इरानमा युद्ध, प्रतिबन्ध, कमजोर हुँदै गएको राष्ट्रिय मुद्रा र तीव्र मुद्रास्फीतिका कारण सर्वसाधारणको दैनिक जीवन थप कठिन बन्दै गएको छ। पछिल्ला रिपोर्टहरूमा रोटीसमेत उधारोमा किन्नुपर्ने अवस्था आएको र परिवारहरूले मासु तथा कुखुराको खपत घटाएर सस्तो विकल्पमा निर्भर हुन थालेको उल्लेख छ।
इरानमा खाद्य वस्तुको मूल्यवृद्धि निकै तीव्र भएको छ। अगस्टमा खाद्य मूल्यमा वार्षिक वृद्धि १२८ प्रतिशतभन्दा बढी पुगेको एक रिपोर्टले जनाएको छ भने समग्र मुद्रास्फीति पनि करिब ६७ प्रतिशतको आसपास रहेको बताइएको छ। रियालको तीव्र अवमूल्यनले आम्दानीको वास्तविक क्रयशक्ति झनै कमजोर बनाएको छ।
रोटी, पीठो, कुखुरा, अण्डा, चामल र तेलजस्ता आधारभूत खाद्य वस्तु महँगिएपछि न्यून तथा मध्यम आय भएका परिवारले खानाको मात्रा र गुणस्तर दुवै घटाउन थालेका छन्। केही परिवारले मासु र कुखुरा लगभग छाडेर रोटीमा आधारित भोजन गर्न थालेको प्रत्यक्ष विवरणसमेत सार्वजनिक भएका छन्।
यस संकटको एउटा गम्भीर पक्ष खाद्य वस्तुको अभाव मात्र नभई मानिसको खरिद गर्ने क्षमता घट्नु हो। बजारमा सामान उपलब्ध भए पनि मूल्य आम्दानीको तुलनामा अत्यधिक महँगो हुँदा सर्वसाधारणले किन्न नसक्ने अवस्था बनेको रिपोर्टहरूमा उल्लेख छ। केही पसल तथा कम्पनीले मासु, दुग्ध पदार्थ र अन्य दैनिक उपभोग्य वस्तुका लागि समेत किस्ताबन्दी वा ‘अहिले किन्ने, पछि तिर्ने’ सुविधा दिन थालेका छन्।
यसरी हेर्दा इरानको वर्तमान संकट केवल युद्धको मैदानमा भइरहेको सैन्य संघर्ष होइन; यसको अर्को मोर्चा सर्वसाधारणको भान्सामा देखिन थालेको आर्थिक संकट हो। युद्ध, नाकाबन्दी, तेल निर्यातमा अवरोध र मुद्रास्फीतिको दबाब लामो समय कायम रहेमा खाद्य सुरक्षा र सामाजिक स्थिरतामाथिको जोखिम अझ बढ्न सक्छ।
