गैरहिन्दू मुस्लिम दम्पती पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरमा प्रवेश गरेको विषयमा पक्राउ परेका प्रियंका परियार र उनका पति असिम अन्सारीलाई इलाका प्रहरी कार्यालय इटहरीले हवाई उडानमार्फत काठमाडौं ल्याएको छ। पशुपति क्षेत्र विकास कोषले साइबर ब्युरोमा गरेको पत्राचारका आधारमा इटहरीबाट उनीहरूलाई पक्राउ गरिएको हो।
प्रहरीका अनुसार काठमाडौं ल्याइएका दम्पतीमाथि अब साइबर ब्युरो तथा सम्बन्धित निकायमार्फत थप अनुसन्धान र कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइनेछ। उनीहरूले पशुपति मन्दिरको निषेधित क्षेत्रमा प्रवेश गरी भिडियो बनाएको आरोप सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि घटना विवादमा आएको थियो।
घटनामा मुख्य प्रश्न उनीहरू मुस्लिम भएकै कारण पक्राउ परेका हुन् वा पशुपति मन्दिरमा लागू प्रवेशसम्बन्धी नियम उल्लङ्घन गरेको आरोपमा अनुसन्धान अघि बढाइएको हो भन्ने विषयमा केन्द्रित छ। पशुपतिनाथ मन्दिरको मुख्य गर्भगृह तथा निश्चित क्षेत्र गैरहिन्दूका लागि प्रवेश निषेधित रहेको भन्दै लामो समयदेखि विशेष सुरक्षा र प्रवेश व्यवस्था कायम गरिएको छ।
तर पक्राउ परेका दम्पतीले आफूहरू मुख्य मन्दिरभित्र प्रवेश नगरेको दाबी गरेको विवरण पनि सार्वजनिक भएको छ। त्यसैले अनुसन्धानले उनीहरू वास्तवमा कुन क्षेत्रसम्म पुगे, त्यहाँ प्रवेश निषेधित थियो वा थिएन र उनीहरूले जानाजान नियम उल्लङ्घन गरेका थिए कि थिएनन् भन्ने तथ्य प्रमाणसहित स्पष्ट गर्नुपर्ने देखिन्छ।
यस घटनाले पशुपति क्षेत्रको सुरक्षा व्यवस्थामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ। यदि निषेधित क्षेत्रमा उनीहरू प्रवेश गरेको प्रमाणित हुन्छ भने प्रवेश गर्ने व्यक्तिको जिम्मेवारीसँगै त्यति संवेदनशील क्षेत्रमा सुरक्षा जाँच र निगरानी कसरी प्रभावहीन भयो भन्ने प्रश्न पनि उठ्छ। मन्दिर व्यवस्थापन र सुरक्षा संयन्त्रको कमजोरी भए त्यसको पनि छानबिन आवश्यक हुन्छ।
अर्कोतर्फ, सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको भिडियो र त्यसबाट उत्पन्न जनदबाबलाई अनुसन्धानको आधार बनाउन सकिए पनि त्यसैलाई दोष प्रमाणित भएको आधार मान्न मिल्दैन। उनीहरूमाथि आरोप लागेको र अनुसन्धानका लागि पक्राउ गरिएको अवस्था हो; अदालतबाट कसुर प्रमाणित नभएसम्म उनीहरूलाई दोषी घोषणा गर्नु कानुनी दृष्टिले उचित हुँदैन।
पशुपतिनाथ नेपालको धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको महत्वपूर्ण केन्द्र भएकाले त्यहाँका स्थापित नियम र धार्मिक मर्यादाको सम्मान हुनुपर्छ। तर नियम कार्यान्वयन गर्दा व्यक्तिको धर्म वा अन्तरधार्मिक वैवाहिक सम्बन्धभन्दा वास्तविक गतिविधि, उपलब्ध प्रमाण र प्रचलित कानुनलाई आधार बनाउन आवश्यक छ। अबको अनुसन्धानले दम्पतीले नियम उल्लङ्घन गरेका हुन् वा होइनन्, कसुरको कानुनी आधार के हो र सुरक्षा व्यवस्थामा कमजोरी थियो कि थिएन भन्ने विषय स्पष्ट पार्नुपर्ने देखिन्छ।
