ताल अल-शैखिया, इराक: इराकी अधिकारीहरूले पूर्व इराकी शासक सद्दाम हुसेनको नेतृत्वमा 1980 मा मारिएका लगभग 100 कुर्दिश महिला र बालबालिकाको अवशेष निकाल्ने काम गरिरहेका छन्, तीन अधिकारीहरूले भने।
दक्षिणी इराकको मुथन्ना प्रान्तको ताल अल-शैखियामा उक्त चिहान त्यहाँको मुख्य सडकबाट करिब १५-२० किलोमिटर (१०-१२ माइल) पर फेला परेको एएफपी पत्रकारले बताए।
सन् २०१९ मा प्रारम्भिक रूपमा यो चिहान फेला परेपछि विशेष टोलीहरूले यस महिनाको सुरुमा यो चिहान उत्खनन गर्न थाले, सामूहिक चिहानका लागि इराकी अख्तियारका प्रमुख दिया करिमले भने, यो साइटमा फेला परेको यो दोस्रो यस्तो चिहान हो।
“माटोको पहिलो तह हटाएर र अवशेषहरू स्पष्ट रूपमा देखा परेपछि, यो पत्ता लाग्यो कि ती सबै कुर्दिश वसन्तको लुगा लगाएका महिला र बालबालिकाका हुन्,” करिमले बुधबार एएफपीलाई भने।उनले थपे कि तिनीहरू सम्भवतः उत्तरी सुलेमानिया प्रान्तको कलारबाट आएका थिए, जुन अहिले इराकको स्वायत्त कुर्दिस्तान क्षेत्र हो, चिहानमा गाडिएका “100 भन्दा कम” मानिसहरू रहेको अनुमान छ। सबै शव निकाल्ने प्रयास जारी छ, उनले संख्या परिवर्तन हुन सक्ने बताए।
1980 को दशकमा इरानसँग इराकको घातक युद्ध पछि, सद्दामको सरकारले 1987 र 1988 को बीचमा क्रूर “अन्फाल अपरेशन” गर्यो जसमा यसले लगभग 180,000 कुर्दहरूलाई मारेको मानिन्छ। सन् २००३ मा इराकमा अमेरिकी नेतृत्वको आक्रमणपछि सद्दामको पतन भएको थियो र अन्फाल अभियानमा नरसंहारको आरोपमा उनीविरुद्धको इराकी कारबाहीलाई अन्त्य गर्दै तीन वर्षपछि उनलाई फाँसी दिइएको थियो। करिमले भने कि चिहानमा भेटिएका धेरै पीडितहरूलाई “यहाँ छोटो दूरीमा टाउकोमा प्रत्यक्ष गोली हानेर मृत्युदण्ड दिइएको थियो।”
उनले तीमध्ये केहीलाई “जिउँदै गाडिएको” हुनसक्ने सुझाव दिए किनभने उनीहरूको अवशेषमा गोलीको कुनै प्रमाण छैन। इराकमा सामुहिक चिहानको उत्खनन टोलीका प्रमुख अहमद कुसाईले यस बीचमा “हामीले यस चिहानमा सामना गरिरहेका कठिनाइहरू औंल्याए किनभने केही आमाहरूले आफ्ना शिशुहरूलाई समातेका कारण अवशेषहरू अलमलमा परेका छन्”।
सामूहिक चिहान उत्खनन गर्ने प्राधिकरणको एक हिस्सा दुर्गाम कमेलले भने कि ताल अल-शैखियामा उत्खनन गर्न थालेपछि अर्को सामूहिक चिहान फेला परेको थियो।
उनले भने कि दफन स्थल कुख्यात नुग्रात अल-सलमान जेल नजिकै अवस्थित थियो जहाँ सद्दामका अधिकारीहरूले असन्तुष्टहरूलाई राखेका थिए।
इराकी सरकारले सन् १९८० देखि १९९० को बीचमा सद्दामले गरेका अत्याचार र अन्य अधिकार उल्लङ्घनका कारण करिब १३ लाख मानिस बेपत्ता भएको अनुमान गरेको छ।
