तितोपाटी – विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ)ले हावामार्फत कोरोना भाइरस सर्न सक्ने बताएको छ । अति सना अर्थात सुक्ष्म कणहरु हावाको माध्यमबाट एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा जाने र त्यसमा कोरोना भाइरस रहेमा अर्को व्यक्तिमा संक्रमण हुने सक्ने पछिल्ला प्रमाणहरु देखिएको डब्लुएचओले उल्लेख गरेको छ । एक संक्रमित व्यक्तिबाट निस्किएका अति साना कणहरुमा कोरोना भाइरस हुन सक्ने र ती कणहरु वायुको माध्यमबाट फैलिन सक्ने भएकाले थप सावधानी अपनाउनु पर्ने भएको हो । विशेष गरी भिडभाड युक्त क्षेत्रमा वायु मार्फत कोरोना भाइरसको संक्रमण (एअरबर्न ट्रान्समिसन) फैलिन सक्ने कुरा पूर्ण रुपमा अस्वीकार गर्न नमिल्ने डब्लुएचओका अधिकारीले बताएका छन् ।
यस अघि अत्यधिक भीडभाड रहने र बन्द कोठाभित्र संक्रमित व्यक्तिको मुखबाट निस्कने छिटामार्फत भाइरस सर्ने पुष्टि भए पनि हावामार्फत प्रसार हुने–नहुने स्पष्ट थिएन । तर मेडिकल जर्नल ‘क्लिनिकल इन्फेक्सस’मा प्रकाशित सामग्रीअनुसार ३२ मुलुकका दुई सय ३९ वैज्ञानिकले हावाबाट कोरोना प्रसार हुने/नहुने अध्ययन गरेका थिए जस अनुसार उनीहरूले ‘फ्लोटिङ’ भाइरस भएकाले कोरोना हावामा बाँच्न सक्ने बताएका छन् ।
खोक्दा, हाछ्युँ गर्दा र बोल्दा मुखबाट छिटा निस्किन्छन् । त्यस्ता छिटामा हुने भाइरस अर्को व्यक्तिमा सर्नु नै हावाबाट प्रसार हुनु रहेको वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ तर त्यस्ता छिटा धेरै टाढासम्म पुग्न सक्दैनन् । भौतिक दूरीमा रहँदा भाइरस संक्रमणबाट बच्न सकिने वैज्ञानिकहरूले बताउँदै आएका छन् ।
खोक्दा र हाछ्युँ गर्दा मुखबाट निस्कने पाँच माइक्रोनभन्दा ठूला आयतनका छिटा हावामा नमिसिई भुइँमा खस्छन् । त्यस्ता थोपाबाट भाइरस प्रसार हुने सम्भावना कम हुने वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ तर त्यसभन्दा कम आयतनका छिटा हावामा मिसिने सम्भावना विभिन्न अध्ययनमा औँल्याएका छन् । त्यसरी हावामा मिसिएको भाइरस कति समय जीवित रहन्छ भन्ने स्पष्ट छैन ।
हावाबाट भाइरस सर्ने सम्भावनालाई मध्यनजर गरेरै वैज्ञानिकले घरबाहिर निस्किँदा मास्क प्रयोगमा जोड दिएका हुन् ।
