रियाद । यमनमा सक्रिय इरानसमर्थित हुथी विद्रोही समूहले साउदी अरबका विभिन्न विमानस्थल, तेल प्रशोधन केन्द्र र सैन्य मुख्यालयलाई लक्षित गरी एकैपटक छवटा आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ। हुथी सैन्य प्रवक्ता याह्या सरीले सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार आक्रमणमा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र र ड्रोन प्रयोग गरिएको थियो। साउदी अरब र इरानका उच्च अधिकारीहरूबीच तेहरानमा क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने विषयमा छलफल भएको केही दिनमै यस्तो दाबी सार्वजनिक भएको हो।
हुथी प्रवक्ता सरीका अनुसार पहिलो आक्रमण साउदी अरबको पूर्वी क्षेत्रमा रहेको रास तनुरा तेल प्रशोधन केन्द्रमा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रबाट गरिएको थियो। दोस्रो आक्रमणमा अब्काइकस्थित साउदी सरकारी तेल कम्पनी अरामकोको सुविधालाई निशाना बनाइएको दाबी छ। त्यसैगरी राजधानी रियादस्थित किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा विभिन्न क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको र पूर्वी सहर दमामस्थित किङ फहद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ड्रोन आक्रमण गरिएको हुथी पक्षको भनाइ छ।
त्यसैगरी लालसागर तटीय क्षेत्रमा रहेको राबिग तेल प्रशोधन केन्द्र र दक्षिणी नाजरान क्षेत्रमा रहेको साउदी सैन्य मुख्यालयलाई पनि आक्रमणको निशाना बनाइएको हुथी समूहले जनाएको छ। यी आक्रमणबाट कति क्षति भयो भन्नेबारे स्वतन्त्र पुष्टि हुन सकेको छैन। साउदी अधिकारीहरूले पनि उल्लिखित सबै छवटा स्थानमा आक्रमण भएको पुष्टि गरेका छैनन्। त्यसैले हुथीको दाबी र प्रमाणित घटनाबीच भिन्नता छुट्याउनु आवश्यक छ।
यसैबीच साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनले राजधानी रियादतर्फ प्रहार गरिएका दुईवटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले आकाशमै नष्ट गरेको जनाएको छ। साउदी नागरिक सुरक्षा निकायका अनुसार क्षेप्यास्त्रका अवशेष खस्दा एक जना साउदी नागरिक घाइते भएका छन् भने एउटा घर र सवारीसाधनमा क्षति पुगेको छ। रियाद, अलखर्ज र नाजरान क्षेत्रमा सम्भावित हवाई खतराबारे पूर्वचेतावनीसमेत जारी गरिएको थियो।
FILE – Houthi military spokesman Yahya Saree speaks at a rally against the U.S. and Israel in Sanaa, Yemen, April 18, 2025. (AP Photo/Osamah Abdulrahman, File)
यो घटनाक्रम साउदी अरब, टर्की, पाकिस्तान र इरानका उच्च अधिकारीहरूबीच तेहरानमा भएको दुर्लभ कूटनीतिक भेटवार्तापछि सार्वजनिक भएको हो। सोमबार भएको उक्त बैठकमा साउदी रक्षामन्त्री खालिद बिन सलमान, पाकिस्तानी सेनाप्रमुख आसिम मुनिर तथा टर्कीका गुप्तचर प्रमुख इब्राहिम कालिन सहभागी थिए। क्षेत्रीय शान्ति र सुरक्षा तथा आपसी सहकार्यका विषयमा छलफल भएको बैठकपछि साउदी विदेश मन्त्रालयले सैन्य तनाव पुनः बढ्न नदिन वार्ताका माध्यम खोल्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएको थियो। तर त्यसको केही दिनमै हुथी समूहले नयाँ आक्रमणको दाबी गरेको छ।
यमनभित्रको द्वन्द्व पनि थप चर्किंदै गएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त यमनी सरकारले हुथी समूहले एडेन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको आरोप लगाउँदै संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय सुरक्षा परिषद्सँग रोकथाम तथा दण्डात्मक कदम चाल्न आग्रह गरेको छ। अर्कोतर्फ साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले हुथीहरूको सैन्य संरचना, क्षेप्यास्त्र भण्डारणस्थल र प्रक्षेपण केन्द्रविरुद्ध कारबाही जारी राखेको जनाएको छ। सन् २०२२ देखि कायम रहेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घको युद्धविराम पछिल्लो सैन्य तनावसँगै प्रभावहीन बनेको छ।
तेल आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षामा चिन्ता
साउदी अरबका तेल प्रशोधन केन्द्र र पूर्वाधारलाई लक्षित गर्ने आक्रमणले अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा थप अस्थिरता निम्त्याउन सक्ने चिन्ता बढाएको छ। रास तनुरा, अब्काइक र राबिगजस्ता ऊर्जा केन्द्रहरू साउदी अरबको तेल उत्पादन तथा प्रशोधन संरचनाका महत्त्वपूर्ण हिस्सा हुन्। विशेषगरी हर्मुज जलडमरूमध्यमा जारी तनावका कारण तेल आपूर्तिमा दबाब परिरहेका बेला साउदी अरबको पूर्वाधारमाथि हुने थप आक्रमणले विश्व बजार र अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानी मार्गमा असर पार्न सक्छ। हुथी समूहको पछिल्लो गतिविधि लालसागर र बाब अल मन्देब जलमार्गको सुरक्षासँग पनि जोडिएको छ।
पछिल्लो घटनाक्रमले मध्यपूर्वमा कूटनीतिक संवाद र सैन्य तनाव समानान्तर रूपमा अघि बढिरहेको देखाउँछ। एकातिर साउदी अरब र इरान क्षेत्रीय सहकार्यको सम्भावना खोजिरहेका छन् भने अर्कोतिर यमनको हुथी समूहका आक्रमणका दाबी र साउदी नेतृत्वको सैन्य प्रतिक्रियाले क्षेत्रीय सुरक्षालाई चुनौती दिइरहेका छन्। विशेषगरी तेल पूर्वाधार र विमानस्थललाई निशाना बनाउने गतिविधिले यो द्वन्द्व यमन र साउदी अरबको सीमामा मात्र सीमित नरही अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा तथा हवाई सुरक्षासम्म फैलिन सक्ने जोखिम देखाएको छ।
