कतारको मध्यस्थतामा तीन दिनसम्म छलफल; सम्झौताको मस्यौदा सुझावका लागि विभिन्न पक्षलाई पठाइयो, अर्को चरणको वार्ता सम्भव
दोहा, २ नोभेम्बर। इरान र अमेरिका–इजरायलबीच जारी युद्ध अन्त्य गर्ने उद्देश्यले कतारको मध्यस्थतामा भएको कूटनीतिक वार्तामा नयाँ प्रगति भएको सङ्केत देखिएको छ। वार्तामा सहभागी इरानी प्रतिनिधिहरू आइतबार दोहाबाट फर्किए पनि वार्तामा कठिनाइ उत्पन्न भएकाले उनीहरू फर्किएको भने नभएको छलफलसम्बन्धी जानकारी राख्ने एक अधिकारीले सोमबार रोयटर्सलाई बताएका छन्।
ती अधिकारीका अनुसार सम्भावित सम्झौताको मस्यौदा तयार गरी सम्बन्धित पक्षहरूबाट सुझाव तथा प्रतिक्रिया लिन पठाइएको छ। प्राप्त प्रतिक्रियाका आधारमा अर्को चरणको बैठकसमेत हुन सक्ने सम्भावना रहेको उनले बताएका छन्। यद्यपि, मस्यौदाका विस्तृत विषयवस्तु र त्यसमा दुवै पक्षको सहमति भए–नभएकोबारे खुलाइएको छैन।
इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले वार्ता जारी रहेको र कतारसँगको परामर्शलाई निरन्तरता दिनु नै पछिल्लो छलफलको उद्देश्य रहेको बताएका छन्। उनले इरान कूटनीतिक समाधान र आवश्यक परे प्रतिरक्षा दुवैका लागि तयार रहेको पनि बताएका छन्। यसअघि उनले सम्भावित सम्झौतापछि दुई दिनभित्रै होर्मुज जलडमरु पुनः सञ्चालन गर्न सकिने प्रस्तावमाथि छलफल भइरहेको जानकारी दिएका थिए।
इरानको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बगाईका अनुसार वार्ताको आधार तेहरानले तयार पारेको सातबुँदे प्रस्ताव हो। उक्त प्रस्तावमा होर्मुज जलडमरु पुनः खोल्ने र इरानमाथि लगाइएको अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी अन्त्य गर्ने विषय समेटिएका छन्। इरानले अमेरिकी नाकाबन्दी अन्त्य नभएसम्म र आफ्ना माग सम्बोधन नभएसम्म अन्तिम सम्झौता हुन नसक्ने अडान राखेको छ।
यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको वार्ता सकारात्मक रहेको बताउँदै अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनअघि इरानमाथि नयाँ आक्रमण नगर्ने बताएका छन्। तर निर्वाचनपछि सैन्य कारबाहीको सम्भावना भने उनले अस्वीकार गरेका छैनन्। नोभेम्बर ३ मा हुने अमेरिकी निर्वाचनपछि युद्ध पुनः चर्किन सक्ने आशङ्काका बीच पछिल्लो कूटनीतिक प्रयासलाई महत्त्वका साथ हेरिएको छ।
कतारको मध्यस्थतामा भइरहेको यो प्रयास सफल भए आठ महिनादेखि जारी युद्ध अन्त्य गर्ने दिशामा महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हुन सक्छ। तर अहिले नै युद्धविराम वा शान्ति सम्झौता भएको निष्कर्ष निकाल्न सकिने अवस्था छैन। मस्यौदामाथि प्रतिक्रिया सङ्कलन भइरहेको र अर्को बैठकको सम्भावना मात्र व्यक्त गरिएको छ।
