निकटस्थहरूको घरमा एकैसाथ छापा
काठमाडौं — पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणासँग जोडिएका व्यक्तिहरूमाथि राज्यका अनुसन्धान निकायले अनुसन्धान तीव्र पारेका छन्। सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागले बुधबार राणासहित उनीसँग निकट सम्बन्ध रहेको भनिएका पूर्वन्यायाधीश नवराज थपलिया, दीपक तिमिल्सिना, नवीनराज बस्नेतलगायतका व्यक्तिका घरमा एकैसाथ छापा मारेको विभिन्न स्रोतले जनाएका छन्। विभागले केही विद्युतीय उपकरण तथा कागजात नियन्त्रणमा लिएको बताइए पनि बरामद सामग्रीबारे औपचारिक विवरण सार्वजनिक भइसकेको छैन।
यो कारबाही राणालाई केही दिनअघि मध्यरातमा नियन्त्रणमा लिएर करिब १२ घण्टा अनुसन्धान गरिएको घटनासँग जोडिएको बताइएको छ। त्यसक्रममा उनको मोबाइल तथा अन्य डिजिटल विवरणको अध्ययन गरिएको र त्यसबाट सम्पर्कमा रहेका व्यक्तिहरूबारे अनुसन्धान अघि बढेको स्रोतहरूको दाबी छ। यही अनुसन्धानको क्रममा झापाका इनाम सापकोटासम्म अनुसन्धान पुगेको र उनको सम्पर्क विभिन्न उच्च तहका व्यक्तिहरूसँग देखिएको स्रोतको दाबी छ।
अनुसन्धानको दायरामा आएका नवराज थपलिया र दीपक तिमिल्सिनाको राणासँग निकट सम्बन्ध रहेको दाबी गरिएको छ। थपलिया उच्च अदालतका पूर्वन्यायाधीश हुन् भने तिमिल्सिना सर्वोच्च अदालतसँग सम्बन्धित पूर्वसूचना प्रविधि विज्ञका रूपमा उल्लेख भएका छन्। उनीहरूमाथि विगतमा उठेका विवाद र राणासँगको सम्बन्धबारे समेत अनुसन्धान भइरहेको बताइएको छ। यद्यपि, उनीहरूमाथि लगाइएका सबै आरोप अदालतबाट प्रमाणित भइसकेका छैनन्।
यसैबीच, सशस्त्र प्रहरी बलका अतिरिक्त महानिरीक्षक वंशीराज दाहाल राणा तथा इनाम सापकोटासँगको सम्पर्कका विषयमा निलम्बनमा परेका छन्। गृह मन्त्रालयले सुरक्षासँग सम्बन्धित संवेदनशील सूचना चुहावट गरी आचरणविपरीत कार्य गरेको आरोपमा उनलाई निलम्बन गरेको जनाएको छ। अनुसन्धान स्रोतका अनुसार दाहाल र सापकोटाबीच भएका कुराकानी तथा सन्देशसमेत अनुसन्धानको दायरामा परेका छन्।
सापकोटाले अनुसन्धानका क्रममा आफूलाई राणाले प्रयोग गरेको बताएका थिए भन्ने स्रोतको दाबी छ। उनको विवादित व्यवसायी दीपक भट्टसँग समेत सम्पर्क देखिएको र यसले मुद्दा मामिलामा चलखेलको प्रयास भएको हुनसक्ने आशंका अनुसन्धानकर्ताहरूले गरेको बताइएको छ। भट्टलाई यसअघि नख्खु कारागारबाट सिन्धुपाल्चोक कारागार स्थानान्तरण गरिएको विवरण पनि सार्वजनिक भएको छ।
सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागको पछिल्लो कारबाहीले भने अनुसन्धानलाई आर्थिक कारोबार र सम्पत्तिको स्रोतसम्म विस्तार गरेको संकेत गरेको छ। राणाको सम्पत्ति, बैंकिङ कारोबार, जग्गा तथा लगानी र उनीसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूसँगको आर्थिक सम्बन्धबारे अनुसन्धान हुनसक्ने स्रोतहरूले बताएका छन्। यसअघि पनि राणाको सम्पत्तिको स्रोत छानबिन गर्न माग गर्दै उजुरी परेको सार्वजनिक विवरण छ।
तर अहिले सार्वजनिक भएका विवरणका आधारमा राणासहित अनुसन्धानमा तानिएका सबै व्यक्तिलाई दोषी ठहर गर्न मिल्दैन। अनुसन्धानमा छापा पर्नु वा कसैसँग सम्पर्क देखिनु मात्र अपराध प्रमाणित भएको अवस्था होइन। अब अनुसन्धानबाट के प्रमाण भेटिन्छ, आर्थिक कारोबारको वास्तविक प्रकृति के थियो र सम्बन्धित निकायले त्यसबारे कस्तो कानुनी निर्णय गर्छ भन्ने कुराले यो प्रकरणको वास्तविक दायरा निर्धारण गर्नेछ। यसकारण अहिलेको सबैभन्दा महत्वपूर्ण प्रश्न ‘को दोषी हो?’ भन्दा पनि अनुसन्धानले न्यायपालिका, प्रशासन र बिचौलिया भनिएको सञ्जालबीच कस्तो सम्बन्ध देखाउँछ भन्ने हो।
