केही मित्रता शब्दहरूले बन्छन्। तर केही सम्बन्ध वर्षौंको विश्वास, धैर्य र निस्वार्थ प्रेमले निर्माण हुन्छन्। एउटा सानो हात्तीको बच्चाले आफूलाई हुर्काउने संरक्षणकर्तालाई अंकमाल गरिरहेको दृश्यले वन्यजन्तु संरक्षणको कथा मात्र होइन, मानिस र जनावरबीच पनि कति गहिरो आत्मीय सम्बन्ध बन्न सक्छ भन्ने सन्देश दिन्छ।
वर्षौंअघि खिचिएको पहिलो तस्बिरमा एउटा सानो हात्तीको बच्चा हरियो पोशाक लगाएका संरक्षणकर्तासँगै हिँडिरहेको देखिन्छ। शरीर कमजोर छ, भविष्य अनिश्चित छ। सम्भवतः उसले आफ्नी आमा वा परिवारलाई खडेरी, चोरी–सिकारी, बासस्थानको विनाश वा मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्वका कारण गुमाएको थियो। यति सानो उमेरमा आमाको साथ गुमाउनु हात्तीका लागि केवल शारीरिक होइन, गहिरो भावनात्मक आघात पनि हो। त्यतिबेला उसको जीवन पूर्ण रूपमा ती मानिसहरूको करुणा र ममतामा निर्भर थियो, जसले उसलाई बचाउने निर्णय गरेका थिए।
हात्तीका बच्चाहरूका लागि आमा केवल दूध खुवाउने व्यक्ति होइनन्। उनी सुरक्षा, मार्गदर्शन, माया र भावनात्मक सहाराको आधार हुन्। यही कारण आमा गुमाएका हात्तीहरूलाई पुनः सामान्य जीवनमा फर्काउन संरक्षण केन्द्रका कर्मचारीहरूले दिन–रात खटिनुपर्छ। उनीहरू खाना खुवाउँछन्, स्वास्थ्यको हेरचाह गर्छन्, सँगै हिँड्छन्, खेल्छन् र बिस्तारै हराएको विश्वास फेरि जगाउने प्रयास गर्छन्। समयसँगै संरक्षणकर्ता केवल हेरचाह गर्ने व्यक्ति होइन, परिवारकै सदस्यजस्तै बन्न पुग्छ।
वर्षौंपछि दोस्रो तस्बिरले त्यो यात्राको सबैभन्दा सुन्दर अध्याय देखाउँछ। एक समयको असहाय बच्चा अहिले विशाल, बलियो र आत्मविश्वासी हात्ती बनेको छ। तर समयले उसको आकार बदल्यो, मन भने बदलेन। उसले आफ्नो लामो सुँडले संरक्षणकर्तालाई अंकमाल गर्छ, टाउको उनको काँधमा अड्याउँछ, अनि संरक्षणकर्ताले पनि दुवै हातले उसलाई मायापूर्वक अँगालो हाल्छन्। त्यो क्षणमा शब्दहरूको आवश्यकता पर्दैन, किनकि त्यहाँ बोलिरहेको हुन्छ केवल विश्वास, कृतज्ञता र वर्षौंको आत्मीय सम्बन्ध।
वैज्ञानिकहरूले लामो समयदेखि हात्तीलाई संसारका सबैभन्दा बुद्धिमान र भावनात्मक जनावरमध्ये एक मानेका छन्। उनीहरूले मानिस र आफ्ना साथीहरूलाई वर्षौंसम्म सम्झन सक्छन्। उनीहरू दुःख, खुसी, सहानुभूति, शोक र प्रेमका भावना व्यक्त गर्न सक्षम हुन्छन्। यही असाधारण स्मरणशक्ति र भावनात्मक गहिराइका कारण यस्ता दृश्यहरूले संसारभरका मानिसको मन छोइरहन्छन्। यी तस्बिरहरूले हामीलाई सम्झाउँछन्—वन्यजन्तु संरक्षण भनेको केवल एउटा प्रजातिलाई बचाउनु होइन, एउटा जीवन बचाउनु हो। कहिलेकाहीँ संसारकै सबैभन्दा बलिया सम्बन्धहरू ती हुन्छन्, जसलाई व्यक्त गर्न शब्दहरूको आवश्यकता नै पर्दैन।
