रुस–युक्रेन युद्ध प्रवेश गरेको लामो समयपछि युक्रेन अहिले एउटा गम्भीर चुनौतीसँग जुधिरहेको छ, जुन केवल हतियार, क्षेप्यास्त्र वा अत्याधुनिक प्रविधिले समाधान गर्न सकिँदैन। त्यो चुनौती हो—सैनिक जनशक्तिको अभाव र युद्धप्रतिको घट्दो इच्छाशक्ति।
रुसले पछिल्ला महिनाहरूमा युक्रेनमाथि ठूलो स्तरका क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमणहरू तीव्र बनाएको छ। ब्यालिस्टिक मिसाइल, क्रुज मिसाइल र सयौं ड्रोनमार्फत ऊर्जा संरचना, सैन्य आधार र विभिन्न सहरहरूलाई लक्षित गरिएको छ। युक्रेनले पनि रुसी भूमिभित्र टाढासम्म प्रहार गर्न सक्ने हतियार प्रयोग गर्दै जवाफी कारबाही गरिरहेको छ। तर युद्धको वास्तविक मैदान केवल आकाशमा उड्ने मिसाइलमा सीमित छैन—मानव शक्ति अहिले निर्णायक प्रश्न बनेको छ।
युक्रेनका लागि सबैभन्दा ठूलो समस्या सैनिक भर्ती हो। युद्ध सुरु हुँदा ठूलो राष्ट्रिय एकता देखिएको थियो र धेरै नागरिक स्वयंसेवकका रूपमा सेनामा सामेल भएका थिए। तर वर्षौंसम्म चलेको युद्ध, निरन्तर मृत्यु, घाइते सैनिक, लामो समयसम्म परिवारबाट टाढा बस्नुपर्ने अवस्था र अनिश्चित भविष्यका कारण धेरै मानिसहरू अब युद्धमा जान अनिच्छुक देखिन थालेका छन्।
सैनिक भर्ती टोलीहरूले देशका विभिन्न भागमा विरोध र असन्तुष्टिको सामना गर्न थालेका छन्। केही नागरिकहरू सरकारले पर्याप्त पारदर्शिता नदेखाएको, धनी वा प्रभावशाली व्यक्तिहरूले युद्धको बोझ समान रूपमा नबोकेको र सैनिकहरूको सेवा अवधि स्पष्ट नभएको भन्दै प्रश्न उठाइरहेका छन्।
युद्धको अर्को पक्ष पनि महत्वपूर्ण छ—हतियार र सैनिकबीचको सम्बन्ध। आधुनिक युद्धमा मिसाइल, ड्रोन र कृत्रिम बुद्धिमत्ता महत्वपूर्ण भए पनि अन्ततः भूभाग नियन्त्रण गर्न सैनिक आवश्यक हुन्छ। एउटा क्षेत्र कब्जा गर्न, रक्षा गर्न र लामो समयसम्म मोर्चा सम्हाल्न पर्याप्त प्रशिक्षित जनशक्ति चाहिन्छ। यही क्षेत्रमा युक्रेन दबाबमा परेको देखिन्छ।
तर रुस पनि पूर्ण रूपमा सहज अवस्थामा छैन। लामो युद्धले दुवै पक्षमा ठूलो मानवीय क्षति पुर्याएको छ। रुसले ठूलो सैन्य स्रोत र जनशक्ति प्रयोग गरिरहेको भए पनि उसले पनि आर्थिक, सैन्य र राजनीतिक दबाब सामना गरिरहेको छ।
युक्रेनको वर्तमान अवस्था एउटा गम्भीर प्रश्नतर्फ संकेत गर्छ—के आधुनिक हतियारले मात्र युद्ध जित्न सकिन्छ, कि अन्ततः मानिसको इच्छाशक्ति र सामाजिक समर्थन नै निर्णायक हुन्छ?
युक्रेनका लागि अब चुनौती केवल रुसका मिसाइल रोक्नु होइन; आफ्नै समाजभित्र युद्ध जारी राख्ने राजनीतिक र मानवीय सहमति कायम राख्नु पनि हो। लामो युद्धमा हतियारको आपूर्ति जति महत्वपूर्ण हुन्छ, त्यति नै महत्वपूर्ण हुन्छ—लड्न तयार जनशक्ति र त्यसका पछाडि उभिएको समाज।
