दक्षिण अमेरिकी देश पाराग्वे गम्भीर राजनीतिक तथा आर्थिक संकटमा फसेको छ। देशका राष्ट्रपति सान्टियागो पेन्या (Santiago Peña) ले डिजिटल बैंक उएनो (ueno) को पतनपछि बढ्दो दबाबका कारण बिहीबार पदबाट राजीनामा दिएका छन्।
उएनो बैंक अचानक धराशायी भएपछि करिब ३० लाख ग्राहकका बैंक खाता प्रभावित भएका छन्। धेरै नागरिकले आफ्नो बचत, भुक्तानी तथा सरकारी लाभसम्बन्धी रकम निकाल्न नसकेपछि देशभर असन्तोष बढेको छ।
यस संकटपछि संसदका सांसदहरूले राष्ट्रपति पेन्याविरुद्ध महाभियोग प्रक्रिया अघि बढाएका थिए। आफ्नै कोलोराडो पार्टी भित्रबाट समेत समर्थन घट्न थालेपछि उनले पद त्याग्ने निर्णय गरेका हुन्।
राष्ट्रपति पेन्याले सामाजिक सञ्जालमार्फत जारी वक्तव्यमा आफूले संसदसमक्ष उपस्थित भएर आफ्नो बचाउ गर्ने बताए। उनले बैंकका ग्राहकहरूको समस्या छिटो समाधान गर्न पनि आग्रह गरेका छन्।
यो संकट तब सुरु भयो जब पाराग्वेको केन्द्रीय बैंक ले उएनो बैंकले न्यूनतम वित्तीय मापदण्ड पूरा गर्न नसकेको भन्दै हस्तक्षेप गर्यो। घटनापछि केन्द्रीय बैंक प्रमुखले पनि राजीनामा दिएका छन् भने बैंकका आठ वरिष्ठ अधिकारीविरुद्ध पक्राउ आदेश जारी गरिएको थियो।
उएनो बैंक पाराग्वेको सबैभन्दा तीव्र गतिमा बढेको डिजिटल बैंकमध्ये एक थियो। देशको ६५ लाख जनसंख्यामध्ये करिब ३० लाख ग्राहक यस बैंकसँग आबद्ध थिए। सरकारी निकाय र पेन्सन कोषसँग सम्बन्धित करिब ८५० मिलियन अमेरिकी डलर बराबरको रकम समेत यस बैंकमार्फत सञ्चालन भइरहेको थियो।
विपक्षी दलहरूले राष्ट्रपति पेन्यामाथि स्वार्थको द्वन्द्व, पेन्सन कोषको दुरुपयोग तथा बैंकलाई निगरानीबाट जोगाएको आरोप लगाएका छन्। पेन्याले भने आफूले कुनै गलत काम नगरेको र यो विषय अदालतले टुङ्ग्याउनुपर्ने बताएका छन्।
सन् २०२३ मा निर्वाचित भएका पेन्याको उएनो बैंकसँग विगतमा व्यावसायिक सम्बन्ध रहेको खुलासा भएपछि आलोचना झन् बढेको थियो। उनले सन् २०२५ मै आफ्नो लगानी बेचेको दाबी गरेका छन्।
अब संविधानअनुसार उपराष्ट्रपति पेद्रो अलियाना (Pedro Alliana) राष्ट्रपतिको उत्तराधिकारी बन्ने सम्भावना छ। उनले पनि हालको आर्थिक संकट समाधान नभएसम्म आफ्ना राजनीतिक महत्वाकांक्षा स्थगित गर्ने बताएका छन्।
