श्रीलंका सरकारले नेपाली नागरिकका लागि निःशुल्क पर्यटक भिसा (ETA) सुविधा घोषणा गरेको छ। काठमाडौंस्थित श्रीलंकन दुतावासले जारी गरेको सूचनाअनुसार २५ मे २०२६ देखि नेपाली नागरिकले ३० दिनसम्मका लागि डबल-इन्ट्री पर्यटक भिसा निःशुल्क प्राप्त गर्न सक्नेछन्।
सूचनामा उल्लेख भएअनुसार यो सुविधा नेपालसहित ४० देशका नागरिकलाई लागू गरिएको हो। यात्रुहरूले श्रीलंकाको आधिकारिक ETA प्रणालीमार्फत यात्रा अघि वा श्रीलंकामा अवतरणपछि भिसा लिन सक्नेछन्।
यो निर्णयलाई सामान्य पर्यटन सहजीकरणभन्दा धेरै ठूलो रणनीतिक कदमका रूपमा हेरिएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा आर्थिक संकट, विदेशी मुद्रा अभाव र पर्यटन क्षेत्रको गिरावटबाट प्रभावित श्रीलंकाले पुनः अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक आकर्षित गर्न आक्रामक नीति अपनाइरहेको छ। नेपालजस्ता दक्षिण एशियाली मुलुकलाई लक्षित गर्दै भिसा शुल्क हटाउनु त्यसैको एउटा हिस्सा मानिन्छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार श्रीलंकाले “सस्तो, सहज र खुला पर्यटन गन्तव्य” को सन्देश दिन खोजेको देखिन्छ। विशेषगरी भारतीय उपमहाद्वीपका यात्रुहरूलाई लक्षित गर्दै धार्मिक पर्यटन, समुद्री पर्यटन, हनिमुन र पारिवारिक भ्रमण बजार विस्तार गर्ने रणनीति स्पष्ट देखिन्छ। नेपालबाट बौद्ध तीर्थ, समुद्री किनारा र अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन अनुभव खोज्ने मध्यमवर्गीय यात्रुहरूको संख्या बढ्दै गएकाले श्रीलंकाले यसलाई अवसरका रूपमा हेरेको अनुमान गरिएको छ।
नेपालका लागि पनि यो अवसर महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ। पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालीहरूबीच विदेश भ्रमणको रुचि बढिरहेको अवस्थामा भिसा शुल्क हट्दा यात्रा खर्च केही कम हुनेछ। यसले ट्राभल एजेन्सी, एयरलाइन्स र क्षेत्रीय पर्यटन बजारलाई समेत चलायमान बनाउन सक्छ।
तर प्रश्न अर्को पनि उठेको छ—नेपालले आफैंले विदेशी पर्यटक आकर्षित गर्न यस्तै प्रतिस्पर्धी र सहज नीति किन प्रभावकारी रूपमा लागू गर्न सकेको छैन? जबकि श्रीलंका आर्थिक संकटबाट गुज्रिएर पनि पर्यटनलाई आर्थिक पुनरुत्थानको आधार बनाउने प्रयासमा देखिन्छ।
दक्षिण एशियामा अहिले पर्यटन केवल मनोरञ्जनको क्षेत्र मात्र होइन, “सफ्ट पावर” र आर्थिक कूटनीतिको माध्यम बन्दै गएको छ। श्रीलंकाको यो कदम त्यसैको एउटा संकेत मान्न सकिन्छ।
