यमनमा अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त सरकारप्रति वफादार सेनाले हुथी विद्रोहीविरुद्ध ठूलो प्रत्याक्रमण सुरु गर्दै राजधानी सानाआ पुनः कब्जा गर्ने लक्ष्य घोषणा गरेको छ। उपरक्षा मन्त्री मेजर जनरल समीर अल–सब्रीले सोमबार सरकारी टेलिभिजनमार्फत “सानाआ पुनः कब्जा गर्ने निर्णय भइसकेको” बताएका छन्।
सरकारी सेनाका प्रवक्ताले पनि हुथी नियन्त्रणबाट यमनलाई मुक्त गरी सानाआलाई सबै यमनी नागरिकको राजधानीका रूपमा पुनःस्थापित गर्ने अभियान अघि बढेको बताएका छन्। उनका अनुसार अभियानको उद्देश्य कुनै समूहसँग बदला लिनु नभई राज्यका संस्थाहरूलाई पुनःस्थापित गर्नु रहेको छ।
पछिल्ला दिनमा यमनका अल–जौफ, अल–बैदा, ताइज र होदेदाहलगायत क्षेत्रमा सरकारी सेना र हुथीबीच भीषण लडाइँ भइरहेको छ। सरकारी सेनाले केही स्थानमा रणनीतिक क्षेत्र र उच्च भूभाग पुनः नियन्त्रणमा लिएको दाबी गरेको छ भने हुथीहरूले सरकारी तथा साउदी समर्थित सेनाको केही अग्रगमन विफल पारेको दाबी गरेका छन्। दुवै पक्षका दाबी स्वतन्त्र रूपमा पूर्ण पुष्टि हुन सकेका छैनन्।
यो द्वन्द्व सन् २०२२ मा कायम भएको युद्धविराम कमजोर हुँदै गएपछि पछिल्ला वर्षहरूकै सबैभन्दा गम्भीर सैन्य तनावमा परिणत भएको छ। हुथीहरूले सन् २०१४ मा राजधानी सानाआ कब्जा गरेपछि सुरु भएको गृहयुद्धमा साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त यमनी सरकारलाई समर्थन गर्दै आएको छ।
हालको लडाइँको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष बाब अल–मन्देब जलडमरूमध्य हो। हुथीहरूको पछिल्लो सैन्य अभियानले लाल सागर र बाब अल–मन्देब आसपास दबाब बढाएको छ। विश्व व्यापारका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण यो समुद्री मार्गमा अस्थिरता बढेमा अन्तर्राष्ट्रिय जहाज आवागमन र क्षेत्रीय ऊर्जा आपूर्तिमा समेत असर पर्न सक्ने चिन्ता छ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार पछिल्लो चरणको हिंसामा केही दिनमै करिब ९०० मानिस मारिएका वा घाइते भएका छन् र ताइज क्षेत्रमा मात्रै हजारौँ परिवार विस्थापित भएका छन्। यसले सैन्य संघर्षसँगै यमनको पहिले नै गम्भीर मानवीय संकटलाई थप भयावह बनाउने जोखिम बढाएको छ।
यमनी सरकारले भने पछिल्लो अभियानलाई देशको क्षेत्रीय अखण्डता र राज्यसत्ता पुनःस्थापनाको प्रयासका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। तर सानाआसम्म पुग्ने सैन्य अभियान निकै जटिल हुने देखिन्छ, किनकि हुथीहरूले राजधानीसहित यमनको ठूलो भूभागमा लामो समयदेखि आफ्नो सैन्य तथा प्रशासनिक संरचना कायम राखेका छन्।
यसबीच यमन पुनः लामो समयसम्म चल्ने पूर्ण युद्धमा फर्किने हो कि सैन्य दबाबपछि नयाँ राजनीतिक वार्ताको बाटो खुल्ने हो भन्ने प्रश्न महत्वपूर्ण बनेको छ। हालको अवस्था भने २०२२ पछिको सबैभन्दा गम्भीर सैन्य escalation मध्ये एक बनेको छ।
