गुलाम नवि मन्सुर – ईदुल-अद्हाका विशेषताहरु- मुस्लिमहरुको यो दोस्रो ठूलो ईद र पर्व हो। इस्लामि पात्रो अनुसार जुल-हिज्जा महिनाको दशौं दिनमा पर्छ। यसका धेरै विशेषताहरु छन्, तीमध्ये केही यस प्रकार छन्…
हज्जमा नगएका व्यक्तिहरुले यो पर्व पनि रमजान पर्व जस्तै मनाउनु पर्छ, तर जकातुल्-फित्र दिनु पर्दैन, किनभने यो ईदुल्-फित्रसित गाँसिएको छ।
ईदुल-अद्हामा अल्लाहको लागि कुर्बानी दिनु मुस्तहब हो।
कुर्बानी- अल्लाहको लागि भेंडाबाख्रा, ऊँट वा गाईको कुर्बानी दिनु। यसको समय पर्वको सलाहपछि आरम्भ हुन्छ र १३ औं जुल-हिज्जाको मग्रिबसम्म बाँकी रहन्छ। अल्लाहले भन्नु भएको छ… “आफ्नो ईश्वरको लागि सलाह पढ र बलि देऊ।” (श्रोत- सूरह अल्-कौसर : १०८/२) सलाहको अभिप्राय पर्वको सलाह र बलिको अर्थ कुर्बानी हो।
कुर्बानीको हुकुम- सक्षम व्यक्तिको लागि यो सुन्नत मुवाक्कदा हो। मुस्लिमले आफू र आफ्नो स-परिवारको तर्फबाट कुर्बानी गर्नु पर्दछ।
यदि कुर्बानी गर्ने नीयत छ भने जुल-हिज्जाको पहिलो दिनदेखि कुर्बानी नहुन्जेलसम्म कपाल, नङ्ग र शरीरका कुनै पनि रौं काट्न हुँदैन।
कुर्बानीका जनावरहरुमा हुनुपर्ने शर्तहरु-
१) चौपाया अर्थात भेंडा-बाख्रा, ऊँट र गाई मध्ये हुनुपर्छ। यी जनावर बाहेक कुनै अन्य जनावर वा चराहरुको कुर्बानी दिनु वैध छैन। एउटा भेंडा वा बाख्रा सपरिवारको तर्फबाट पर्याप्त हुन्छ। गाई र ऊँटमा सात जना सामेल हुनु जायज छ।
२) चाहिने उमेर, भेंडामा ६ महिनाको सानो पाठो, बाख्रामा एक वर्षको बाख्रा, गाईमा दुई वर्षको र ऊँटमा पाँच वर्षको हुनुपर्दछ।
३) निरोग र वाह्य खोटहरुबाट शुद्ध हुनुपर्दछ। रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नु भएको छ… “चारवटा जनावरको कुर्बानी हुँदैन, काना, रोगी, लंगडो र दुब्लो।” (श्रोत- निसाई : ४३७१, तिर्मिजी : १४९७)
कुर्बानीको मासुलाई के गर्नु पर्छ?
कुर्बानीको मासु बेच्न अवैध छ।
कुर्बानीको मासुलाई तीन भाग गर्नु पर्छ। एक तिहाई घरपरिवारको लागि, एक तिहाई इष्ट-मित्र र छरछिमेकको लागि र बाँकी एक तिहाई गरीब र दीन-दु:खीहरुलाई दान स्वरूप दिनु पर्छ।
कुर्बानीको लागि भरपर्दो व्यक्ति र संघ- संस्थाहरुलाई अधिकार दिन सकिन्छ। जसले कुर्बानी गराएर गरीबहरुमा बाँडि दियोस्।
देशले प्रतिबन्ध गरेका जनावरहरुको कुर्बानी नगरौं ।
