Thursday 5th November 2026
तोयानाथ उपेक्षितको लेखहरु
Image

पृथ्वीलाई जीवित र बुद्धिमान प्रणालीका रूपमा हेर्ने बहस पृथ्वी केवल मानिस, जनावर, वनस्पति, समुद्र, पहाड र वायुमण्डलको संग्रह मात्र हो कि यी सबैबीचको जटिल अन्तरसम्बन्धले ग्रहस्तरमै कुनै प्रकारको ‘बुद्धिमत्ता’ विकास गर्न सक्छ? पछिल्ला वर्षहरूमा खगोलजीवविज्ञान (Astrobiology) का केही वैज्ञानिकहरूले यही प्रश्नमाथि गम्भीर बहस अघि बढाएका छन्। उनीहरूको तर्कअनुसार बुद्धिमत्ता कुनै…

Image

काठमाडौं — नेपालका धेरै प्रमुख सहर तथा बस्तीहरू विगतमा गएका विशाल पहिरोले निर्माण गरेका भू–भागमा विकसित भएको भूगर्भविद् डा. रञ्जनकुमार दाहालले बताएका छन्। त्रिभुवन विश्वविद्यालयको भूगर्भ विभागका प्राध्यापकसमेत रहेका दाहालले दिलभूषण पाठकको कार्यक्रम ‘टफ टक’मा नेपालको भौगोलिक बनावट, पहिरोको जोखिम र विकास निर्माणबीचको सम्बन्धबारे चर्चा गर्दै यस्तो बताएका हुन्। हिमालय…

Image

काठमाडौँ — रसुवास्थित भोटेकोशी नदीमा अगस्ट २६ मा आएको विनाशकारी बाढीपछि नेपालले केही देशबाट प्राप्त उद्धार तथा राहत सहयोग अस्वीकार गरेको भन्ने समाचारहरू गलत भएको सरकारले स्पष्ट पारेको छ। परराष्ट्र मन्त्रालयमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा मन्त्री शिशिर खनालले नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट प्राप्त सहयोगलाई अस्वीकार नगरेको, तर अहिलेको आवश्यकता र घटनाको प्रकृतिअनुसार…

Image

हिमालको बदलिँदो अनुहारले दिएको गम्भीर संकेत दशकौँअघि टाढाबाट हेर्दा सेताम्मे देखिने नेपालको हिमाली शृङ्खलाको स्वरूप पछिल्ला वर्षहरूमा क्रमशः बदलिँदै गएको छ। कतिपय हिमनदीहरू पछाडि हटिरहेका छन्, हिउँको मात्रा घटिरहेको छ र बरफको मोटाइ तीव्र रूपमा कम भइरहेको वैज्ञानिक अध्ययनहरूले देखाएका छन्। हिन्दुकुश–हिमालय क्षेत्रमा देखिएको यो परिवर्तन केवल हिमालको सौन्दर्यसँग सम्बन्धित…

Image

नवभारत टाइम्सले शशि थरूर र नेपालका अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेबिचको संवादलाई निकै रोचक शैलीमा प्रस्तुत गरेको छ। ‘भारतका शशि थरूर बनाम नेपालका शशि थरूर’ भन्ने शीर्षक आफैंमा आकर्षक र मनोरञ्जनात्मक भए पनि यसले दुई फरक देशका दुई बौद्धिक व्यक्तित्वबीच भएको संवादलाई केही हदसम्म केवल अंग्रेजीका कठिन शब्दहरूको प्रतिस्पर्धामा सीमित गरेको…

Image

काठमाडौं — नेपालमा आएको विनाशकारी बाढी तथा पहिरोपछि बेपत्ता हुनेको संख्या १ हजार ९२४ पुगेको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA) ले जनाएको छ। प्राधिकरणका अनुसार प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार अभियानलाई तीव्र पारिएको छ। उद्धार तथा खोजी कार्यमा करिब १५ हजार सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ। प्राधिकरणको पछिल्लो…

Image

काठमाडौं — नेपालमा आएको विनाशकारी बाढीबाट उद्धार गरिएका तमिलनाडुका २१ जना तीर्थयात्री भारत फर्किएका छन्। भारतका एक उच्च अधिकारीले तीर्थयात्रीहरूको समूहसँग भेट गरी नेपालमा बाढीका क्रममा उनीहरूले भोगेको अनुभव प्रत्यक्ष रूपमा सुनेका छन्। तीर्थयात्रीहरूले आफूहरू कठिन परिस्थितिमा फसेको र नेपाली सुरक्षाकर्मी तथा उद्धार टोलीले गरेको सहयोगबारे जानकारी गराएका थिए। उनीहरूको…

Image

काठमाडौं — रसुवामा आएको विनाशकारी बाढीपछि प्रभावितको उद्धार तथा राहतका लागि १२ भन्दा बढी देशले नेपाल सरकारसँग सहयोगको अनुमति मागेका छन्। भारत, चीन, अमेरिका, बेलायत, क्यानडा, बंगलादेश, पाकिस्तान, श्रीलंका, अष्ट्रेलिया, टर्की, दक्षिण कोरिया र जापानलगायत देशले सहयोगको प्रस्ताव गरेका हुन्। विदेशी मुलुकहरूले मुख्यतः आपतकालीन उद्धार, मेडिकल सहायता र आर्थिक सहयोग…

Image

काठमाडौं — चीनको तिब्बत सीमासँग जोडिएका नेपालका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार टोलीहरू समयसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै बेपत्ता तथा सम्भावित जीवित व्यक्तिको खोजीमा जुटेका छन्। अचानक आएको पानी, माटो, ढुंगा र भग्नावशेषको भीषण भेलले सीमावर्ती क्षेत्रका बस्तीहरूमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। नेपालका अधिकारीहरूका अनुसार अझै ठूलो संख्यामा मानिसहरू सम्पर्कविहीन छन्। बेपत्तामध्ये कम्तीमा…

Image

काठमाडौं — नेपालमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण मृत्यु हुनेको संख्या ५९७ पुगेको छ भने सयौं मानिस अझै बेपत्ता रहेका छन्। नेपाल प्रहरीले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरणअनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खोजी तथा उद्धार कार्य जारी रहेको छ। यसअघि सम्भावित रूपमा अर्को ठूलो बाढी आउन सक्ने आशंकाका कारण केही समयका लागि रोकिएको…