Thursday 15th January 2026
साहित्य
Image

मुक्तक प्रथम गुरू माता पिता जिन्दगी कै आधार हुन् । द्वितिय गुरू शिक्षक वर्ग बिधाको नै भण्डार हुन् । बाँकि नि सबै गुरू नै हुन जति भेटिए संसारमा, समय झनै ठुलो गुरू, यहि जिवनका सार हुन् । -राज श्रेष्ठ हेटौंडा

Image

कर्मको बन्धन पशुको हुन्छ घाँटीमा दाम्लो मान्छेको हुँदैन। छाडेको पशु भएर हिड्छ पटक्कै सुन्दैन।१। कर्मको बन्धन मान्छेको साथ अरुले छेक्दैन। धर्म र कर्म जप र पाठ कसैले देख्दैन।२। चेतना बिना भएको पशु चेतनशील मान्छे हो। चेतना सबै हराई जाँदा दुईखुट्टे पशु भो।३। धर्म र कर्म संस्कृति हाम्रा बाधिनेँ दाम्ला हुन्।…

Image

रोजिना ढुंगाना - छिमेकी दाइको बिहेमा निम्तो आएको थियो । गाउँ भरिका सबैलाइ चुलैह निम्तो थियो । जन्ति पनि हरेक घरका ठुला बडाहरु जाने भए । हामी भने दाइको घरमा काम सघाउनु पर्ने गाँउ घरमा यस्तै परम्परा हुन्छ ।सबै मिलेर काम गर्ने, हामीलाइ पर्दा पनि पछि हट्नु हुन्नथ्यो वहाँहरु। बेहुला…

Image

शीर्षक=ग्रामीण बजेट छन्द:शार्दूलविक्रीडित ••••••••••••••••••••••• हाम्रो भोट सबै भुलेर पथमा हिँड्नेहरू हो सुन औंलाको बदनाम हुन्छ यसरी भुल्दै गए त्यो गुन सत्ताको रसले भएर दुविधा झुक्दैछ आफ्नै शिर बुझ्दैछन् जनले बजेट फितलो तिम्रो इलाकातिर (१) हाँगामा हरियो रहन्न सजिलै बर्षातका त्याग छन् जोगाऔं उपमा हरेक वनका जैले यही माग छन् के…

Image

ब्रतको बन्धन - झ्याउरे छन्द -हरि शर्मा(सुवेदी) हात्तीलाई बश अंकुशले गर्छ दाम्लाले गोरुको । कुकुरलाई बश साङ्लाले गर्छ पिंजडा सुगाको । १ । मान्छेको हुन्छ दाम्लो न अंकुश कर्मको बन्धन । कर्मको वास्ता नगर्दा खेरि छाडा भो झन्-झन । २ । ब्रतको बन्धन हो अनुशासन धर्मले बाँधेको । कर्मको साक्षी…

Image

केहि मुक्तकहरू १ चाहेर समय रोक्न सकिन्न यहाँ । आँटेर सागर छोप्न सकिन्न यहाँ । ढाँट्नु मानवको मुर्खता मात्रै हो फलामे रोटी टोक्न सकिन्न यहाँ । २ मेरा दुई आँखाको नानी कोसेली । निश्चल झरनाको पानी कोसेली । तिमीलाई हेरेर जिबन रमाई रहेछ मेरो दिल-दरवारको रानी कोसेली । ३ खोजी…

Image

केही मुक्तकहरू १ अस्ति मात्रै छिमेकबाट कलह आयो रे । एकपछि अर्को घटनाले पलट खायो रे । नेपालीको दुर्भाग्य वा नियतिको नियत सुन्दैछु फेरि गाउँ गाउँमा सलह आयो रे । २ हिजोआज बजारमा कोरोना जन्तर आयो रे । चाईना बाटै उत्कृष्ट चाईनिज मन्तर आयो रे । भन्नुहोस् न कमरेड कोरोना…

Image

मुटु मेरो दुःखी रहन्छ गाउँ घरलाई सम्झेर रुन मन लाग्छ मलाई नेपाली नागरिकको नाताले मुटु मेरो दुःखी रहन्छ विदेशमा अलपत्र नेपाली देखेर। कहिले हुन्छ सरकार हाम्रो उद्दार? सरकार भन्छ छिट्टै उद्दार हुन्छ अब मुग्लानमा नेपालीहरु कति बस्ने हो सरकार तिमीहरूको बाटो हेरेर जहाज आऊदै छ रे अबा तिर्बल भाडा मह्गो…

Image

सरकार ! मनबाट भाइरसको डर हटाउन के गर्ने ? केही सिकाईदेउ सरकार ! भोकै छन मजदुरहरु भोक मेटाईदेउ सरकार ! कृषकहरुको तरकारी बिकेको छैन बिकाईदेउन सरकार ! हल्ला र त्रास धेरै भयो, केहि हुन्न भनी आशा त जगाईदेउ सरकार ! सिमा,सिमामा रुदैछन गरिब दुखिया, केही त बिकल्प निकाल्देउ सरकार !…

Image

आमा १ जन्मदिने आमा पाइदैन संसार डुलेर । आमाले माया गर्नुहुन्छ भित्री मन खोलेर ।। बच्चा ठूलो भएपछी पहिला भन्छ आमा । चोटपटक, दु:ख पर्दा पहिलो वचन आमा ।। २ जसो तसो फकाएर खुवाउनु भो खाना । माया गरि बोलाउनु भो भनि सानु, साना ।। चिसोमा आफू सुति सुताउनु भो…