Thursday 1st January 2026
विचार/ब्लग
Image

गजल ### बहरे खफिफ फाइलातुन् + मुस्तफ्इलुन् + फाइलातुन् हिड्न खोजे बाटो नराम्रो रहेछ चढ्न खोजे भर्‍याङ चिप्लो रहेछ। शून्यता छाएको छ मस्तिष्क भित्रै लाग्छ मेरो जीवन अनौठो रहेछ। एक अर्काको साथ चाहिन्छ, जहिल्यै जिन्दगी एक्लै बाँच्न गाह्रो रहेछ। वास्तविकता नै बुझ्न खोज्दैन मान्छे काल्पनिक मात्रै बन्न खोज्दो रहेछ। सम्झिएको…

Image

तिम्रो सामु अप्सराको, रुपै पनि कम छ सानु। झनै माया पिरतीमा कति धेरै दम छ सानु । असल बानी ब्यवहार,ज्ञान,सीप,बुद्धि विवेक, तन, मन, बोली, बचन, सबै अनुपम छ सानु। युगौँ युग हुने गरि, एक अर्कामा नाता साइनो, सम्बन्धलाई गाँसिदिने,तिमिसङ्ग गम छ सानु। सुन्दर शान्त बिशाल त्यो,दिलभित्र स्वतन्त्र भै, बस्न पाउँदा…

Image

डा. अम्बरिश पोख्रेल- नेपालमा जग्गा विहिन अर्थात् वास्तविक सुकुम्बासीहरुको संख्या ठूलो छैन । सरकारले चाहेमा केहि महिनामा देशभरिका प्रत्येक जिल्लामा अवस्थित सुकुम्बासीलाई चुटकिको भरमा जग्गा हात हातमा दिन सकिन्छ । अझ १५ देखि २० लाख सुकुम्बासीको कथित तथ्याङ्क देखाउनु भनेको विभिन्न पार्टीका पहुँचवाला कार्यकर्ताको नामावली संकलन गरिएको कुरामा कुनै शंका…

Image

प्रयोगवादको उद्देश्य साहित्य सिर्जनाका स्थापित परम्पराबाट उन्मुक्त भएर नयाँ आविष्कार गर्नु र प्रयोग गर्नु हो।यसैले गर्दा प्रयोगवादीहरूले निषिद्ध क्षेत्रहरूलाई उघारो पारेका छन।कविताका शब्द र वर्णहरूलाई विभिन्न आकारमा, चित्रको रूपमा सजाएर विचित्रको अनुभूति अभिव्यक्त गर्दछन्। पाश्चात्य साहित्यमा यसको प्रयोग गरेको सयवर्ष पुगिसकेको छ। नेपाली साहित्यमा चित्रात्मक कविताको प्रयोग सुरुमा बैरागी काइँलाले…

Image

टंकप्रसाद पन्थ - साइनो वाङ्मय प्रतिष्ठान नेपालको आयोजनामा तेस्रो साइनो दिवस तथा दोस्रो वार्षिकोत्सव कार्यक्रम जुम प्रविधिको उपयोग गरी भव्य रूपमा सम्पन्न भयो । प्रतिष्ठानकी अध्यक्ष सीता सुवेदी पन्थीको अध्यक्षतामा आयोजित उक्त कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठान बालसाहित्य तथा लोकवार्ता विभाग प्रमुख डा देवी नेपाल हुनुहुन्थ्यो । विशिष्ट अतिथिका रूपमा…

Image

कतै छैन बाटो छु मान्छे, म लाटो पिएको छु पानी , नशा प्यून साटो म ढोगेर बस्दै छु सधैं यो माटो र बन्नै मलाई खुसी लाग्छ लाटो ।।१।। म स्वच्छन्द बग्ने सधैं कल्पनामा कला सामु आयौ सधैं सम्झनामा सला मात्र छायौ अझै क्रन्दनामा भला लाग्छ मेरी कथा नौरथामा ।।२।। म…

Image

खोरिया नेपाली माटो मै जन्मेको शुद्ध नेपाली जनजिब्रोले बोल्ने शव्द हो । आगन्तुक होइन । रुख बुट्यान,फाँडेर खनजोत नगरे सम्म कहाँ बिज छर्न योग्य हुन्छ र ? त्यसैले सम्पूर्ण फाँडेर नेपाली साहित्यमा खोरियाको बिज छरेर उमारेकोछु । कोपिला फक्रन लाग्दैछ ।खोरियाको वास्तविक अर्थ-प्रगोगात्मक नेपाली शव्दकोशमा हेमाङ्ग राज अधिकारीको अर्थ परिभाषामा…

Image

१)हजुरको मनै सुन्दर छ धनै बुझ्दैन कसैले दुखमा यसले भावनाले चाख मनमा नै राख। २)नेताहरू धोका लुटेका छन् पोका कसैले बोल्दैन यी कुरा खोल्दैन जनता बेहाल किन हुन्न ख्याल? ३)पाल्पाली को माया साहित्यको छाया साहित्यको रस मुटु भित्र पस निस्कन्छ निकास हुन्छ नी बिकास । शिव कुमार रेग्मी पाल्पा १)विदेसको…

Image

षडऋतुहरु १. पहाड हिमाल तराई जङ्गल उकाली ओराली शितको कपाली मिठो छ काफल सारै नै असल । २. बसन्तको रितु आनन्दको मुटु हेर्दै रमाइलो अति जोशिलो बेली र चमेली महक कोसेली । ३. गुलाफ बोटमा भवरा चोटमा काढा देखि भाग्छ सुवास ओकल्छ मग मग बास खुशीको छ आश । गङ्गा…

Image

षडऋतु कवितामा शशिवदना सब जन भन्छन्- युवक निराला । शशिवदनाको गजब छ चाला । सबतिर नौला प्रकृति थला छन् ।। -डा. बम बहादुर जिताली   १)सपना सजायौ पागल गरायौ प्रेमको संसार झुटकोछ खेती चुँडालेर नेती सम्वन्धनै मेटी २)बैसको यो बेला हातमा भो ठेला नयनमा पानी प्रेमकी हौ खानी फुलेछ जवानी…