Thursday 30th June 2022

तपाई आफै एउटा ब्रमाण्ड हो


तोयानाथ उपेक्षित, तीतोपाटी/फिजिक्स शास्त्रका सवैभन्दा ठुला बैज्ञानिक स्टेफिन हाकिंस अहिले जीवित छैनन तर उनको मृत्यु हुन भन्दा दुई साता पहिलेको एउटा सोध प्रकाशित भएको छ । यसलाई उनका सहलेखक थोमस हार्टोगको सहयोगमा प्रकाशन गरिएको हो ।

उक्त नो बाउन्ड्री थ्यौरीमा पृथ्वीको उत्पतिको कुरा गरिएको छ । जति बेला पृथ्वी उत्पति भयो त्यो समयमा पृथ्वी मात्र नभएर अनेकौ ब्रमाण्ड बनेको उल्लेख छ । शुरुमा विग व्यांग निक्कै तिब्र गतिमा भएको र पछि यसको विस्तारको गति धिमा हुदै गएको उल्लेख छ । उनले आफ्नो जिवनको अन्तिम समयसम्म पनि पृथ्वीको आयु समाप्त हुन लागेकोले मानिसको अस्तित्वलाई बचाई राख्ने हो भने पृथ्वी छाड्न ढिला गर्न नहुने सल्लाह दिई नै रहे । आज उनी छैनन । उनको सल्लाह बमोजिम बैज्ञानिकहरुले काम गर्ने कोशिष भने जारी राखेका छन ।

ब्रमाण्ड अन्त्यहिन छ भनिएको छ र अनेकौ ग्यालेक्सिहरु ब्रमाण्डमा छन । यसको मतलब आफै सम्झौ की एउटा ग्यालेक्सिमा अरबै पिण्डहरु छन ती मध्येको एउटा ग्यालेक्सि भित्र हाम्रो सौर्य मण्डल पनि छ । अन्य करोडौ सौर्य मण्डल के कस्ता छन कसैको जानकारीमा छैन । बैज्ञानिक हाकिंसको कुरालाई मान्ने हो भने प्यारालल ब्रमाण्डहरु छन यसको मतलब हाम्रो सौर्य मण्डल जस्तो छ दुरुस्तै अर्को ठाउँमा पनि छ । अर्थात अर्को दुरुस्तै पृथ्वी पनि छ । प्यारालल भनेर एक जोडी मात्र भनिएको हो की लाखौ जोडी स्पष्ट छैन । पृथ्वी जस्तो दुरुस्तै सवै कुरा मिल्ने अर्को एउटा पनि छ भनिएको हो वा लाखौ पृथ्वीको कुरा हो त्यो कसैले भन्न सक्दैन तर स्टेफिनले प्यारालल थ्यौरीको कुराको मतलब यो पनि हो की तपाईको अर्को रुप अर्को ठाउँमा पनि छ । तपाई जस्तो मान्छे तपाई एक्लो यो ब्रमाण्डमा हुनुहुन्न । अर्को ठाउँमा पनि तपाई हुनुहुन्छ ? कस्तो लाग्यो ? कल्पना गर्नुस त । एउटा तपाई वा म मरेर के फरक पर्दछर ? जब की तपाई वा म अन्त कतै छदैछौ । वा यहाँ अस्तित्व सकिदा अन्त स्थापित हुनुहुन्छ । यस्तो कुराको कल्पना हाम्रो शास्त्रले पनि गर्दछ तर अन्त नभएर यहि । दुरुस्तै तपाई नभएर जुनी जुनी पछि फेरी मान्छे भएर । अर्थात मानिसले ८४ लाख जुनी लिन्छ यसको मतलब पृथ्वीमा भएका सवै जिवात्मा भन्नु पनि तपाई नै हो । घुम्दै फिर्दै सवै जीवनमा तपाईले चक्कर काट्न पर्छ भने तपाई आफैमा एउटा संसार होईन र ? फरक यति हो आज मानिस हुनुहुन्छ कुनै बेला कुनै जिब वा जन्तु हुनुहुन्थ्यो । यही कुरालाई सत्य मान्ने हो भने हाम्रा पुर्खा आज हाम्रो आहाराका रुपमा छन या अरु कसैको र भोली हामी त्यहि हुनेछौ । यो विचित्रका तर्कहरुलाई तथ्यले पुष्टि नगर्दासम्म मानौला वा नमानौला त्यो सबैको आफ्नो कुरा हो तर साझा कुरा चाही के हो भन्न गाहो छ ।

हाकिंसले पृथ्वीमा हुने जीवन चक्रको सिमित कुरा गरेका होईनन । उनले हाम्रो जन्म र मृत्युलाई मात्र संकेत नगरेर अर्को ब्रमाण्डमा हामी नै दुरुस्तै छौ अर्थात सवै कुरा सिंगल छैन । सवैको रुप एक भन्दा धेरै छ भन्ने बुझाउन खोजेका छन । यसलाई साँचो मान्ने हो भने ब्रमाण्डको विलोम अर्को ब्रमाण्ड छ । सुर्यको अर्को सुर्य, पृथ्वीको अर्को पृथ्वी र तपाई हामीको पनि अर्को रुप ब्रमाण्डमा कतै न कतै सक्रिय छ ।

मृत्यु व्यक्तिगत कुरा हो हामी कोही सधै बाँच्दैनौ तर हामीले सन्तती मार्फत आफूलाई अस्तित्वमा राखिरहेका हुन्छौ तर समग्र मृत्यु अर्थात पुरै जातिको मृत्यु भयो भने त्यो एउटा भयंकर विनाश हो । जसरी आज पृथ्वीमा डाईनोसर छैन । यो दिन मानिसमा आयो भने त्यो पृथ्वी कस्तो होला ? मानिस नै नरहे पछि पृथ्वीको लेखाजोखा कस्ले राख्ला ? अरु सबै रहनु र नरहनुले के फरक पार्छ र ? पृथ्वीको पहिचानको कुनै अर्थ रहदैन । अरु सवै रहेर मानिस नरहने हो भने त्यो पृथ्वी कस्तो होला ? हो मानिसको मात्र कुरा होईन अर्को पृथ्वी पत्ता लगाउने, खोज्ने र यहाँ रहेका सवैको उद्दार गर्ने जिम्मा पनि मानिसले लिन पर्दछ र त्यसका लागि पृथ्वी छाडने काममा ढिला गर्न हुन्न भन्ने हाकिंसले दिएको यो महत्वपूर्ण सल्लाह भविश्यमा मानिसले ग्रहण गर्न सक्ने गरी क्षमता निर्माण गर्छ गर्दैन केही भन्न सकिन्न । सकेन भने एउटा संसारको सधै भरीका लागि अन्त्य हुने छ । जुन मृत्यु मात्र बास्तविक मृत्यु हुनेछ र सबैको मृत्यु भएको मानिने छ ।


Loading...
सम्बन्धित शीर्षकहरु

डा. हरिमोहन पोखरेल, कोहिमा /मणिपुर राज्यका मुख्यमन्त्री एन बिरेनले हिजो अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उच्च खेल प्रस्तुत गरेर राज्य र राष्ट्रिय स्तरमा…

लुलु समुहका बजार तथा संचार निर्देशक वि. नन्दकुमार यस क्षेत्रको उत्कृष्ट अवार्ड "रिटेल मार्कम ICON'22" बाट सम्मानित भएका छन् ।…

"पाँच तत्त्व पाँचै विकार, पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार" विधा :- पञ्चाङ्ग अभ्यास गर्ने थलो :- पञ्चाङ्ग पाठशाला मिति:- २०७९/ ०३/०१४…

प्रतिकृयाहरू