इरानले हाल चलिरहेको युद्धको क्रममा इजरायलमाथि क्लस्टर हतियार भएको क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको दाबी गरिएको छ। इजरायली अधिकारीहरू र The New York Times ले प्रमाणित गरेको भिडियो फुटेजका आधारमा यस्तो दाबी गरिएको हो।
क्लस्टर हतियार के हो?
क्लस्टर हतियार एउटा ठूलो बम वा वारहेड हुन्छ।
आकाशमा फुटेपछि यसबाट धेरै साना बमहरू (submunitions) छरिन्छन्।
ती बमहरू ठूलो क्षेत्रमा फैलिने भएकाले नागरिकहरूलाई अन्धाधुन्ध क्षति हुन सक्छ।
धेरै बम तत्काल नफुटेर वर्षौंसम्म जमिनमा रहन सक्छन् र पछि पनि विस्फोट हुन सक्छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध
२००८ मा Convention on Cluster Munitions नामको अन्तर्राष्ट्रिय सन्धिले यस्तो हतियार प्रतिबन्ध गरेको छ।
१०० भन्दा बढी देशहरूले यो सन्धिमा हस्ताक्षर गरेका छन्।
तर Iran, Israel, United States, Russia, China र India जस्ता शक्तिशाली देशहरूले यो सन्धि स्वीकार गरेका छैनन्।
इजरायलमा घटनाहरू
फेब्रुअरी २८ पछि १० भन्दा बढी क्लस्टर वारहेड भएको हतियार प्रहार भएको इजरायली प्रहरीको दाबी।
मार्च ४ मा Or Yehuda (Tel Aviv नजिक) मा एउटा सबम्युनिसन सडकमा विस्फोट भएको भिडियो सार्वजनिक भएको छ।
त्यस घटनामा चोटपटकको खबर भने आएको छैन।
कानुनी र मानवीय चिन्ता
अन्तर्राष्ट्रिय कानूनका अनुसार जनसंख्या भएको शहर वा बस्तीमा यस्तो हतियार प्रयोग गर्नु युद्ध अपराध हुन सक्छ।
कारण: यो हतियारले सैनिक र नागरिक छुट्याएर लक्षित गर्न सक्दैन।
युद्धको मानवीय प्रभाव
इजरायली अधिकारीका अनुसार इरानी आक्रमणमा १२ जना इजरायली मारिएका, जसमा कम्तीमा ११ नागरिक छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघमा इरानका प्रतिनिधिका अनुसार अमेरिका–इजरायल आक्रमणमा १३०० भन्दा बढी इरानी मारिएका छन्।
युद्ध किन लम्बिँदैछ?
अमेरिका र इजरायलले इरानको आणविक क्षमता समाप्त गर्ने लक्ष्य राखेको बताएका छन्। तर इरानले पनि ड्रोन र मिसाइल आक्रमण गरेर अमेरिकी र इजरायली लक्ष्यहरूमा प्रतिक्रिया दिइरहेको छ। यसले युद्ध अझै केही समय लम्बिन सक्ने संकेत देखिएको छ।
