अमेरिकाले नेपालको केही पुरातात्त्विक तथा सांस्कृतिक (एथ्नोलोजिकल) सामग्रीको आयातमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। यो प्रतिबन्ध अमेरिकी भन्सार तथा सीमा सुरक्षा निकाय (CBP) ले अगस्ट १२, २०२६ देखि लागू गरेको हो।
नेपाल र अमेरिकाबीच जनवरी ८, २०२६ मा भएको द्विपक्षीय सम्झौताअनुसार यो व्यवस्था लागू गरिएको हो। यसको उद्देश्य नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाको अवैध उत्खनन, चोरी निकासी र तस्करी रोक्नु हो।
यो सबै नेपाली कला, मूर्ति वा प्राचीन वस्तुमाथिको पूर्ण प्रतिबन्ध भने होइन। केवल तोकिएका पुरातात्त्विक तथा धार्मिक महत्वका सामग्रीहरूमा मात्र आयात प्रतिबन्ध लाग्नेछ।
समग्रमा यस सम्झौताले नेपालको सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षणमा सहयोग पुग्नुका साथै विदेशमा अवैध रूपमा लगिएका पुरातात्त्विक वस्तु फिर्ता ल्याउने प्रयासलाई पनि बल पुर्याउने देखिन्छ ।
