मिसिसिपी विश्वविद्यालयका ग्रहीय भूगर्भशास्त्री एरिका लुज्जीको नेतृत्वमा अनुसन्धानकर्ताहरूको टोलीले मंगल ग्रहमा भविष्यमा मानव बसोबासलाई समर्थन गर्न सक्ने आशाजनक स्थान पहिचान गरेको छ।
ग्रहको मध्य-अक्षांशमा रहेको फराकिलो ज्वालामुखी मैदान, अमेजोनिस प्लानिटियामा अवस्थित यस साइटमा उथले उप-सतहमा बरफ हुन सक्छ, जुन जीवनलाई कायम राख्नको लागि एक महत्वपूर्ण स्रोत हो। नासाको मार्स रिकोनिसेन्स अर्बिटरबाट उच्च-रिजोल्युसन इमेजरी प्रयोग गरेर, लुज्जीको टोलीले पृथ्वीमा जमिनको बरफसँग सम्बन्धित सतह ढाँचाहरू अवलोकन गर्यो। उज्यालो-किनारा भएका क्रेटरहरू, बहुभुज दरारहरू, र सूक्ष्म भू-भाग परिवर्तनहरू जस्ता सुविधाहरूले सतहबाट एक मिटर भन्दा कम पानीको बरफको सम्भावित उपस्थितिलाई संकेत गर्दछ। यो उथले गहिराइले भारी पूर्वाधारको आवश्यकता बिना रोबोटिक वा मानव-नेतृत्वमा ड्रिलिंगको लागि पहुँचयोग्य बनाउन सक्छ।
“यदि हामी मंगल ग्रहमा मानिसहरू पठाउन जाँदैछौं भने, तपाईंलाई H₂O चाहिन्छ – पिउनको लागि मात्र होइन, तर प्रोपेलेन्ट र सबै प्रकारका अनुप्रयोगहरूको लागि,” डा. लुज्जीले व्याख्या गरे।
मंगल ग्रहको ध्रुवीय क्षेत्रहरूमा प्रशस्त मात्रामा बरफ रहेको थाहा छ, तर तिनीहरूको अत्यधिक चिसो र सीमित सूर्यको प्रकाशले तिनीहरूलाई दीर्घकालीन, सौर्य-संचालित अभियानहरूको लागि अनुपयुक्त बनाउँछ। यसको विपरित, भूमध्य रेखा क्षेत्रहरू, तातो र घमाइलो हुँदा, सजिलो पहुँचको लागि धेरै गहिरो बरफ गाडिएको हुन्छ। मंगल ग्रहको मध्य-अक्षांशमा बसेको अमेजनिस प्लानिटियाले व्यावहारिक सन्तुलन कायम राख्छ। “मध्य-अक्षांशहरूले उत्तम अवस्था प्रदान गर्दछ – तिनीहरूले शक्तिको लागि पर्याप्त सूर्यको प्रकाश पाउँछन्, तर तिनीहरू अझै पनि सतह नजिकै बरफ सुरक्षित गर्न पर्याप्त चिसो छन्,” लुज्जीले भने।
यो खोजले इन सिटु रिसोर्स युटिलाइजेसन (ISRU) को रणनीतिलाई समर्थन गर्दछ, जसमा पृथ्वीबाट आपूर्तिको आवश्यकता कम गर्न स्थानीय सामग्रीहरू प्रयोग गर्नु समावेश छ। पृथ्वीबाट पानी ढुवानी गर्नु महँगो र अकुशल हुनेछ, जसले दिगो अन्वेषणको लागि ISRU आवश्यक बनाउँछ।
अर्को चरण र वैज्ञानिक सम्भावना
निष्कर्षहरू आशाजनक भए पनि, बरफको आयतन र स्थिरता पुष्टि गर्न थप अन्वेषण आवश्यक छ। भविष्यका मिसनहरूले राडार उपकरणहरू र जमिन अभ्यासहरू प्रयोग गर्न सक्छन् जसले गर्दा उपसतहलाई प्रत्यक्ष रूपमा मापन र नमूना गर्न सकिन्छ। युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीसँग विकसित NASA को SHARAD राडार र आगामी मार्स आइस म्यापर जस्ता प्रविधिहरूले प्रमुख भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
जीवनलाई समर्थन गर्नु बाहेक, मंगल ग्रहमा रहेको उथले बरफले वैज्ञानिकहरूलाई ग्रहको इतिहास र विगतको जीवनको सम्भावना बुझ्न पनि मद्दत गर्न सक्छ। बरफको तहले प्राचीन वायुमण्डलीय ग्यासहरू वा जैविक यौगिकहरूलाई संरक्षण गर्न सक्छ, जसले मंगल ग्रहको विकासको बारेमा सुराग प्रदान गर्दछ।
