नेपालका बाढीपीडितलाई ३ करोड २० लाख सहयोग गर्ने माता अमृतानन्दमयी को हुन्

माता अमृतानन्दमयी देवी, जसलाई संसारभर ‘अम्मा’ अर्थात् ‘आमा’ भनेर चिनिन्छ, भारतको केरलाकी प्रसिद्ध आध्यात्मिक तथा मानवीय अभियन्ता हुन्। उनको मुख्य परिचय धार्मिक गुरुका रूपमा मात्र होइन, शिक्षा, स्वास्थ्य, गरिबी न्यूनीकरण, विपद् उद्धार र मानवीय सेवामा सक्रिय अन्तर्राष्ट्रिय अभियन्ताका रूपमा पनि स्थापित छ।

 नेपाललाई कति सहयोग गरिन्?

अम्माको ७३औँ जन्मदिन तथा ‘विश्व सेवा दिवस’ का अवसरमा नेपालका हालैका बाढी तथा पहिरोपीडितका लागि २ करोड भारतीय रुपैयाँ सहयोग घोषणा गरिएको हो। नेपाली रुपैयाँमा यो रकम करिब ३ करोड २० लाख रुपैयाँ हुन्छ। रकम नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमार्फत नेपालका लागि हस्तान्तरण गरिएको थियो।

उनको आधिकारिक संस्थाले पनि २०२६ को विश्व सेवा दिवसमा नेपाल र भारतको असमलगायतका विपद् प्रभावितका लागि सहयोग छुट्याइएको जनाएको छ।

को हुन् अम्मा ?

अम्माको जन्म सन् १९५३ मा भारतको केरलाको एउटा गरिब माछा मार्ने परिवारमा भएको थियो। बाल्यकालमै उनले आफ्नो वरपरका गरिब तथा दुःखी मानिसहरूको अवस्था नजिकबाट देखिन्। उनको आधिकारिक जीवनीअनुसार, उनले सानैदेखि आफूले पाएको खाना तथा कपडासमेत आवश्यक परेकाहरूलाई बाँड्ने गर्थिन्।

पछि उनी आध्यात्मिक गुरुका रूपमा स्थापित हुँदै गइन्। सन् १९८१ मा माता अमृतानन्दमयी मठ औपचारिक रूपमा स्थापना भयो। यही संस्थाको माध्यमबाट अहिले विश्वका विभिन्न देशमा शिक्षा, स्वास्थ्य, वातावरण, महिला सशक्तीकरण, ग्रामीण विकास र विपद् राहतका कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेका छन्।

 ‘अँगालो हाल्ने आमा’का रूपमा विश्वभर परिचित

अम्माको सबैभन्दा चर्चित विशेषता उनको ‘अम्माको अँगालो’ अर्थात् दर्शन हो। उनको संस्थाका अनुसार उनले अहिलेसम्म ४ करोडभन्दा बढी मानिसलाई व्यक्तिगत रूपमा अँगालो दिएर भेटिसकेकी छन्। यही कारण उनी विश्वभर ‘Hugging Saint’ अर्थात् ‘अँगालो दिने सन्त’का रूपमा समेत चर्चित भएकी छन्।

उनको मानवीय संस्थाको सञ्जाल अहिले ४८ देशमा १६२ परियोजना सञ्चालन गरिरहेको र करिब ३ करोड मानिस लाभान्वित भएको अम्माको आधिकारिक वेबसाइटले उल्लेख गरेको छ।

स्वास्थ्य क्षेत्रमा ठूलो योगदान

अम्माको पहलमा सञ्चालित अमृता अस्पताल तथा अमृता विश्वविद्यालय भारतमा ठूलो स्वास्थ्य तथा शैक्षिक संस्थाका रूपमा विकसित भएका छन्। उनको संस्थाले विपद्का बेला तत्कालीन राहतसँगै दीर्घकालीन पुनःस्थापनामा पनि काम गर्ने बताएको छ।

नेपालसँग पनि उनको संस्थाको स्वास्थ्यसम्बन्धी सम्बन्ध छ। नेपालबाट उपचारका लागि जाने बिरामीलाई अमृता अस्पतालले अन्तर्राष्ट्रिय बिरामी सेवामार्फत सहयोग गर्दै आएको जनाएको छ।

नेपालको विपत्तिमा सहयोगको अर्थ

नेपालमा आएको पछिल्लो विनाशकारी बाढी तथा पहिरोपछि ठूलो मानवीय आवश्यकता देखिएको अवस्थामा अम्माबाट आएको ३ करोड २० लाख रुपैयाँ बराबरको सहयोग राहत र पुनःस्थापनाका लागि महत्वपूर्ण मानवीय सहयोग हो। पछिल्लो विपत्तिमा हजारौँ मानिस विस्थापित भएका र ठूलो संख्यामा मानिस अझै बेपत्ता रहेको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्थाहरूले जनाएका छन्।

विशेष कुरा के हो भने—यो सहयोग उनको जन्मदिनलाई व्यक्तिगत उत्सवमा मात्र सीमित नराखी विपद्मा परेका मानिसका लागि सेवा समर्पित गर्ने अभियानको हिस्सा हो। २०२६ को विश्व सेवा दिवसमा नेपालका लागि गरिएको सहयोगसँगै स्वास्थ्य, ग्रामीण विकास र अन्य मानवीय कार्यक्रमका लागि पनि ठूलो रकम छुट्याइएको अम्माको संस्थाले जनाएको छ।

त्यसैले माता अमृतानन्दमयीलाई केवल आध्यात्मिक गुरुका रूपमा बुझ्नु अपूर्ण हुन्छ। उनी आध्यात्मिक गतिविधिसँगै ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय सेवा सञ्जाल सञ्चालन गर्ने भारतीय सामाजिक अभियन्ता पनि हुन्।