वैज्ञानिकहरूले अहिलेसम्म पत्ता लगाएका सबैभन्दा शक्तिशाली cosmic rays मध्ये एक अमातेरासु (Amaterasu) नाम दिइएको कणले वैज्ञानिकहरूलाई चकित बनाएको छ। यसको ऊर्जा करिब 240 exa-electron volts (2.4 × 10²⁰ eV) थियो—एकल उपपरमाणविक कणका लागि असाधारण रूपमा ठूलो ऊर्जा।
यो कण अमेरिकाको Utah मा रहेको Telescope Array ले पत्ता लगाएको थियो। 507 वटा detector station ले फैलिएको उक्त प्रणालीले कणले वायुमण्डलमा ठोक्किँदा उत्पन्न गरेको secondary-particle shower रेकर्ड गरेको थियो।
सबैभन्दा रहस्यमय पक्ष भनेको यो कहाँबाट आयो भन्ने हो। यसको आगमन दिशा पछ्याउँदा वैज्ञानिकहरूले कुनै स्पष्ट शक्तिशाली astronomical object फेला पार्न सकेनन्। त्यो दिशा Local Void भनिने, तुलनात्मक रूपमा खाली अन्तरिक्ष क्षेत्रतर्फ देखिन्छ।
तर अनुसन्धान यहीँ रोकिएको छैन। २०२६ का नयाँ अध्ययनहरूले यस्ता अत्यन्त ऊर्जावान cosmic rays सम्भवतः प्रोटोन मात्र नभई फलामभन्दा पनि भारी atomic nuclei हुन सक्ने सम्भावना अघि सारेका छन्। यस्तो भारी कणले अन्तरिक्षमा यात्रा गर्दा आफ्नो ऊर्जा र दिशा फरक तरिकाले कायम राख्न सक्छ, जसले अमातेरासुको रहस्य बुझ्न मद्दत गर्न सक्छ।
अर्थात्, “यो कहाँबाट आयो थाहा छैन” भन्नु पूर्ण रूपमा सही भए पनि “कुनै स्रोत नै छैन” भन्ने होइन। वैज्ञानिकहरूले सम्भावित स्रोत र कणको वास्तविक प्रकृति पत्ता लगाउने प्रयास गरिरहेका छन्। यसको असाधारण ऊर्जा र अस्पष्ट उत्पत्तिले ब्रह्माण्डमा हामीले अझै नबुझेका अत्यन्त शक्तिशाली cosmic accelerators वा नयाँ भौतिक प्रक्रियाहरू हुन सक्ने सम्भावनालाई रोचक बनाएको छ।
र यो पृथ्वीका लागि खतरा भएको घटना होइन—यस्तो कण अत्यन्त दुर्लभ हुन्छ र वायुमण्डलमा ठोक्किँदा यसको ऊर्जा विशाल क्षेत्रका secondary particles मा फैलिन्छ।
- यो समाचार “Amaterasu particle” नाम दिइएको अत्यन्तै शक्तिशाली cosmic ray सम्बन्धी हो। तर एउटा महत्वपूर्ण कुरा: यो घटना नयाँ भएको होइन—यो कण २७ मे २०२१ मा पृथ्वीको वायुमण्डलमा ठोक्किएको थियो र यसको खोज २०२३ मा सार्वजनिक गरिएको थियो।
