तोयानाथ उपेक्षित, सधै कोरोनाको विषयमा केन्द्रित चिन्ता र भयले अन्य सवै गतिविधीहरुलाई ओझेलमा परेका छन । खगोलिय अनुसन्धान र त्यसले प्राप्त गरेका नयाँ खोजहरुका समाचार पनि खासै खोजिने र पढिने समाचार हुन छाडेका छन । तर कोरोनालाई जति महत्व दिएर हामी हेर्दछौ कोरोना फोवियाले पनि त्यति नै हामीलाई सताईरहन्छन यसर्थ आउनुस आज खगोलिय अनुसन्धानको एउटा नयाँ उपलब्धिलाई हेरौं ।
ब्रह्माण्डमा रहेका लाखौं ताराहरुको अध्ययनको क्रममा बैज्ञानिकहरुको एउटा अनुसन्धानले पृथ्वीकै आकारको अर्को पृथ्वी पत्ता लगाएका छन । जसलाई एम १ नाम दिईएको छ । यो ग्रह जीवन यापन गर्न योग्य रहेको बताईएको छ । पृथ्वी भन्दा १ दशमलब १ ठुलो आकार यसको छ । अर्थात लगभग पृथ्वी जत्रो ।
यसको सतहमा पानी भएको कारण त्यहाँ जीवन र बातावरण हुन सक्ने बैज्ञानिकहरुको तर्क छ । केप्लर टेलिस्कोपको सहायताले पत्ता लगाएको यो ग्रह आकाश गंगामा पाईएको हो । यसले एउटा धुलाम्य सुर्यको परिक्रमा गर्दछ । हाम्रो सूर्यको भन्दा कम ताप भएको उक्त ताराको वरिपरी जम्मा ५ वटा ग्रहहरुको समुहले परिक्रमा गर्ने गरेको खगोल विद थोमस बार्कले बताएका छन । उनको भनाईमा आकाश गंगाको ७० प्रतिशत क्षेत्र यसले एक्लै ओगटेको छ । यसको बाहिरी सतहमा परिक्रमा गर्ने एम १ नै जीवनको संभावना भरपुर भएको ग्रह हो ।
बैज्ञानिकहरुले केप्लर टेलिस्कोबाट जीवनको अस्तित्व रहेका ग्रह खोज्ने क्रममा अहिले सम्म ३ हजार पिण्डहरु पत्ता लगाई सकेका छन । गत बर्ष अप्रिलमा मात्र एम १ जस्तै एउटा अर्को ग्रहको झुण्ड पत्ता लगाएका थिए । जसलाई ६२ बी, सी, डी, ई र एफ भनेर चिनिन्छ । ती मध्ये ६२ बी र ६२ ई को साईज पृथ्बी भन्दा केही ठुलो अर्थात क्रमस १ दशमलब ४ र १ दशमलब ६ रहेका छन । ६२ बी जीवनको संभावना अधिक रहेको ग्रह हो । ठिक यसैगरी अहिले पत्ता लगाएको एम १ को समुहमा पनि ५ वटा पिण्डहरुले तिनको सूर्यको परिक्रमा गर्दछन । एम १ पृथ्वीबाट २ सय प्रकाश बर्ष टाढा रहेको छ । यो ग्रह सम्बन्धि विस्तृत जानकारी भने अर्को बर्ष सम्ममा प्राप्त भईसक्ने खगोल विदहरुले बताएका छन ।
सत्रौ शताव्दिका खगोलिय जर्मन बैज्ञानिक जोहान्स केपलरको नामबाट तयार गरिएको केप्लर टेलिस्कोपको औपचारिक उदघाटन सन २००९ मा गरिएको थियो । यसले ग्रहहरुको सतहको र सतह मुनीको चाल मापन गरेर त्यसको आकार र विशेषता मापन गर्ने गर्दछन । उनीहरुका अनुसार साना ग्रहहरुको आवाज ठुलो र ठुला ग्रहहरुको आवाज सानो हुने गर्दछ । उक्त टेलिस्कोपले ३० मिनटमा करिब १ लाख ५० हजार ताराहरुको गति मापन गर्न सक्दछ । अहिले सम्मको अनुसन्धानमा पृथ्वीको दुई गुणा ठुलो साईजको एक हाविटेवल जोन अर्थात जीवनको पुरै संभावना भएको ग्रह पनि पत्ता लगाएको छ जसलाई सुपर अर्थ भनिन्छ ।
