिदिन्छु।”
विश्वासका आधारमा महिलाले पहिलोपटक २०० केडी पठाइन्। केही समयपछि टिकट रद्द भएको बहाना आयो र यात्रा स्थगित भयो। यद्यपि उनको विश्वास भने अझै कायम थियो।
केही दिनपछि फेरि नयाँ योजना सुरु भयो। टिकटका फोटो, सपिङ गरेका सामानहरू, आईफोनका तस्वीर, सुन र डायमन्डका गहना, लगेज प्याक गरिरहेको दृश्यहरू पठाइयो। सबै कुरा यति वास्तविक देखिन्थ्यो कि धोका हुन सक्छ भन्ने कल्पना पनि गर्न सकिँदैनथ्यो।
अन्ततः उसले फेरि भन्यो, “म प्लेनमा चढिसकेको छु, अब भेट्न आउनेछु।” तर त्यसैबेला पुनः कुवेतको खर्चको बहाना बनाउँदै थप ३०० केडी मागियो। महिलाले फेरि विश्वास गरिन् र रकम पठाइन्। यसरी जम्मा ५०० केडी पठाइसकिएको थियो।
त्यो दिन उनी निकै उत्साहित थिइन्। पार्लर गइन्, आफूलाई सजाइन्, नयाँ कपडा लगाइन् र कोठा व्यवस्थित गरिन्। उनी केवल एउटा व्यक्तिलाई भेट्ने प्रतीक्षामा थिइनन्, बरु नयाँ जीवनको सपना सजाइरहेकी थिइन्।
तर त्यो मानिस कहिल्यै आएन।
घण्टा बिते, दिन बिते, एक हप्ता बित्यो। फोन उठेन, सन्देशको जवाफ आएन। अन्ततः कठोर सत्य स्पष्ट भयो। प्रेम, विवाह र भविष्यको सपना देखाएर, विश्वास जितेर, पैसा असुलेर त्यो व्यक्ति गायब भइसकेको थियो।
सबैभन्दा ठूलो क्षति ५०० केडी गुमाउनु मात्र थिएन। उनले आफ्नो विश्वास गुमाइन्। सम्बन्धमा पुनः विश्वास गर्न सक्ने शक्ति गुमाइन्। पहिले नै भत्किएको मनलाई अझ गहिरो चोट लागेको थियो।
यस घटनाले एउटा महत्वपूर्ण कुरा सिकाउँछ। यस्ता स्क्याम गर्ने व्यक्तिहरूले सुरुमा पैसा माग्दैनन्, उनीहरू पहिले विश्वास जित्छन्। उनीहरू तपाईंको दुःख सुन्छन्, तपाईंलाई विशेष महसुस गराउँछन्, प्रेमको प्रस्ताव राख्छन्, भविष्यका सपना देखाउँछन्। अनि जब तपाईं पूर्ण रूपमा भावनात्मक रूपमा बाँधिनुहुन्छ, त्यतिबेला पैसाको कुरा सुरु हुन्छ।
त्यसैले सामाजिक सञ्जालमा भेटिएका अपरिचित व्यक्तिलाई केवल लामो कुराकानीका आधारमा विश्वास नगर्नुहोस्। बैंक ब्यालेन्स, टिकट, एयरपोर्ट, सपिङ वा महँगा सामानका तस्वीरहरू सत्यताको प्रमाण होइनन्। विशेष गरी विदेशबाट भेट्न आउँछु भन्दै अचानक पैसा माग्ने कुनै पनि व्यक्तिप्रति अत्यन्त सावधान रहनुहोस्।
साँचो प्रेममा पैसाको परीक्षा हुँदैन। साँचो सम्बन्धमा विश्वास बेचिँदैन। र साँचो जीवनसाथीले भेट्न आउनुअघि आर्थिक सहयोगको दबाब सिर्जना गर्दैन।
यो चेतावनी महिला र पुरुष दुवैका लागि समान रूपमा महत्वपूर्ण छ। सामाजिक सञ्जालमा बनाइने सम्बन्धमा भावनाभन्दा विवेकलाई प्राथमिकता दिनुहोस्। आफ्नो पैसा, बैंक विवरण वा व्यक्तिगत जानकारी सजिलै कसैलाई नदिनुहोस्।
जीवनमा धोका खानु अन्त्य होइन। त्यस्ता घटनाबाट सिकेर अझ बलियो बन्न सकिन्छ। तर एउटा व्यक्तिले भोगेको पीडा अर्को व्यक्तिको जीवनमा नदोहोरियोस् भन्ने चाहनाले यो कथा साझा गरिएको हो।
-झापा, हालः कुवेत
