इरानले Strait of Hormuz हुँदै जाने व्यावसायिक जहाजहरूको आवतजावत खुला गर्ने घोषणा गरेको छ। यो निर्णय लेबनानसँग सम्बन्धित युद्धविराम अवधिसम्म लागू हुने बताइएको छ।
इरानका विदेशमन्त्री Abbas Araghchi ले सामाजिक सञ्जाल X मा पोस्ट गर्दै जलडमरूममार्फत जहाजहरूलाई सुरक्षित रूपमा आवतजावत गर्न दिइने बताएका छन्। यसअघि तनावका कारण यहाँको ढुवानी प्रभावित भएको थियो।
उनका अनुसार जहाजहरू निश्चित र समन्वित मार्गमार्फत सञ्चालन हुनेछन्, जसको व्यवस्था Iran Ports and Maritime Organization ले गरिसकेको छ। यसले समुद्री यातायातलाई व्यवस्थित र सुरक्षित बनाउने उद्देश्य राखेको छ।
हर्मुज जलडमरूम विश्वकै महत्वपूर्ण तेल र ग्यास ढुवानी मार्गमध्ये एक हो। यहाँको अवरोधले विश्व बजारमा ऊर्जा आपूर्ति र मूल्यमा ठूलो असर पार्ने भएकाले यसको खुला हुनु महत्वपूर्ण मानिएको छ।
यो कदमले क्षेत्रीय तनाव केही कम गर्ने संकेत दिएको विश्लेषकहरू बताउँछन्। विशेषगरी अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र ऊर्जा आपूर्तिमा राहत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
समग्रमा, इरानको यो निर्णयले अस्थायी रूपमा भए पनि समुद्री व्यापार सहज बनाउने र विश्व बजारमा स्थिरता ल्याउने प्रयासको रूपमा हेरिएको छ।
यो निर्णय स्थायी रूपमा होइन। इरानले Strait of Hormuz खोल्ने घोषणा लेबनानसँग जोडिएको युद्धविरामको बाँकी अवधिसम्मका लागि मात्र गरेको हो। तर महत्वपूर्ण कुरा के हो भने सार्वजनिक रूपमा ठ्याक्कै कति दिन भन्ने अवधि खुलाइएको छैन। यो अवधि युद्धविराम कति समयसम्म कायम रहन्छ भन्नेमा निर्भर हुन्छ।
तर दक्षिण एसियामा तुरुन्तै मूल्य घट्ने सम्भावना कम छ, किनकि पहिलो, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य स्थिर हुन समय लाग्छ। दोस्रो, India, Nepal, Bangladesh जस्ता देशहरूले पहिले महँगोमा किनेको स्टक अझै प्रयोग गरिरहेका हुन्छन्। तेस्रो, कर (tax) र सरकारी नीतिले पनि स्थानीय मूल्य निर्धारण गर्छ, जुन तुरुन्तै परिवर्तन हुँदैन।
