अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि जारी सैन्य कारबाहीमा केही समयका लागि रोक लगाउने निर्देशन दिएको बताइएको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै प्राप्त विवरणअनुसार, अमेरिकी सेनाले लगातार १३ दिनसम्म गरेको आक्रमणपछि शुक्रबार नयाँ हवाई वा क्षेप्यास्त्र हमला नगर्न निर्देशन दिइएको हो।
ट्रम्पको यो निर्णयले कूटनीतिक समाधानका लागि केही समय र अवसर सिर्जना गर्न खोजिएको संकेत गरेको छ। स्रोतहरूका अनुसार अमेरिकी प्रशासनले सैन्य कारबाहीले तत्काल प्राप्त गर्न सक्ने परिणामको सीमा पुगेको मूल्यांकन गर्दै वार्ताका लागि ठाउँ खोल्न चाहेको देखिन्छ। यद्यपि यो विराम अस्थायी मात्र हो वा अमेरिकाको व्यापक रणनीतिमा परिवर्तनको संकेत हो भन्ने अझै स्पष्ट छैन।
यो निर्णय त्यतिबेला आएको हो जब ओमानको एक उच्चस्तरीय टोली इरान पुगेको थियो। ओमानले अमेरिका र इरानबीच मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेल्दै आएको छ। ओमानी प्रतिनिधिमण्डलले तेहरानमा दुई देशबीच तनाव घटाउने र हर्मुज जलडमरूमध्य पुनः सुरक्षित रूपमा खोल्ने विषयमा छलफल गरेको बताइएको छ।
क्षेत्रीय स्रोतहरूका अनुसार ओमान र इरानबीचको छलफलले केही प्रगति गरेको छ र सप्ताहन्तसम्म कुनै प्रारम्भिक सहमतिमा पुग्ने सम्भावना देखिएको छ। हर्मुज जलडमरूमध्य विश्वकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण ऊर्जा व्यापारिक मार्गमध्ये एक हो, जहाँबाट ठूलो मात्रामा तेल र ग्यासको ढुवानी हुने गर्छ। यसको अवरोधले विश्व ऊर्जा बजार र अन्तर्राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ।
यद्यपि अमेरिकी सेनाले सम्भावित सैन्य विकल्पहरूका लागि तयारी भने जारी राखेको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार ठूलो स्तरको सैन्य अभियान पुनः सुरु गर्ने निर्णय अहिलेसम्म गरिएको छैन।
१३ रात लगातार चलेको अमेरिकी आक्रमणपछि पहिलोपटक तनावमा केही कमी देखिएको छ। शनिबार बिहानसम्म बहराइन, जोर्डन र कुवेतले रातभर कुनै इरानी आक्रमण नभएको जानकारी दिएका छन्। अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमान्ड (CENTCOM) ले पनि पछिल्लो केही घण्टामा इरानमाथि नयाँ आक्रमण नभएको जनाएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार अहिलेको अवस्था मध्यपूर्वमा एउटा महत्वपूर्ण मोड हुन सक्छ। यदि ओमानको मध्यस्थता सफल भयो र अमेरिका–इरानबीच संवादको बाटो खुल्यो भने यसले क्षेत्रीय युद्धको सम्भावना घटाउन सक्छ। तर दुवै पक्षबीचको गहिरो अविश्वास, आणविक कार्यक्रम, क्षेत्रीय प्रभाव र सुरक्षा विवादका कारण स्थायी समाधान अझै चुनौतीपूर्ण रहनेछ।
अहिलेको प्रश्न यही हो—ट्रम्पको सैन्य विराम कूटनीतिक समाधानको सुरुवात हो वा केवल अर्को सैन्य चरणअघिको रणनीतिक विश्राम? यसको उत्तर आगामी दिनका वार्ताले निर्धारण गर्नेछ।
