हिज्बुल्लाहलाई राजनीतिक रूपमा अलग पार्ने संकेत

इजरायली सेनाले दक्षिण लेबनानमा हिज्बुल्लाहका “सैन्य ठेगाना” र रकेट लन्च साइटहरूलाई लक्षित गर्दै ठूलो हवाई हमला गरेको जनाएको छ। इजरायलले यो कारबाहीलाई जवाबी सुरक्षा अपरेशन भनेको छ। त्यसपछि हिज्बुल्लाहले उत्तरी इजरायल, विशेष गरी हाइफा क्षेत्रमा मिसाइल प्रहार गरेको पुष्टि गरेको छ। साथै केही रिपोर्टमा तेल अवीवसम्म साइरन बजेका समाचार आएका छन्।

रायटर्सका अनुसार, इजरायली सेनाले हिज्बुल्लाहबाट प्रहार गरिएको मिसाइललाई अवरोध (intercept) गरेको दाबी गरेको छ। अर्कोतर्फ हिज्बुल्लाहले हाइफा र सीमावर्ती क्षेत्रमा उन्नत मिसाइल प्रयोग गरेर सैन्य पूर्वाधार निशाना बनाएको जनाएको छ।

सबैभन्दा चिन्ताजनक पक्ष के छ भने, यो हमला–जवाबी हमलाको श्रृङ्खला इरान–अमेरिका वार्ता अघि तनाव झन् चर्किने संकेत हो। पाकिस्तानमा सम्भावित वार्ताको तयारी भइरहेका बेला लेबनान मोर्चा फेरि तातिनु क्षेत्रीय युद्ध अझ फैलिन सक्ने जोखिमको संकेत मानिएको छ।

पाकिस्तानले लेबनानमाथि जारी इजरायली आक्रमणबारे गरेको कटाक्ष/आलोचनाले इरान–अमेरिका वार्तामा दुवै सकारात्मक र नकारात्मक असर पार्न सक्छ।

१) वार्ताको वातावरणमा दबाब बढ्छ

पाकिस्तान अहिले मध्यस्थकर्ताको भूमिकामा छ। उसले लेबनानको मुद्दा उठाउँदा इरानलाई यो सन्देश जान्छ कि उसको क्षेत्रीय सुरक्षा चासो बेवास्ता गरिएको छैन।
यसले इरानलाई वार्तामा बसिरहन प्रेरित गर्न सक्छ, किनकि तेहरानले लेबनानलाई मुख्य मुद्दा मानेको छ।

२) अमेरिका पक्षसँग तनाव बढ्न सक्छ

तर अर्को पाटोमा, यदि पाकिस्तानको भाषा धेरै आलोचनात्मक भयो भने वाशिंगटनले यसलाई तटस्थ मध्यस्थकर्ताभन्दा इरानतर्फ झुकेको संकेत ठान्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा अमेरिकाले पाकिस्तानको मध्यस्थ भूमिकामाथि शंका गर्न सक्छ।

३) लेबनान “breaking point” बन्न सक्छ

President Donald Trump signs the funding bill to reopen the government, in the Oval Office of the White House, Wednesday, Nov. 12, 2025, in Washington. (AP Photo/Jacquelyn Martin)

ताजा विश्लेषणहरूले लेबनानलाई वार्ताको “breaking point” भनेका छन्।
अर्थात्, यदि इजरायलले लेबनानमा आक्रमण जारी राख्यो भने इरानले वार्ता टेबलमा थप कडा अडान लिन सक्छ—जस्तै:

• युद्धविरामको दायरा लेबनानसम्म विस्तार
• हिज्बुल्लाहमाथिको आक्रमण रोकिनुपर्ने माग
• हर्मुज जलडमरूमध्य सम्बन्धी दबाब

४) वार्ता ढिलो हुन सक्छ, तर पूर्ण रूपमा टुट्ने सम्भावना तुरुन्त छैन

 पाकिस्तानको कटाक्षले वार्ता भंग भन्दा पनि ढिलो र जटिल बनाउन सक्छ।
किनभने अहिले दुवै पक्ष—इरान र अमेरिका—ऊर्जा बजार, क्षेत्रीय सुरक्षा, र युद्धविरामका कारण वार्ताबाट पूर्ण रूपमा बाहिर निस्कन चाहँदैनन्।

लेबनानसँग इजरायलले प्रत्यक्ष वार्ता गर्ने घोषणा गर्नु निकै ठूलो कूटनीतिक संकेत हो। यो केवल सामान्य संवाद मात्र होइन, क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन र युद्धविराम प्रयाससँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ।

१) युद्धबाट कूटनीतितर्फ मोडिने संकेत

सबैभन्दा पहिलो संकेत, इजरायलले अहिले सैन्य दबाबसँगै कूटनीतिक ढोका पनि खुला राख्न खोजेको देखिन्छ।
ताजा रिपोर्ट अनुसार वार्ता हिज्बुल्लाहलाई निःशस्त्रीकरण गर्ने र शान्तिपूर्ण सम्बन्धको आधार बनाउने विषयमा केन्द्रित हुने बताइएको छ।

यसको अर्थ:

• सीमामा लगातार भइरहेको मिसाइल आक्रमण रोक्ने प्रयास
• उत्तरी इजरायल र दक्षिण लेबनानमा सुरक्षा व्यवस्था
• दीर्घकालीन ceasefire framework

२) अमेरिकाको दबाब र इरान–अमेरिका वार्तासँग जोडिएको संकेत

यो घोषणा इरान–अमेरिका वार्ताको सन्दर्भमा आएको हुनाले यसको अर्को संकेत अमेरिकी दबाब पनि हो।
समाचारहरूमा वाशिंगटनले इजरायललाई लेबनान मोर्चामा तनाव घटाउन दबाब दिएको उल्लेख छ।

यसले पाकिस्तानमा हुन लागेको इरान–अमेरिका वार्तालाई बचाउने प्रयास पनि देखाउँछ।

३) हिज्बुल्लाहलाई राजनीतिक रूपमा अलग पार्ने संकेत

प्रत्यक्ष वार्ता भन्नु लेबनान सरकारसँग कुरा गर्नु हो, हिज्बुल्लाहसँग होइन।
यसले इजरायलको रणनीति लेबनानी राज्यलाई अलग संवादमा ल्याएर हिज्बुल्लाहलाई एक्ल्याउने हुन सक्छ।

हिज्बुल्लाहले त प्रत्यक्ष वार्ता अस्वीकार गरिसकेको खबर पनि आएको छ।

४) शान्तिको वास्तविक सम्भावना कि रणनीतिक दबाब?

यहीँ सबैभन्दा ठूलो प्रश्न छ।
किनभने इजरायलले वार्ताको कुरा गर्दै सैन्य हमला जारी रहने पनि स्पष्ट गरेको छ।

त्यसैले यो पूर्ण शान्तिको संकेत मात्र होइन,
“वार्ता + सैन्य दबाब” को संयुक्त रणनीति पनि हुन सक्छ।