Tuesday 13th October 2026

बिग ब्याङभन्दा अघि पनि अर्को ब्रह्माण्ड थियो ? नोबेल विजेता पेनरोजको रोचक सिद्धान्त


नोबेल पुरस्कार विजेता बेलायती भौतिकशास्त्री सर रोजर पेनरोजले हाम्रो ब्रह्माण्डभन्दा अघि पनि अर्को ब्रह्माण्ड अस्तित्वमा रहेको हुन सक्ने र त्यसको अवशेष अहिले पनि आकाशमा देख्न सकिने दाबी गरेका छन्।

पेनरोजको Conformal Cyclic Cosmology (CCC) सिद्धान्तअनुसार ब्रह्माण्डको अन्त्य नै अर्को ब्रह्माण्डको सुरुवात बन्न सक्छ। अर्थात् हाम्रो ‘Big Bang’ ब्रह्माण्डको पूर्ण सुरुवात नभई अघिल्लो ब्रह्माण्डको अत्यन्त टाढाको भविष्यबाट सुरु भएको नयाँ ‘aeon’ हुन सक्छ।

उनका अनुसार अघिल्लो ब्रह्माण्डमा रहेका विशाल ब्ल्याक होलहरू अत्यन्त लामो समयपछि Hawking radiation मार्फत वाष्पीकरण हुँदा त्यसबाट उत्पन्न संकेतहरू नयाँ ब्रह्माण्डमा पनि छापका रूपमा रहन सक्छन्। पेनरोजले त्यस्ता सम्भावित संकेतलाई “Hawking Points” नाम दिएका छन्। उनले Cosmic Microwave Background (CMB) मा यस्ता केही असामान्य तातो क्षेत्र देखिएको दाबी गरेका थिए।

तर यहाँ महत्वपूर्ण कुरा छ—यो स्थापित वैज्ञानिक तथ्य होइन। पेनरोजको व्याख्या अत्यन्त रोचक भए पनि ‘Hawking Points’ लाई अघिल्लो ब्रह्माण्डको प्रमाणका रूपमा स्वीकार गर्न वैज्ञानिक समुदायमा पर्याप्त प्रमाण अझै छैन। यसलाई हालसम्म एउटा विवादास्पद/परीक्षण भइरहेको ब्रह्माण्डसम्बन्धी परिकल्पनाका रूपमा लिनुपर्छ।

सरल भाषामा भन्नुपर्दा:

हाम्रो ब्रह्माण्डभन्दा अघि अर्को ब्रह्माण्ड थियो → त्यो विस्तार हुँदै अत्यन्त टाढाको भविष्यमा पुग्यो → त्यसका ब्ल्याक होलहरू समाप्त भए → त्यस प्रक्रियाको कुनै अवशेष नयाँ Big Bang मा छापका रूपमा रह्यो → र हामी आज त्यसको सम्भावित संकेत देखिरहेका हुन सक्छौँ।

यदि पेनरोजको सिद्धान्त भविष्यमा प्रमाणित भयो भने, यसले “Big Bang भन्दा अघि के थियो ?” भन्ने मानव सभ्यताको सबैभन्दा पुरानो प्रश्नमध्ये एउटामा बिल्कुलै नयाँ उत्तर दिन सक्छ।


सम्बन्धित शीर्षकहरु

साउदी अरबले राजधानी रियादस्थित विमानस्थलमा भएको घातक हुथी आक्रमण रोक्न आफ्नो हवाई रक्षा प्रणाली किन असफल भयो भन्ने विषयमा अनुसन्धान…

नेपालमा गत भदाै १० गते भोटेकोशी नदी हुँदै त्रिशुली नदीमा आएको विनाशकारी बाढी तथा पहिरोबाट प्रभावित परिवारहरूको सहयोगका लागि गैरआवासीय…

काठमाडौं जिल्ला अदालतले नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाएर नेपाली नागरिकलाई अमेरिका पठाइदिने नाममा ठगी गरिएको प्रकरणको फैसलाको पूर्णपाठ सार्वजनिक गरेको छ।…

प्रतिकृयाहरू
...