१० नोभेम्बर २०२६ | अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति / इजरायलमा बेन्जामिन नेतान्याहुको सरकार विस्थापित गर्ने उद्देश्यसहित नयाँ सरकार गठनको प्रयास गरिरहेका पूर्वसैनिक प्रमुख तथा विपक्षी नेता गादी आइजेनकोटका लागि अरब दलहरूसँगको सहकार्य चुनौतीपूर्ण बनेको छ। आइजेनकोटले आफ्नो नेतृत्वमा बन्ने राष्ट्रिय आपत्कालीन सरकारमा सहभागी हुन चाहने दलहरूका लागि चारवटा आधारभूत सर्त अघि सारेका छन्। ती सर्तमध्ये हमासलाई आतंकवादी संगठनका रूपमा स्वीकार गर्नुपर्ने प्रावधान अरब दलहरूका लागि सबैभन्दा संवेदनशील विषय बनेको छ।
आइजेनकोटका चार सर्तमा इजरायललाई यहुदी तथा लोकतान्त्रिक राष्ट्रका रूपमा स्वीकार गर्नु, इजरायलको स्वतन्त्रता घोषणापत्रमा उल्लेखित मूल्य र सिद्धान्तप्रति प्रतिबद्ध रहनु, सबै नागरिकले अनिवार्य रूपमा सैनिक, राष्ट्रिय वा नागरिक सेवा गर्नुपर्ने व्यवस्था समर्थन गर्नु तथा हमासलाई आतंकवादी संगठन मानेर गाजामा उसको सैन्य र शासकीय शक्ति समाप्त पार्ने प्रतिबद्धता जनाउनु रहेका छन्।
इजरायलका दुई प्रमुख अरब राजनीतिक समूह राम (राअम) र संयुक्त सूची (जोइन्ट लिस्ट) सँग कुल १९ सिट छन्। रामसँग ८ र संयुक्त सूचीसँग ११ सिट छन्। यी दलहरूले आइजेनकोटलाई सरकार गठनका लागि समर्थन जनाएका भए पनि हमासलाई सार्वजनिक रूपमा आतंकवादी संगठन घोषणा गर्नुपर्ने सर्तमा उनीहरूको असहमति देखिएको छ। रामका नेता मन्सुर अब्बासले अक्टोबर ७ को हमास आक्रमणको निन्दा गरिसकेका छन्। तर हमासलाई आतंकवादी संगठन भन्ने विषयमा सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिन उनी अनिच्छुक देखिएका छन्।
यसैबीच, प्रधानमन्त्री नेतान्याहुले अरब दलहरूको समर्थनमा सरकार बनाउने प्रयासलाई आतंकवाद समर्थक शक्तिसँगको सहकार्यका रूपमा चित्रण गर्दै आएका छन्। तर अरब दलहरू हमासबाट आर्थिक रूपमा सञ्चालित वा प्रायोजित छन् भन्ने आरोपलाई पुष्टि गर्ने स्वतन्त्र प्रमाण उपलब्ध स्रोतहरूमा देखिएको छैन।
तथ्य जाँचको महत्त्वपूर्ण पक्ष: सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको सामग्रीमा अरब दलका नेताहरू बैठकबाट आक्रोशित हुँदै निस्किएको र हात हालाहाल भएको दाबी गरिएको छ। तर उपलब्ध विश्वसनीय समाचार स्रोतहरूले त्यस्तो झडप भएको पुष्टि गरेका छैनन्। आइजेनकोटका चार सर्त भने वास्तविक हुन्।
राष्ट्रपति आइज्याक हर्जोगले नोभेम्बर ८ मा आइजेनकोटलाई सरकार गठनको पहिलो अवसर दिएका छन्। उनले सरकार गठनका लागि २८ दिनको समय पाएका छन्, आवश्यक परे थप दुई साता समय पाउन सक्छन्। १२० सदस्यीय इजरायली संसद्मा सरकार गठनका लागि कम्तीमा ६१ सदस्यको समर्थन आवश्यक पर्छ। आइजेनकोटले ६७ सांसदको सिफारिस प्राप्त गरे पनि त्यसलाई स्थायी गठबन्धनमा परिणत गर्नु उनको मुख्य चुनौती हो।
स्रोत तथा थप जानकारी: ज्यूइश टेलिग्राफिक एजेन्सी | वासिङ्टन पोस्ट | द नेसनल।
