पूर्व–पश्चिम हिमाली पर्यटकीय राजमार्गको सम्भाव्यता अध्ययन सुरु, पहिलो चरणमा १५० किलोमिटर सडकको अध्ययन गरिने
काठमाडौं — नेपालको हिमाली क्षेत्रलाई पर्यटनसँग जोड्ने उद्देश्यसहित प्रस्तावित पूर्व–पश्चिम हिमाली पर्यटकीय राजमार्ग निर्माणको दिशामा सम्भाव्यता अध्ययन सुरु गरिएको छ। पहिलो चरणमा अपिनाम्पा–सैपाल–बडीमालिका र नुम–पाथीभरा सडक खण्डको अध्ययनका लागि नेपाल पूर्वाधार निर्माण कम्पनी लिमिटेड र सडक विभागबीच सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको छ।
सम्झौताअनुसार अपिनाम्पा–सैपाल–बडीमालिका सडक खण्डको १०५ किलोमिटर र नुम–पाथीभरा सडक खण्डको ४५ किलोमिटर गरी कुल १५० किलोमिटर सडकको सम्भाव्यता अध्ययन गरिनेछ।
नेपाल पूर्वाधार निर्माण कम्पनी लिमिटेडले प्रस्तावित सडक आयोजनाको प्राविधिक, आर्थिक, सामाजिक तथा वातावरणीय पक्षको अध्ययन गर्नेछ। अध्ययनबाट प्राप्त निष्कर्षका आधारमा सडक निर्माणको सम्भावना, आवश्यक पूर्वाधार र आयोजना कार्यान्वयनका लागि अपनाउनुपर्ने प्रक्रियाबारे आधार तयार गरिनेछ।
हिमाली पर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ पहल
प्रस्तावित हिमाली पर्यटकीय राजमार्गले बडीमालिका, पाथीभरा लगायतका महत्त्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्रलाई सडक सञ्जालमार्फत जोड्ने लक्ष्य राखेको छ। सडक पहुँच विस्तार हुन सकेमा दुर्गम हिमाली क्षेत्रमा पर्यटकको आवागमन सहज बनाउनुका साथै स्थानीय उत्पादन, रोजगारी र व्यवसायका अवसर विस्तार गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपालका हिमाली क्षेत्रमा प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक आस्था, जैविक विविधता र मौलिक संस्कृतिको विशिष्टता रहे पनि धेरै गन्तव्यमा सहज यातायातको अभाव छ। त्यस्ता क्षेत्रलाई सडक सञ्जालसँग जोड्न सके आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटन प्रवर्द्धनमा थप योगदान पुग्न सक्छ।
अध्ययनपछि मात्रै निर्माण प्रक्रिया अघि बढ्ने
हिमाली पर्यटकीय राजमार्गलाई नवीन कार्यक्रमका रूपमा अघि बढाइएको जनाइएको छ। यद्यपि, सम्भाव्यता अध्ययन सुरु हुनु भनेको सडक निर्माणको काम सुरु भइसकेको अवस्था होइन। अध्ययन प्रतिवेदनले आयोजना प्राविधिक र आर्थिक रूपमा कति सम्भव छ, वातावरणमा कस्तो प्रभाव पर्न सक्छ र स्थानीय समुदायमा यसको कस्तो असर पर्छ भन्ने विषय स्पष्ट पार्नेछ।
विशेषगरी हिमाली भूगोलमा सडक निर्माण गर्दा पहिरो, भूक्षय, वन तथा जैविक विविधताको संरक्षण र प्राकृतिक सम्पदामा पर्न सक्ने प्रभावलाई गम्भीरतापूर्वक मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने हुन्छ। त्यसैले अध्ययनको गुणस्तर, वातावरणीय संरक्षण र दीर्घकालीन सञ्चालनको सम्भावनाले आयोजनाको सफलतामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
प्रस्तावित राजमार्गको सम्भाव्यता अध्ययनबाट प्राप्त प्रतिवेदनका आधारमा बडीमालिका, पाथीभरा लगायतका पर्यटकीय क्षेत्रलाई जोड्ने आवश्यक पूर्वाधार निर्माणको प्रक्रिया अघि बढाइनेछ। यसले दुर्गम हिमाली क्षेत्रको पर्यटन विकास र यातायात पहुँच विस्तारका लागि नयाँ सम्भावना खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
