गोल्डेन होराइजन: भारत–इजरायल रक्षा साझेदारीको नयाँ चरण

भारत र इजरायलबीच रक्षा सम्बन्ध पछिल्लो दशकमा धेरै गहिरो भएको छ। तर हालैको चर्चा–विशेषगरी ‘गोल्डेन होराइजन’ मिसाइलको प्रस्तावले यो सम्बन्धलाई केवल साझेदारी नभई रणनीतिक गठबन्धनको रूप दिन थालेको देखिन्छ।

गोल्डेन होराइजन वास्तविकमा के हो ?

“गोल्डेन होराइजन” एक प्रकारको एयर–लन्च्ड ब्यालिस्टिक मिसाइल (ALBM) हो — जसलाई वायुयानबाट प्रक्षेपण गरिन्छ, र यो पारंपरिक मिसाइलभन्दा धेरै द्रुत गति, लामो दूरी र अवरोध–प्रतिकार क्षमतामा अग्रणी मानिन्छ।

विशेषता:

• 🔥 लामो दूरीका लागि सक्षम (~1,000–2,000 किमि सम्म अनुमान)

• 🚀 हाइपरसोनिक गति (Mach 5+)

• 🎯 वायु रक्षा प्रणालीबाट बचेर लक्ष्यमा सजिलै पुग्ने क्षमता

• 🏭 ठोस इनरिचमेंट र बलियो बायोमेट्रिक–आधारित मार्गनिर्देशन

यसले पारंपरिक क्रुज मिसाइल भन्दा फरक तरिका अपनाउँछ:
➡️ मिसाइल पहिला फाइटर/ट्यांकर विमानबाट प्रक्षेपण हुन्छ
➡️ त्यसपछि उच्च गति र कम समयभित्र लक्ष्य नजिक पुग्छ
➡️ रक्षा प्रणालीले प्रतिक्रिया दिन कठिन हुन्छ

किन यो भारतका लागि महत्त्वपूर्ण छ ?

१. दूरी र पहुँचको विस्तार

भारतसँग अहिले ब्रहमोस मिसाइल छ — जसको पहुँच ~300–500 किमि छ। गोल्डेन होराइजनले यो दायरा दुई गुणा भन्दा बढी विस्तार गर्न सक्छ।

यसले भारतलाई:

• दुश्मनका महत्वपूर्ण किलाबन्दी–स्थानहरूलाई टाढाबाट प्रहार गर्ने क्षमता दिन्छ

• न केवल सीमाबन्दी आसपासको सुरक्षा, तर गहिरो–क्षेत्र रणनीति सम्भव बनाउँछ

• सामरिक विकल्पको ठूलो इन्भेन्टरी थप्छ

२. सुरक्षा साझेदारीको भावी स्तर

भारत–इजरायल सम्बन्ध अब केवल हथियार खरिद–बिक्री होइन।
यो एक रणनीतिक गठबन्धन को रूपमा उदाइरहेको छ, जसले:

• संयुक्त रक्षा प्रशिक्षण

• टेक्नोलोजी ट्रान्सफर

• हाइ–एन्ड मिसाइल क्षमताहरू साझा
  जस्ता महत्वपूर्ण पक्षहरूलाई समेट्छ।

यदि अध्ययन–सम्झौता अघि बढ्छ भने, भारतले आ–आफ्नो रक्षा संरचनालाई अझ बलियो, परिष्कृत र गतिशील बनाउन सक्छ।

 “के यसको अर्थ युद्ध गर्न तयार हुनु हो ?”

 होइन — यो तत्काल आक्रमणको घोषणा होइन।

हालसम्म यो केवल प्रस्ताव वा प्रारम्भिक वार्ताको विषय हो।
इजरायल र भारत दुवैले आधिकारिक रूपमा “यो उत्पादन भइसकेको छ” भनेका छैनन्।

✔️ हो — यो रणनीतिक ‘डिटर्रन्स’ (Deterrence) को संकेत हो।

यानी:

• दुश्मनलाई सोधिने सन्देश: “हामीसँग उन्नत क्षमता छ।”

• युद्ध विकल्प होइन, दुर्व्यवहार रोक्ने शक्ति।

यसलाई धेरैले “strategic messaging” या “preventive capability” को रूपमा हेर्छन् — जसले कुनै पनि सम्भावित आक्रमणलाई पहिले रोक्ने भूमिका जम्मा गर्छ।

 क्षेत्रीय सन्तुलन–दृष्टि

भारत–इजरायल साझेदारीले:
🟢 इरान, पाकिस्तान, चीन जस्ता क्षेत्रीय प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई
➡️ रणनीतिक रूपमा पुन: विचार गर्न बाध्य बनाउँछ।

किनभने:

• गोल्डेन होराइजन जस्ता मिसाइल क्षमताले
  ➡️ सामरिक खतरा घटाउन डिटर्रन्स (Deterrence) बढाउँछ।

यो युद्ध होइन, रणनीतिक समायोजन हो। युद्धको अर्थ “अहिले हमला गरौं” होइन,
बल्कि “हामी सक्षम छौं, सोचेर निर्णय गरौं” भन्नु हो।

 निष्कर्ष: मिसाइल, युद्ध, रक्षा — कसरी बुझ्ने?

📌 गोल्डेन होराइजन मिसाइल आफैंमा युद्धको घोषणा होइन।
📌 तर यो रणनीतिक ढाल, सन्देश र सुरक्षा प्रवर्द्धन उपकरण हो।
📌 भारत–इजरायल रक्षा सम्बन्ध अहिले अहिलेको भन्दा अगाडि बढिरहेको हो।
📌 यदि डील पूरा भयो भने, भारतको सामरिक क्षमतामा विशेष उछाल आउने सम्भावना छ।

👉 युद्धको पूर्वाभास होइन, यो रणनीतिक क्षमता विस्तारको पुल हो।