विमानस्थल नै निशानामा

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार शनिबार भएको आक्रमण रियादको किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा यसै साता भएको तेस्रो आक्रमण हो। पछिल्लो घटनामा साउदी अरबका चार नागरिक, बङ्गलादेशका दुई नागरिक तथा अमेरिका, जोर्डन, प्यालेस्टाइन, सिरिया, सुडान र इजिप्टका एक–एक नागरिकको मृत्यु भएको साउदी नागरिक उड्डयन निकायले जनाएको छ। घाइतेमध्ये केहीको अवस्था गम्भीर छ।

आक्रमणपछि विमानस्थलको सञ्चालन अस्थायी रूपमा रोकिएको थियो। रियाद आउने उडानहरू अन्यत्र मोडिएका वा रद्द भएका थिए। यसअघि भएका आक्रमणमा पनि विमानस्थलको संरचना र पार्किङमा रहेका विमानमा क्षति पुगेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो।

ट्रम्पको सङ्केत : अमेरिकाले पनि आक्रमण गर्न सक्छ

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हुथीविरुद्ध साउदी अरबको सैन्य कारबाहीमा अमेरिका सहभागी हुन सक्ने बताएका छन्। पछिल्लो आक्रमणबारे सोधिएको प्रश्नमा उनले सम्भावनालाई अस्वीकार नगर्दै निर्णय चाँडै हुन सक्ने सङ्केत दिएका छन्। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले पनि आक्रमणको निन्दा गरेका छन्। तर अमेरिकाले प्रत्यक्ष सैन्य कारबाहीमा सहभागी हुने औपचारिक निर्णय गरिसकेको छैन।

यमनको युद्ध किन चर्कियो ?

साउदी अरबले सन् २०१५ देखि यमनको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त सरकारलाई समर्थन गर्दै हुथीविरुद्ध सैन्य अभियान चलाउँदै आएको छ। सन् २०२२ को युद्धविरामपछि केही समय तनाव कम भए पनि यस वर्ष पुनः भिडन्त चर्किएको छ।

पछिल्लो सङ्घर्षमा साउदी समर्थित यमनी सरकारी सेनाले हुथीको नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्र फिर्ता लिन अभियान थालेको छ। लालसागर र बाब अल–मन्देब जलमार्ग आसपासको नियन्त्रण यस संघर्षको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। बाब अल–मन्देब विश्व व्यापार तथा ऊर्जा ढुवानीका लागि रणनीतिक समुद्री मार्ग हो। यसको सुरक्षामा असर परे अन्तर्राष्ट्रिय जहाज आवागमन र व्यापार लागतमा समेत दबाब पर्न सक्छ।

इरानसँगको युद्धमा अर्को मोर्चा खुल्ने जोखिम

हुथी समूह इरानसमर्थित भएकाले साउदी अरबमाथिका आक्रमणलाई व्यापक इरान युद्धको क्षेत्रीय विस्तारका रूपमा हेरिएको छ। तर हुथीको प्रत्येक सैन्य निर्णय प्रत्यक्ष रूपमा इरानले नै गराएको हो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न पर्याप्त प्रमाण आवश्यक हुन्छ।

यदि अमेरिका साउदी अरबसँगै प्रत्यक्ष आक्रमणमा उत्रियो भने यमनको युद्ध अझ व्यापक हुन सक्छ। त्यसको असर लालसागरको जहाज आवागमन, विमान सेवाहरू, तेल बजार र खाडी क्षेत्रमा रहेका विदेशी कामदारको सुरक्षासम्म पर्न सक्छ।

अब के हुन सक्छ ?

आगामी घटनाक्रम मुख्यतः तीन कुरामा निर्भर हुनेछ—साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले कस्तो जवाफी कारबाही गर्छ, अमेरिकाले प्रत्यक्ष सैन्य सहभागिताको निर्णय लिन्छ कि लिँदैन, र ओमानलगायत मध्यस्थकर्ताले तनाव घटाउन सक्छन् कि सक्दैनन्।

अहिलेको तथ्यले युद्ध अझ चर्किने जोखिम देखाउँछ; तर अमेरिकी प्रत्यक्ष सहभागिता निश्चित भइसकेको छैन। सर्वसाधारण, विमानस्थल र नागरिक पूर्वाधारलाई निशाना बनाउने कुनै पनि आक्रमणले क्षेत्रीय सुरक्षालाई थप कमजोर बनाउनेछ।