भारतको पहिलो सौर्य पर्यवेक्षण मिसन अन्तिम गन्तव्यमा पुगेको छ। जहाँबाट यसले सूर्यलाई निरन्तर हेर्न सक्नेछ।
सेप्टेम्बर २ मा लिफ्ट अफ भएपछि यो अन्तरिक्ष यान चार महिनादेखि सूर्यतर्फ यात्रा गरिरहेको थियो । भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले यो मिसन ‘लगमार्क’ र ‘असाधारण उपलब्धि’ भएको बताएका छन्। मोदीले एक्स अर्थात टवीटरमा भनेका छन, यो सबैभन्दा जटिल र जटिल अन्तरिक्ष मिसनहरू बीचको अनुभवमा हाम्रा वैज्ञानिकहरूको अथक समर्पणको प्रमाण हो।
सौर्यमण्डलको सबैभन्दा ठूलो वस्तुको अध्ययन गर्न भारतको पहिलो अन्तरिक्ष(आधारित मिशन सूर्यको नाममा राखिएको छ ( सूर्यको हिन्दू देवता, जसलाई आदित्य पनि भनिन्छ। आदित्य पृथ्वीबाट १ दशमलब ५ मिलियन किमी ९,३२,००० माइल टाढा छ । यो दुरी सूर्यमा पृथ्वीबाट पुग्न का लागि जति टाढा छ त्यसको एक प्रतिशत मात्र हो । तर यो नै यस्तो विन्दु हो जहाँ सूर्य र पृथ्वीको गुरुत्वाकर्षण बलको कारण उपयुक्त स्थान हो । यस ठाउँबाट पृथ्वीले जुन गतिमा सूर्यको परिक्रमा गर्दछ आदित्य पनि पृथ्वीसँग त्यहि गतिमा सूर्यको परिक्रमा गर्न सक्षम हुन्छ । आदित्य रहेको ठाउँमा ग्रहण भन्ने कुरा रहदैन । किनकी यो चन्द्रमा भन्दा धेरै माथि छ ।
अर्बिटरमा सातवटा वैज्ञानिक उपकरणहरू छन् जसले सौर्य कोरोना ९सबैभन्दा बाहिरी तह० को अवलोकन र अध्ययन गर्नेछ। फोटोस्फियर ९सूर्यको सतह वा हामीले पृथ्वीबाट देख्ने भाग र क्रोमोस्फियर फोटोस्फियर र कोरोनाको बीचमा रहेको प्लाज्माको पातलो तह।
२ सेप्टेम्बरमा लिफ्ट-अफ पछि, ३० सेप्टेम्बरमा पृथ्वीको प्रभावको क्षेत्रबाट भाग्नु अघि अन्तरिक्ष यानले पृथ्वीको चार पटक परिक्रमा गर्यो। अक्टोबरको प्रारम्भमा, इसरोले भन्यो कि तिनीहरूले अन्तिम गन्तव्य तर्फ आफ्नो इच्छित मार्गमा रहेको सुनिश्चित गर्नको लागि यसको प्रक्षेपणमा हल्का सुधार गरेका थिए।
लिफ्ट अफ भएको केही दिन पछि, इसरोले मिसनले पठाएको पहिलो तस्बिरहरू साझा गर्यो ( एउटाले एउटा फ्रेममा पृथ्वी र चन्द्रमा देखाएको थियो र दोस्रो एउटा सेल्फी थियो जसले यसको दुईवटा वैज्ञानिक उपकरणहरू देखाउँदछ।
र गत महिना एजेन्सीले 200 देखि 400 न्यानोमिटर सम्मको तरंगदैर्ध्यमा सूर्यको पहिलो पटक पूर्ण तस्विरहरु सार्वजनिक गरेको थियो । उनीहरूले सूर्यको फोटोस्फियर र क्रोमोस्फियरको जटिल विवरणहरूमा अन्तर्दृष्टि प्रदान गरे।
शनिबारको मिशनको सफलताको अर्थ भारत सूर्यको अध्ययन गरिरहेका देशहरूको चयन समूहमा सामेल हुन्छ। अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले सन् १९६० देखि सूर्यलाई हेर्दै आएको छ। जापानले आफ्नो पहिलो सौर्य मिसन सन् १९८१ मा प्रक्षेपण गरेको थियो र युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सी ESA ले सन् १९९० देखि सूर्यको अवलोकन गर्दै आएको छ।
फेब्रुअरी 2020 मा, नासा र ESA ले संयुक्त रूपमा सौर्य अर्बिटर प्रक्षेपण गर्यो जसले सूर्यको नजिकबाट अध्ययन गरिरहेको छ र डेटा सङ्कलन गरिरहेको छ, वैज्ञानिकहरू भन्छन्, यसले यसको गतिशील व्यवहारलाई के चलाउँछ भनेर बुझ्न मद्दत गर्नेछ।
