फिलिपिन्सले चीनले आफ्नो डुंगामा पानीको तोप प्रहार गरेको आरोप लगाएको छ, फिलिपिन्सले दक्षिण चीन सागरमा दुई देशबीचको पछिल्लो क्षेत्रीय विवादमा चीनले आफ्ना तीनवटा जहाजलाई अवरोध गर्न पानीको तोप प्रयोग गरेको आरोप लगाएको छ।
फिलिपिन्सले चीनको कार्यलाई “अवैध र आक्रामक” भनेको छ। दक्षिण चीन सागर चीन, फिलिपिन्स र अन्य देशहरू बीचको क्षेत्रीय विवादको केन्द्रमा छ। घटना दुई देशबीचको फ्ल्यासपोइन्ट स्कारबोरो शोल नजिक भएको हो। बेइजिङले सन् २०१२ मा सोललाई कब्जामा लिएको थियो र त्यसपछि चिनियाँ डुङ्गाहरूले यस क्षेत्रमा फिलिपिन्सका माछा मार्नेहरूलाई उत्पीडन गरेका थिए।
पश्चिमी फिलिपिन्स सागरका लागि राष्ट्रिय कार्य बलले “चिनियाँ तटरक्षक जहाजहरूले माछा मार्ने डुङ्गाहरूमा इन्धन र खाद्यान्न आपूर्ति गर्न सरकारी जहाजहरूलाई अवरोध गर्न पानी तोपहरू प्रयोग गरेको” बताएको छ। एजेन्सीले यो “अवैध र आक्रामक कार्यहरूको कडा निन्दा गर्दछ” भन्यो। बेइजिङले आफ्नो पानीमा घुसपैठ गर्ने जहाजहरूमा “नियन्त्रण उपायहरू” भनेर प्रयोग गरेको बताएको छ।
यस हप्ताको सुरुमा, फिलिपिन्सले दक्षिण चीन सागरमा 135 भन्दा बढी सैन्य डुङ्गाहरू देखेपछि चीनले आफ्नो तटमा चट्टानमा “झुण्डी” गरेको आरोप लगाएको थियो। आइतवार, फिलिपिन्सले दक्षिण चीन सागरमा फिलिपिन्सको सबैभन्दा ठूलो कब्जा गरिएको टापु थितु टापुमा मानिसहरूलाई उपहार र अन्य प्रावधानहरू वितरण गर्न करिब 40 डुङ्गाहरूको क्रिसमस काफिले पठाउने योजना बनाएको छ।
किन फिलिपिन्स र चीन टक्करको बाटोमा छन्
गत वर्ष फर्डिनान्ड मार्कोस जुनियर फिलिपिन्सको राष्ट्रपति बनेपछि प्रतिस्पर्धी सार्वभौमसत्ताको दावीलाई लिएर दुई देशबीचको द्वन्द्व बढेको छ। गत महिना, फिलिपिन्सले अमेरिकासँग र केही दिन अघि अष्ट्रेलियासँग दुई छुट्टाछुट्टै हवाई र समुद्री गस्ती गरेको थियो। एक अन्तर्राष्ट्रिय न्यायाधिकरणले सन् २०१६ मा दक्षिण चीन सागरको ९० प्रतिशत भागमा चीनको दाबीलाई अमान्य बनायो तर बेइजिङले उक्त निर्णयलाई मान्यता दिँदैन र हालैका वर्षहरूमा विवादित जलक्षेत्रमा टापुहरू निर्माण गर्दै आएको छ। विवादित पानीहरू चीन-अमेरिका सम्बन्धको लागि नौसेनाको फ्ल्यासपोइन्ट पनि बनेको छ र अक्टोबरमा अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले चेतावनी दिएका थिए कि अमेरिकाले कुनै पनि आक्रमण भएमा फिलिपिन्सको रक्षा गर्नेछ।
राष्ट्रपति बिडेनको टिप्पणी पानीमा फिलिपिनो र चिनियाँ जहाजहरू बीच दुईवटा टक्कर पछि गरिएको थियो। ताइवान, मलेसिया, भियतनाम र ब्रुनाईले पनि समुद्रका केही भाग दाबी गर्छन्।
-BBC
