अमेरिका र इरानबीचको तनाव पछिल्ला दिनहरूमा थप चर्किएको छ। विश्वकै महत्वपूर्ण सामुद्रिक मार्गमध्ये एक मानिने होर्मुज जलडमरूमध्य क्षेत्रमा दुवै देशबीच ट्यांकर तथा समुद्री गतिविधिलाई लिएर विवाद बढेपछि अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र ऊर्जा बजार प्रभावित हुने चिन्ता बढेको छ।
इरानले होर्मुज नजिक नयाँ “प्रतिबन्धित समुद्री क्षेत्र” घोषणा गर्ने तयारी गरिरहेको बताएको छ भने अमेरिकाले आफ्नो समुद्री निगरानी र सुरक्षा गतिविधि जारी राखेको छ। यसले खाडी क्षेत्रका प्रमुख व्यापारिक मार्गहरूमा थप अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार होर्मुज हुँदै विश्वको ठूलो परिमाणमा तेल र ग्यास ओसारपसार हुने भएकाले यहाँको कुनै पनि अवरोधले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धनको मूल्य बढाउन सक्छ। जहाजहरूको संख्या घट्दै जाँदा ढुवानी लागत र बीमा शुल्कसमेत बढ्ने सम्भावना देखिएको छ।
यसको प्रभाव खाडी मुलुकहरूमा मात्र सीमित नरही विश्व अर्थतन्त्रमा समेत पर्न सक्छ। आयात तथा निर्यातमा निर्भर देशहरूले सामान ढुवानीमा ढिलाइ, लागत वृद्धि तथा आपूर्ति शृंखलामा समस्या भोग्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
युएई, साउदी अरेबिया, कुवेत तथा अन्य खाडी राष्ट्रहरूले परिस्थिति नजिकबाट निगरानी गरिरहेका छन्। हालसम्म प्रमुख विमानस्थलहरू सञ्चालनमा रहे पनि क्षेत्रीय सुरक्षाको अवस्थाअनुसार केही उडानहरूको समयतालिकामा परिवर्तन हुन सक्ने बताइएको छ।
विश्व समुदायले दुवै पक्षलाई संयमता अपनाउन र कूटनीतिक समाधान खोज्न आग्रह गरिरहेको छ। यदि तनाव अझ बढ्यो भने ऊर्जा आपूर्ति, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार तथा क्षेत्रीय सुरक्षामा गम्भीर असर पर्न सक्ने चेतावनी विश्लेषकहरूले दिएका छन्।
