खाडी क्षेत्रका प्रमुख विमानस्थलहरू इरानी क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमणको सम्भावित निशानामा पर्न थालेपछि क्षेत्रीय हवाई सुरक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय उड्डयनको भविष्यबारे चिन्ता बढेको छ। दुबई, अबुधाबी, दोहा, बहराइन, रियाद तथा कुवेतजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय हवाई यातायातका महत्त्वपूर्ण केन्द्रहरूमा सुरक्षा चुनौती थपिएको छ। द वाल स्ट्रिट जर्नल को रिपोर्टलाई उद्धृत गर्दै अरब टाइम्सले खाडीका विमानस्थलहरू बढ्दो सैन्य जोखिमको घेरामा रहेको जनाएको छ।![]()
खाडी मुलुकहरूले पछिल्ला दशकहरूमा विमानस्थल, हवाई यातायात, पर्यटन तथा व्यापारिक पूर्वाधार निर्माणमा अर्बौँ डलर लगानी गरेका छन्। एसिया, युरोप र अफ्रिकालाई जोड्ने प्रमुख पारवहन केन्द्रका रूपमा विकसित भएका यी विमानस्थलहरू अहिले क्षेत्रीय सैन्य द्वन्द्वका कारण जोखिममा परेका छन्। क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमणले विमानस्थलका संरचनामा क्षति पुर्याउने, विमानहरू अन्यत्र सार्नुपर्ने र उडानहरू रद्द वा मार्ग परिवर्तन गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना गरेको रिपोर्टमा उल्लेख छ।![]()
द्वन्द्व अनुगमन गर्ने संस्था एसीएलईडीका अनुसार ओमानबाहेक खाडीका सबै मुलुकका विमानस्थलहरूमा आक्रमण वा आक्रमणको प्रभाव देखिएको छ। विमानस्थल आसपास कम्तीमा २८ वटा क्षेप्यास्त्र वा अन्य प्रक्षेप्य वस्तु खसेको विवरण उल्लेख गरिएको छ। यसले नागरिक हवाई यातायातको सुरक्षा, विमान कम्पनीहरूको सञ्चालन र यात्रुहरूको विश्वासमा गम्भीर असर पारेको छ।
![]()
सुरक्षा जोखिमका कारण केही अन्तर्राष्ट्रिय विमान कम्पनीहरूले खाडी क्षेत्रका उडान स्थगित वा सीमित गरेका छन्। भर्जिन एटलान्टिक, युनाइटेड एयरलाइन्स र लुफ्थान्साजस्ता कम्पनीहरूले उडानसम्बन्धी प्रतिबन्ध तथा तालिका परिवर्तन गरेका छन्। हवाई क्षेत्रबाट बच्न वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्दा यात्रा अवधि, इन्धन खर्च र सञ्चालन लागत बढ्ने समस्या पनि देखिएको छ।
युरोपेली सङ्घको उड्डयन सुरक्षा निकाय (ईएएसए) ले कुवेत, बहराइन, कतार, संयुक्त अरब इमिरेट्स र ओमानको हवाई क्षेत्रसम्बन्धी जोखिम सूचना १६ नोभेम्बर २०२६ सम्म कायम राखेको छ। उक्त निकायले फारसको खाडीमाथिको हवाई क्षेत्रमा क्षेप्यास्त्र, ड्रोन, प्रतिरक्षा प्रणालीको गतिविधि तथा खसेका अवशेषबाट नागरिक विमानलाई जोखिम हुन सक्ने चेतावनी दिएको छ।
![]()
विशेषज्ञहरूका अनुसार खाडी क्षेत्रमा हवाई सुरक्षा जोखिम लामो समय कायम रहेमा त्यसले पर्यटन, व्यापार, अन्तर्राष्ट्रिय लगानी, कार्गो ढुवानी र रोजगारीमा समेत असर पार्न सक्छ। विशेषगरी दुबई र साउदी अरबले विमानस्थल विस्तार तथा पर्यटन विकासलाई आर्थिक विविधीकरणको प्रमुख आधार बनाएका छन्। क्षेत्रीय द्वन्द्वले यी योजनाको आर्थिक प्रतिफल र अन्तर्राष्ट्रिय विश्वसनीयतामा चुनौती थप्न सक्ने देखिएको छ।
खाडीका विमानस्थलहरू विश्वलाई जोड्ने महत्त्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा विकसित भएका थिए। तर पछिल्लो सैन्य तनावले तिनै विमानस्थललाई क्षेत्रीय द्वन्द्वको अग्रपङ्क्तिमा पुर्याएको छ। हवाई सुरक्षा जोखिम पूर्ण रूपमा हटाउन नसकिने चेतावनीबीच खाडी मुलुकहरूले विमानस्थल तथा नागरिक उड्डयन पूर्वाधारको सुरक्षा थप सुदृढ गर्नुपर्ने दबाब बढेको छ।