Wednesday 7th December 2022

अर्को वर्षसम्ममा देश श्रीलंकाको अवस्थामा पुग्ने देखिन्छ


तोयानाथ उपेक्षित, जसले जतिसुकै र जस्तोसुकै तर्क गरे पनि नेपाल श्रीलंकाको अवस्थामा जादैछ भन्ने बोध सामान्य मानिसहरुले समेत गर्न थालेका छन । नेपाली मुद्रा खस्कदै गएको कुरा मात्र पनि त्यसको बलियो प्रमाण हो । तर भारतिय मुद्रासँग नेपालको स्थिर बिनिमय दर भएकाले नेपालको मुद्रा खस्कनुको कारण नेपाल को दुरावस्था मात्रै चाहि होईन । भारतिय रुपैया नै कमजोर हुदा हाम्रो मुद्रा स्वत कमजोर भएको हो । यसको मतलब नेपालको अर्थतन्त्र बलियो नै छ भन्ने चाहि होईन । भारतिय मुद्रा खस्कनु ले यसको प्रत्यक्ष असर मुद्राको सटही दरमा मात्र पर्दैछैन । उस माथि को परनिर्भता ठुलो धोका को रुपमा सामन्ने आउनेवाला छ ।

आज सत्ता पक्षिय नेता नारायणकाजी श्रेष्ठ को अभिव्याक्ति त्यही आशयमा आएको छ जुन अति नै गंभिर छ र यसले एक प्रकारको तरंग पैदा गरिदिएको छ । तर सरकारका मन्त्रीहरु भने नेपाल कहिल्यै श्रीलंका नहुने ठोकुवा गरेर थाकेका छैनन । उनीहरुले नेपालको अर्थतन्त्र लाई बेलैमा नियन्त्रण गर्न सकेनन भने अर्को बर्ष यति बेला सम्म देशमा ठुलो संकट आउने छ र त्यो विद्रोह यो सत्ता र यी दलहरुले थेग्नेछैनन ।

नेपालले कच्जा मेटेरियल ल्याएर उत्पादन गर्ने गरेको पाम तेल अब उत्पादन हुने छैन । यसले निर्यात को कुरा त परको भयो देशमा जनतालाई तेल दिन नसक्ने दिन आउनेवाला छ ।
मल खेतीको समयमा जनताले पाएनन । तैपनि हिलोमा धानको विउ गाडिएको छ जसले लागत उठाउने गरी उत्पादन नदिने निश्चित छ यसर्थ अर्को बर्ष नेपालमा खाध्य संकट आउने कुरा निश्चित जस्तै छ ।

भारतले गहुँ जौ लगायतका उत्पादनहरु विदेश निर्यात नगर्ने घोषणा गरि सकेको छ र अर्को बर्ष बजारमा आँटा को अभाव हुने छ । त्यो भनेको खाध्यान्न संकट नै हो ।

कृषीमा यान्त्रिकरणका लागि भनेर ठुलो राशी बाहिरिएको छ तर खेतमा मल छैन । नेपाली मुद्रा डलर बनेर जाने तर यहाँ उत्पादन नहुने भए पछि मुद्रा संन्चिती अझै घट्नेवाला छ ।

नेपालका उखु उत्पादक किसान पलायनको स्थितीमा छन जसले गर्दा चीनी खरिदमा पूर्ण रुपमा भारतीय निर्भरता बढने छ । अर्को बर्ष बाट चिया पिउन का लागि सुलभ मुल्यमा चिनी पाउने कुरा पनि कठिन हुने छ ।

भारतबाट करोडौको चामल नेपालले आयात गर्ने गरेको छ अब त्यसमा पनि भारतले रोक लगाउने संभावना बढेको छ । उसका देशमा जे चाहिन्छ त्यो नेपाल पैठारी गर्न रोकिने छ त्यहाँ जे फालिनेछ त्यो नेपाल आउने छ । जब नेपालमा कृतिम खाध्य संकट भारतले पैदा गर्ने छ तब नेपाललाई अरु झकाउने छ र राष्ट्रियता माथि बरबरतापूर्ण शर्तहरु उसले लाद्नेछ ।

पेट्रोलियम पदार्थको आयत गर्न नेपाललाई कठिन भई रहेको छ तर विधुतिय सवारी लाई सर्व सुलभ बनाउने तर्फ सरकारको पटक्कै ध्यान गएको छैन । जसको कराणले अर्को बर्षसम्म सम्म तेल पाउन गाहो हुने छ । अहिलेबाट लादिएको अचाक्लीको मुल्यले निम्त्याउने दुश्परिणाम जनताले थेग्न नसक्ने अवस्थामा पुग्ने छ ।

नेपालसँग निर्यातजन्य सामान भनेको कृषी हो तर कृषी उत्पादन अरु घट्दै जाने देखिएको छ । गत बर्ष पाकेको धानबाली बेमौसमी बर्षाको कारणले नष्ट भएको र त्यसको लागत सरकारले निकाले पनि राहात हाल सम्म नदिएको अवस्था छ । यसपाली मल समेत नदिएको अवस्था थप चिन्ताको विषय बनेको छ । यस्तो अवस्थामा कृषकहरु पेशाबाट पलायन हुने, खेत बाझो राख्ने क्रम बढने छ ।

ढुवानी मुल्य बढेको कारण महंगी दिन दुई गुणा रात चौगुणा बढिरहेको छ । किसानको क्रय शक्ति क्षीण हुदै जाने भएका ले व्यवस्था प्रतिको वितृष्ण कम नभएर बढेर जानेछ । जसले यी दल र सरकारले थेग्ने अवस्था हुने छैन ।

देशमा आउने रिमिटयान्स अबैध मार्गबाट आउने र जाने क्रम बढ्दो छ जसका कारण सरकारको खातामा पैसा जम्मा हुने रकम घटदो छ । सुशासन नभएर कुशासन बढ्नाले अपराधहरु बढने छ । त्यसले जनतामा आक्रोस थपिदै जाने देखिन्छ । प्रदेशको अनावश्यक फजुल खर्च र त्यसको औचित्य माथि प्रश्न उठिसकेको अवस्थामा कोही गंभिर भई रहेका छैनन ।

धर्म परिर्वतन र साप्रदायीक सदभावका विरुद्ध खुलेआम गतिविधी भईरहेको छ । त्यसले देशैभरी घृणाको राजनितीलाई प्रश्रय दिएको अवस्था छ । यसले पनि शान्ति खलबल्याउने काम गर्ने छ ।

देश श्रीलंका भन्दा पनि नराम्रो अवस्थामा पुग्न सक्ने संकेतहरु देखिन थालेका छन । श्रींलंकामा राष्ट्रपति भवन जनताले कव्जा गरे । नेता र मन्त्रीहरु लाई खोजी खोजी सडकमा ल्याएर धुलाई गरिरहेको अवस्था ले जनतालाई उक्साई रहेको अवस्था छ । नेपालमा त्यो दिन आउने लक्षण देखिए सँगै कतिपय व्युरोक्रयाट र नेता तथा मन्त्रीहरुले सुरक्षित विकल्प सोच्न थालेको अवस्था छ । त्यो दिन आएमा नेपालमा राजतन्त्र फर्कने माहौल बन्दै छ भनेर विश्लेषण गर्दा अन्यथा नहोला ।


Loading...
सम्बन्धित शीर्षकहरु

बसन्त थापा,कुवेत तीतोपाटी- आज यो देशको प्रगतिको वास्तविकता मूल्याङ्कन गर्न गाह्रो हुँदै गएको छ। तथ्याङ्कबाटै विकासका उपलब्धिहरू आँकलन गर्ने हो…

मगर संघ कुवेतको चौंथो अधिवेशन तथा मगर समुदायको राष्ट्रिय सांस्कृतिक पर्व एवं आम नेपालीहरुको महान चाड माघे सकराती कार्यक्रम अागामी…

शीतहरु १ टप टप शीत वर्षा २ जता ततै तिम्रै चर्चा ३ ज्वती पुञ्ज शीत गुञ्ज ४ शीत धारा अति…

प्रतिकृयाहरू
...