Thursday 30th June 2022

बालेन ब्राण्ड र लौरो प्रतिक बनोस


तोयानाथ उपेक्षित, तीतोपाटी/देशको मुटुमा बालेनको उमेद्धारी हुदैनथ्यो भने आज बालेनको चर्चा यो रुपमा हुदैनथ्यो । यदि काठण्माण्डौले बालेनलाई मौका दियो भने भविष्यमा धेरै बालेनहरुको देशभरी नै उदय हुने छ । यसो भयो भने अचम्म किन मान्न हुन्न भने राजनैतिक दलहरुले जनतालाई आफ्ना दासका रुपमा बुझ्नुको परिणाम यस्तै हुन्छ भन्ने गतिलो संदेश हुनेछ । उनीहरुको काम देश र जनताको सेवा गर्ने मात्र हो शासन गर्ने होईन भनेर बुझाउन पनि बालेनको ब्राण्ड सवैतिर विक्न पर्दछ र लौरो उनीहरुलाइ ठेगान लगाउने हतियार हो भनेर प्रतिकका रुपमा छाउन पर्दछ ।

के पनि तर्क गरिन थालिएको छ भने बहुदल मानिसहरुले रुचाउन छाडिसके । जनताहरु पञ्चायतकालको जस्तो निर्दलिय उमेद्धारमा रुची देखाउन थालिसके । बास्तवमा यसलाई पनि नजरअन्दाज गर्न सकिन्दैन । अन्ततोगत्वा संघियता देशको लागि आवश्यक छैन भन्नेमा गएर कहि न कहि जनताको असन्तुष्टि पोखिने वा जोडिने कुरासँग पनि स्वतन्त्र उमेद्धारप्रतिको मोह हो की भन्ने हो । यसलाई राप्रपाको बढदो अनुमोदनसँग गासेर हेर्दा पनि फरक पर्दैन । संघियता खारेज गर्ने उसको घोषित एजेण्डामा बढिरहेको जनमत कहि न कहि स्वतन्त्र उमेद्धारले कुनै न कुनै रुपमा प्रतिनिधित्व गरेकै जस्तो देखिन्छ । भलै उनीहरुका फरक धारणा होलान तर समग्रमा यो व्यवस्था र प्रणाली माथि उठेको प्रश्नमा उनीहरु बीच समानता छ ।

यहाँ बालेनहरुको उपस्थितीले ठुला भनिएका दलहरुलाई प्रमुख शहरहरुमा दिएको चुनौती सामान्य रुपमा हेर्न मिल्ने कुरा होईन । यो स्थानिय चुनावमा कतिपय विशुद्ध गैह राजनैतिक क्षेत्रका स्वतन्त्र उमेद्धार उठे भने कतिपय बागीका रुपमा पार्टीले अन्याय गरेको ठानेर उठे । चुनाव उनीहरुको परिक्षा मात्र होईन जनताको चाहाना के हो भन्ने पनि हो । जसले पार्टीहरुलाई चुनौति थप्ने नै भयो । स्वतन्त्र भएर उठ्ने जित्ने र भोली कुनै दलको झोला बोक्न जाने वा विक्ने हो भने त्यो एउटा कुहेको अण्डाको रुपमा पुग्दछन तर विकेनन भने त्यसबाट एउटा निष्ठाको राजनीतिको विकास र शुरुवात पनि हुन्छ । जुन रुपमा उठे पनि स्वतन्त्र उमेद्धारले दिने चुनौति दलहरु प्रतिको असन्तुष्टिका रुपमा लिनै पर्दछ । जनतासँग राजनीतिक छनौटको विकल्प नभएको अवस्थामा अभिव्याक्त गर्ने जनमत स्वतन्त्र उमेद्धारमा गएर पोखिने भएकाले त्यो असन्तुष्टिलाई दलहरुले बुझ्न ढिला गर्न हुदैन । पार्टीका कार्यकर्तालाई जागिर खुवाउने र व्यवस्था लाई व्यपार गर्ने माध्याम बनाउने जनप्रतिनिधीहरुको गतिविधीलाई जनताले निगरानी गर्ने भएकाले डोजर र टिपरसँग जोडिएको विकासे जनप्रतिनिधीहरुको नकाव उतार्न स्वतन्त्र उमेद्धार खडा हुनै पर्ने अवस्था आएको देखिन्छ किनकी राजनीतिक पार्टीहरुले सेटिंगमा भ्रष्टचार गरिरहेको देखेर जनता वाक्क भएका छन ।

अहिले दलहरुको अर्को गैर प्रजातान्त्रिक र बहुदलिय प्रतिस्पर्धाको विपरित निर्वाचनमा सिन्डिकेटे संस्कारको अभ्यास गरिन्दैछ । यो झन धेरै ठुलो चिन्ताको विषय हो । सवै मिल्ने र बलियो लाई पछार्ने । यो नीतिले अन्तत देशलाई नै कमजोर बनाउने छ । अर्थात कसैलाई बलियो हुनै नदिने र लुतेलुते मिलेर बलियो देखिन खोज्ने प्रयासले बहुदलिय व्यवस्थाको मुल मर्ममा प्रहार गरेको छ । बलियो जनमतलाई शक्तिमा आउन नदिने रणनीतिका कारण लुतेहरुको गठबन्धनले एउटा ठुलो र बलियो तप्कालाई बाहिर राख्दा त्यहाँ बास्तविक सुशासन कायम हुन गाहो हुन्छ जसले गर्दा समाजमा वा राज्यमा कुनै पनि कामको उचित डेलिभरी हुनै सक्दैन । यो यति खराव कुरा हो जहाँ मिलीजुली शासन गर्ने नाममा बाडिछुडी खानै पर्ने बाध्यात्मक परिस्थिती बन्ने गर्दछ ।

बालेन शाहाहरु कसैका विरोधी होईनन । उनीहरु स्वतन्त्र रुपमा आफ्नो राजनैतिक हक र नैसर्गिक अधिकारको प्रयोग गर्दै आफ्नो योग्यता जाँच्न जनतासँग एक मौकाको लागि अपिल गर्ने उमेद्धार हुन । जनताले पत्याए जित्छन नपत्याए हार्नेछन किनकी अब जनताले यस्तै बालेनहरु खोज्न थालिसकेका छन । स्वतन्त्र उमेद्धारलाई कुण्ठाको अभिव्याक्तिका रुपमा व्याख्या गर्दै राजनैतिक दलहरुले तिनलाई कहिल्यै महत्वका साथ हेरेनन र जनतालाई पनि गलत व्याख्या सुनाउदै आए तर यो पटकको स्थानीय तहको निर्वाचनमा धेरै बालेनहरुलाई जनताले नरोजे पनि आउदा दिनमा यो संख्या बढ्नेछ ।

गठबन्धन यसपालीको गठबन्धनले केही हदसम्म राम्रै सफलता पायो तर प्रचण्डले त एमालेलाई चौथोमा पुरयाई दिने भनेका थिए त्यो हुन सकेन । माधव नेपालले एमाले समाप्त हुने भन्दै थिए आफै समाप्त भए । कांग्रेसले एमालेको शक्ति बुझेको थियो र आफ्नो शक्तिको पनि सहि आकलन गरेर शक्ति आर्जन गर्न सफल भयो । यदि उनीहरुले यसरी देश व्यापी रुपमा गठबन्धन गर्दैनथिए भने कांग्रेस हाफ र माओवादी र अरुको अवस्था निक्कै दयनिय हुने रहेछ भन्ने देखियो । माधव नेपाललाई भडकाएर र कांग्रेसलाई जसरी तर्साएर प्रचण्डले जुन खेल खेले त्यसले माओवादीलाई बचायो । एक हदसम्म उनको रणनीति सफल पनि भयो । उनको पार्टीले आफ्नो तेश्रो दर्जाको उपस्थितीलाई बचाउन सक्यो ।

तर राजनैतिक दलहरुको भविष्यमाथि चुनौतिको पहाड खडा भैसकेको छ । देशको माहौल उनीहरुको प्रतिकुल अवस्थामा गई रहेको छ । संघिय चुनावसम्ममा उनीहरुको अवस्थामा अरु बदलाव आउन सक्छ । राप्रपाका एजेण्डाले मुलुकलाई खिचिरहेको छ । स्थितीमा निक्कै ठुलो परिवर्तन देखिन पनि सक्छ । । यो गठबन्धनलाई निरन्तरता नदिए कांग्रेस माओवादीहरुको भविष्य खतरामा पर्ने र दिए देशको राजनीति विशाक्त बन्दै जाने र त्यसको फाईदा दक्षिणपन्थि शक्तिले लिने देखिन्छ । एमालेले उक्त गठबन्धन तोड्न संघिय चुनावमा राप्रपा सँग औपचारिक रुपमा नै तालमेल गर्न बाध्य छ र त्यो गर्नै पर्ने ठाउँमा पुग्ने देखिन्छ । त्यसो भयो भने हालको गठबन्धनको प्रतिरोध गर्न एमालेलाई सहज पनि हुने छ ।


Loading...
सम्बन्धित शीर्षकहरु

लुलु समुहका बजार तथा संचार निर्देशक वि. नन्दकुमार यस क्षेत्रको उत्कृष्ट अवार्ड "रिटेल मार्कम ICON'22" बाट सम्मानित भएका छन् ।…

"पाँच तत्त्व पाँचै विकार, पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार" विधा :- पञ्चाङ्ग अभ्यास गर्ने थलो :- पञ्चाङ्ग पाठशाला मिति:- २०७९/ ०३/०१४…

ताजा र तार्किक जुनेलीहरू (१) गरेर ध्यान बढ्दैछ ज्ञान। (२) गरेरै काम कमाउँ नाम। (३) सबै भो पूरा जुनेली कुरा।…

प्रतिकृयाहरू