विदेशबाट फर्किएर घरमै बेरोजगार बसेका पोखरा काँहुखोलाका फुर्वाराम तामाङले गत वैशाखमा फेसबुकमा कामदार आवश्यकताको विज्ञापन देखे । पीजी मल्टिपर्पोज एन्ड जब्स फेसबुक पेजमा आएको विज्ञापनमा कम्पनीका लागि म्यानेजरदेखि सुरक्षा गार्डसम्मका कामदार चाहिएको उल्लेख थियो । आकर्षक तलब, बिमा, यातायात, नास्तालगायत सुविधा देखेपछि उनी लोभिए । विज्ञापनमा भनिएको ठेगानामा कागजात लिएर पुगे ।
पोखरा–२७ तालचोकमा पीजी रियलस्टेट एन्ड जब लिंक प्रालि र पीजीएस एग्रो एन्ड मल्टिपर्पोज प्रालिको कार्यालय खोलेर बसेका थिए, २१ वर्षीय कृष्ण पौडेल । पौडेलले फाराम शुल्कबापत २ हजार ५ सय रुपैयाँ लाग्ने र जागिरको ग्यारेन्टी हुने फुर्वालाई बताए । जागिर सुरु भएपछि फाराम शुल्कबापत लिइएको रकमबाट एक सय रुपैयाँ मात्रै काटिने र बाँकी २ हजार ४ सय रुपैयाँ पहिलो महिनाको तलबमा जोडिएर आउनेसमेत उनले बताएका थिए । यति सुनिसकेपछि फुर्वाले आँखा चिम्लिएर फ्याक्ट्री कामदारको पदमा तोकिएको रकम बुझाएर फाराम भरे । उनलाई ४५ दिनपछि खबर आउने बताइयो ।
भदौ पहिलो साता उनले बल्ल २० हजार रुपैयाँ तलब तोकिएर अफर लेटर पाए । उक्त अफर लेटर फुड कम्पनीको नभई पीजी रियलस्टेट एन्ड जब लिंकको लेटरप्याडमा थियो । भदौ २५ बाट जागिरका लागि बोलाइयो । शुक्रबार उनी तालचोक पुग्दा पौडेललाई प्रहरीले पक्राउ गरेर डाँडाको नाक प्रहरी चौकी पुर्याएको थियो । ‘पोखराको औद्योगिक क्षेत्रभित्र बन्द अवस्थामा रहेको बिस्कुट फ्याक्ट्री भनिएको थियो,’ फुर्वाले भने, ‘त्यहाँ पुग्दा त्यो नामको कम्पनी नै रहेनछ ।’ उनी प्रहरी कार्यालय पुग्दा झन्डै ३ सय जना जम्मा भइसकेका थिए ।
पौडेल सञ्चालक रहेको कार्यालयबाट ४ हजार जनाभन्दा बढी ठगिएको प्रहरीको अनुमान छ । फेसबुक पेजबाट गरिएको विज्ञापनमा फुड कम्पनीमा १ हजार ७ सय, फुटवेयर कम्पनीमा १ हजार २ सय र अन्य कम्पनीमा गरी जागिरका लागि आवेदन दिनेको संख्या ४ हजार नाघेको छ । ४ हजार जनाबाट २ हजार ५ सयका दरले फाराम शुल्क लिँदा पनि १ करोड रुपैयाँ हुन्छ ।
डाँडाको नाक प्रहरी कार्यालयमा शुक्रबार पुगेकी अन्नपूर्ण गाउँपालिका–३ पाउदुरकी एक महिलाले आफूसँग दुईपल्ट २५/२५ सय रुपैयाँ असुलेको बताइन् । ‘पहिला म्यानेजर पदका लागि रकम बुझाएँ,’ उनले भनिन्, ‘अन्तर्वार्तामा पनि बोलाइयो तर फेल भएँ भनियो । फेरि सुपरभाइजरमा आवेदन दिनुस् पक्का हुन्छ भनेर अर्को २ हजार ५ सय रुपैयाँ मागियो ।’ ५ हजार रुपैयाँ बुझाएपछि बिस्कुट उद्योग देखाउन पटकपटक आग्रह गरे पनि बेवास्ता गरिएको उनले बताइन् । उनका अनुसार सुपरभाइजरमा छनोट भएको भनेर फेसबुकमार्फत नै नाम सार्वजनिक भएको थियो ।
बिस्कुट उद्योग र जुत्ता उद्योगमा छनोट भएका कामदारलाई साउन २९ मा तारे होटल पोखरा ग्रान्डमा सेमिनारसमेत राखिएको थियो । उक्त सेमिनारबाट बाहिरिने बेला कतै उजुरबाजुर नगर्ने मञ्जुरीनामामा ल्याप्चेसमेत लगाउन लगाइएको थियो । ‘जब लिंकको कार्यालयमा भएका कर्मचारीलाई पनि उद्योग साँच्चिकै भए, नभएकोबारे सोध्यौं,’ उनले भनिन्, ‘त्यहाँका कर्मचारीलाई समेत केही थाहा रहेनछ । त्यसपछि शंका लागेर प्रहरीलाई खबर गर्यौं ।’ जागिरका लागि फाराम भर्नेलाई फुड कम्पनी पोखरा औद्योगिक क्षेत्र र फुटवेयर कम्पनी विजयपुर क्षेत्रमा रहेको बताइएको थियो । अन्य होटल, आईटी कम्पनी, भाँडा पसललगायतको नाम खुलाइएको थिएन । आवेदकले कम्पनी देखाउन गरेको अनुरोधलाई पौडेलले टार्ने गरेका थिए ।
फुड कम्पनीको म्यानेजर पदमा नाम निकालेका अर्का एक पुरुषलाई समेत शुक्रबारबाट काममा आउन भनिएको थियो । उनलाई शुक्रबार पीसीआर परीक्षण गरेर आइतबार आउन भनियो । उनी पीसीआर परीक्षणका लागि जान खोज्दा प्रहरी पुगेर पौडेललाई पक्राउ गर्यो । ती पुरुषका अनुसार सुरुआतमा काम सिक्ने क्रममा दिनको २ घण्टाको दरले ५ दिनसम्म काम गर्नुपर्ने र त्यसबापत घण्टाको २ हजार ४ सय रुपैयाँ दिइनेसमेत बताइएको थियो । ‘३७ हजार तलब दिने भनेपछि मक्ख परेर आयौं,’ उनले भने, ‘अहिले आउँदा कम्पनी पनि छैन, जागिर पनि छैन ।’ उनले यही जागिरको चक्करमा आफ्नो तीन महिना खेर गएको बताए । भने, ‘बीचमा आएका अरू मौका पनि गुमाइयो । यो ठगी नै हो । कारबाही हुनुपर्छ । हामीले क्षतिपूर्ति पाउनुपर्छ ।’
प्रहरी अनुसन्धानका क्रममा पीजी रियलस्टेट एन्ड जब लिंक प्रालिको लेटरप्याडमा उल्लेख भएको स्थायी लेखा नम्बर (पान) ९०९७३५२३५ आन्तरिक राजस्व विभागमा दर्ता भएको भेटिएको छैन । उक्त कम्पनी दर्ता छैन । स्याङ्जा फेदीखोला–१ का कृष्ण पौडेललाई डाँडाको नाक प्रहरी चौकीले म्याद थपका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीमा बुझाएको छ । जिल्ला प्रहरी प्रवक्ता सुवास हमालले पौडेललाई हाल थुनामा राखेर अनुसन्धान भइरहेको बताए ।
नोटः दीपक परियारले लेखेको यो समाचार आजको कान्तिपुरमा प्रकाशित छ ।
