नेपाल–चीन सीमा क्षेत्रमा बुधबार आएको विनाशकारी आकस्मिक बाढीमा नेपालतर्फ मृत्यु हुनेको संख्या ७३४ पुगेको छ भने २,४९८ जना अझै बेपत्ता रहेका छन्। तिब्बततर्फ कम्तीमा १६ जनाको मृत्यु भएको र ५४६ जना बेपत्ता रहेको चिनियाँ अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
उद्धार तथा खोजी अभियान पाँचौं दिनमा प्रवेश गरे पनि लगातारको वर्षा, नदीको बढ्दो सतह र पहिरोका कारण प्रभावित क्षेत्रमा पुग्न कठिन भइरहेको छ। नेपालका विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङभित्र १०० भन्दा बढी कामदार जीवितै फसेको हुन सक्ने आशंका गरिएको छ।
चीनले तिब्बततर्फ २३ देशका २६१ विदेशी नागरिक बेपत्ता रहेको जनाएको छ। बेपत्ता विदेशीमध्ये १०४ नेपाली, ४९ भारतीय, ३३ लाट्भियाली, १८ अमेरिकी र १५ बेलायती नागरिक रहेका छन्।
यसैबीच, तिब्बतको ग्यिरोङ क्षेत्रमा नयाँ पहिरो खसेर ब्यारियर ताल बन्न थालेपछि सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै उद्धारकर्मीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।
उता, बीबीसी भेरिफाइले अमेरिकी भूउपग्रह तथा इन्टेलिजेन्स कम्पनी भान्टोर र प्लानेट ल्याब्सका स्याटेलाइट तस्बिरहरूको विश्लेषण गर्दै त्रिशूली नदी आसपासको विनाशको विस्तृत अवस्था सार्वजनिक गरेको छ। तस्बिरहरूले नेपाल–तिब्बत सीमा नाकादेखि त्रिशूली बजारसम्म बाढीले व्यापक भौतिक क्षति पुर्याएको देखाएका छन्।
स्याटेलाइट तस्बिरअनुसार सीमा नाकाको ठूलो भाग बाढीले बगाएको छ भने टिमुरे बस्तीका अधिकांश घर पूर्ण रूपमा नष्ट भएका वा हिलोले पुरिएका छन्। स्याफ्रुबेँसी क्षेत्रमा घर, पुल र जलविद्युत् आयोजनामा गम्भीर क्षति पुगेको छ भने बस्तीका ठूला भाग माटो, ढुङ्गा र भग्नावशेषले ढाकिएका छन्।
त्यस्तै, सीमाबाट करिब ४५ किलोमिटर तल रहेको त्रिशूली बजारमा एउटा सिङ्गो बस्ती तथा कृषि योग्य जमिनको ठूलो हिस्सा बाढीले बगाएको देखिएको छ। सार्वजनिक भएका प्रमाणित भिडियोहरूमा नदीको तीव्र बहावले पुल भत्काएको, सवारीसाधन तथा अन्य संरचनाहरू बगाएको दृश्य देखिन्छ।
विज्ञहरूका अनुसार हिमनदी क्षेत्रबाट ठूलो पहिरो खसेपछि पानी, ढुङ्गा र माटोको विशाल बहाव सिर्जना भएको थियो। प्लानेट ल्याब्सका तस्बिरहरूले हिमनदीको ठूलो भाग भत्किएर तल खसेको र त्यसले विनाशकारी मार्ग बनाएको देखाएका छन्।
पहिरोले थुनेर बनेका ब्यारियर तालहरूका कारण थप बाढीको जोखिम कायम रहेको चेतावनी दिइएको छ। यद्यपि हाल केही तालहरूको अवस्था स्थिर देखिए पनि निरन्तर निगरानी आवश्यक रहेको विज्ञहरूको भनाइ छ।
साभारः बीबीसीबाट
