Monday 3rd October 2022

जनै पूर्णिमा विशेष: ९ थरी गेडागूडी-क्वाटी


आरबी बुढाथोकी-नेपालमा वर्षैभरि धेरै चाडपर्वहरू मनाइन्छ। हाम्रो देशको विशेषता भनेको यहाँको धर्म, संस्कृति र मौलिक खाना हो। हरेक चाडपर्वको आ–आफ्नै विशेषता हुन्छन् । जनै पूर्णिमाको दिन क्वाटी खानु हाम्रो सबैभन्दा मौलिक र प्रामाणिक परिकार हो। चार दिनसम्म गेडागूडिलाई भिजाएर पकाइने यी परिकार स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुन्छ। स्प्राउट एक विशेष प्रकारको परम्परागत नेपाली परिकार (झोल) हो। पूर्णिमाको दिनमा विभिन्न नौ प्रकारका अन्नका पातहरू खाइन्छ। क्वाटी पनि विशेष छ किनभने यसमा शक्ति र स्वाद दुवै छ।

भारी वर्षाको समयमा आउने यो पर्व देशभर मनाउने चलन छ । क्वाटी शब्द नेवारी भाषाको क्वाटी शब्दबाट बनेको हो जसका अनुसार ‘क्वा’ को अर्थ तातो र ‘टी ’ को अर्थ झोल वा सूप भन्ने हुन्छ, त्यसैले क्वाटी अर्थ तातो सूप हो ।

जनै पूर्णिमाको समयमा अधिकांश घरमा गेडगुडीको परिकार क्वाटी खाने चलन छ । चना, कालो सिमी, हरियो चना, रातो किडनी बीन, कालो दाल, भटमास, ठूलो सिमी, घोडा चना मिसाएर क्वाटी बनाइन्छ । तरकारीको यस्तो मिश्रण खानु अघि, यसलाई अंकुर्नु अघि पानीमा भिजाउने चलन छ।
क्वाटी कसरी बनाउने?

क्वाटी बनाउने विधि समुदाय अनुसार फरक फरक हुन्छ । तर, काठमाडौंका स्थानीय नेवार समुदायले बनाएको क्वाटीको स्वाद धेरैको जिब्रोमा छ । कतिपयले बाख्राको मासु मिसाएर बनाउँछन् भने कतिपयले भैंसीको मासुसँग पनि पकाउने गर्छन् ।तर साधारण बनाउँदा पनि यो निकै स्वादिष्ट र पौष्टिक हुन्छ । क्वाटी अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा परिचित नेपाली मौलिक र परम्परागत सूप हो।

क्वान्टी बनाउन आवश्यक पर्ने सामाग्रीः
९ किसिमको सिमी– १ किलो, तोरीको तेल– ४० एमएल, अदुवा लसुनको पेस्ट– ३ चम्चा, हरियो खुर्सानी– ३ थान, ताजा टमाटर– ३ थान, बेसारको धूलो– डेढ चिया चम्चा, खुर्सानीको धुलो- एक चिया चम्चा, नुन- स्वाद अनुसार, पुरै गरम मसाला- 5 ग्राम, गरम मसाला पाउडर- आधा चिया चम्चा, प्याज- २ वोटा, हरियो धनिया- सानो मुट्ठी, ताजा जीरा धनियाको पेस्ट- १ चम्चा, हिंग १ चिमटी, पानी वा स्टक – डेढ लिटर (आवश्यकता अनुसार थप्न सकिन्छ)

क्वाटी बनाउने विधि:
सिमीलाई २४ घण्टा कोठाको तापक्रममा भिजाएर फेरि उठाएर तीन दिनसम्म जालीमा राखेर कोठाको तापक्रममा पाक्न दिनुहोस्। सिमी अंकुर जस्तै देखिन थालेपछि, यो क्वान्टीको लागि उत्तम हो। प्रेसर कुकर तताउनुहोस्, तेल हाल्नुहोस्, पुरै गरम मसाला, हरियो खुर्सानी, अदुवा लसुन, काटेको प्याजको र टुक्रा भुट्नु होस। खैरो रङ देखिने बित्तिकै बेसार, हींग, जीरा, धनियाँ, खुर्सानीको धुलो, मसलाको धुलो हाल्नुहोस् र काटेको टमाटरलाई कम आगोमा पकाउनुहोस्। स्प्राउट बीन्स हाल्नुहोस् र आवश्यकता अनुसार स्टक वा पानी हाल्नुहोस् । स्वाद अनुसार नुन हाल्नुहोस् र चार वा पाँच सीटी सम्म मध्यम तापक्रममा पकाउनुहोस् । राम्रोसँग पाके पछी काटेको ताजा धनिया माथिबाट राख्नुहोस। यो साइड डिश वा सूपको रूपमा खान सकिन्छ।

कतिपयले त्यसमा नुन र बेसार मिसाएर उमाल्ने र मसला बनाएर खाने गर्ने चलन पनि छ । कतिपयले पञ्चफर्म (५ पूरै मसला) पनि मिसाएर राख्छन्। जसरी पकाएको भए पनि वर्षामा गाडिएको चिसोबाट छुटकारा पाउन तातो मसला र खुर्सानी मिसाएर र क्वाटी खाने प्रचलन रहेको छ ।
आरबी बुढाथोकी दि सोल्टी होटल काठमाडौंका सुसेफ हुन।


Loading...
सम्बन्धित शीर्षकहरु

इन्डोनेसियाका राष्ट्रपति जोको विडोडोले समर्थक र प्रहरीबीचको झडपमा भएको भागदौडलाई लिएर देशको फुटबल खेलहरूको सुरक्षा समीक्षा गर्न आदेश दिएका छन्,…

कुवेत - नेपालीहरुको महान चाड विजया दशमीको पावन अबसरमा नेपाल कुवेत सरोकार समाजले आयोजना गरेको वडा दशैँ तथा साँस्कृतिक गत…

बसन्त थापा, कुवेत तीतोपाटी- प्रयास गर्नेहरूले कहिल्यै हार मान्दैनन्। संसारका अनगिन्ती महापुरुष, आविष्कारक र महान् व्यक्तिहरू यस तथ्यका साक्षी छन्…

प्रतिकृयाहरू