भारत र रुसले शिखर सम्मेलन र द्विपक्षीय वार्ता गरेका छन्। प्रधानमन्त्री मोदी र राष्ट्रपति पुटिन बीचको संयुक्त वक्तव्य पनि जारी गरिएको छ। आज, प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले दिल्लीको हैदराबाद हाउसमा संयुक्त पत्रकार सम्मेलन गर्नुभयो। यस क्रममा, भारत र रुस बीच धेरै सम्झौताहरू आदानप्रदान भए। यी सम्झौताहरू दुई देशहरू बीचको पारस्परिक सहयोगलाई अझ सुदृढ पार्न महत्त्वपूर्ण साबित हुनेछन्।
नि:शुल्क ई-पर्यटक भिसा सुरु गरिने
प्रधानमन्त्री मोदीले घोषणा गरे कि भारत सरकारले रूसी नागरिकहरूको लागि ३०-दिनको नि:शुल्क ई-पर्यटक भिसा सुरु गर्नेछ। यसबाहेक, भारत र रुस बीच स्वास्थ्य, चिकित्सा शिक्षा, ढुवानी, यातायात, र सक्रिय श्रम सम्बन्धी सम्झौताहरू सहित धेरै सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर गरिएको छ। सहयोग र बसाइँसराइ, अस्थायी श्रम आवागमन, खाद्य सुरक्षा र मापदण्ड, ध्रुवीय जहाज र समुद्री सहयोग, र मल सम्बन्धी सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर गरिएको छ। यी सम्झौताहरू २०३० सम्ममा सक्रिय हुनेछन्।
प्रधानमन्त्री मोदीले १५ वर्ष पहिले, २०१० मा, भारत-रूस साझेदारीलाई रणनीतिक साझेदारीमा उचालिएको बताए। विगत २५ वर्षदेखि राष्ट्रपति पुटिनले आफ्नो नेतृत्व र दृष्टिकोणले यो सम्बन्धलाई बलियो बनाएका छन्। उनको नेतृत्वले सबै परिस्थितिमा हाम्रो सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ। म मेरो मित्र राष्ट्रपति पुटिनलाई भारतप्रतिको यो गहिरो मित्रता र अटल प्रतिबद्धताको लागि हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु। म प्रार्थना गर्दछु कि यो सम्बन्ध निरन्तर बढ्दै जाओस्।
FTA चाँडै सम्पन्न गर्ने प्रतिज्ञा
प्रधानमन्त्री मोदीले भने कि राष्ट्रपति पुटिनको भ्रमण यस्तो समयमा भएको छ जब हाम्रा सम्बन्धहरूले ऐतिहासिक कोसेढुङ्गा अनुभव गरिरहेका छन्। राष्ट्रपति पुटिनको नेतृत्वमा, पारस्परिक सम्बन्धहरू नयाँ उचाइमा पुगेका छन्। उतारचढावका बाबजुद पनि, भारत र रूस बीचको मित्रता ध्रुव तारा जस्तै बलियो रहेको छ। दुवै देशहरूले FTA लाई चाँडै अन्तिम रूप दिन प्रयास गरिरहेका छन्। दुवै पक्षले युरिया उत्पादनलाई पछ्याइरहेका छन्। हामी चेन्नई-भ्लादिविस्टोक कोरिडोरको लागि नवीकरणीय ऊर्जाका साथ अगाडि बढ्नेछौं।
प्रधानमन्त्री मोदीले ऊर्जा सहयोग भारत-रूस सम्बन्धको जग भएको बताए। हामी नागरिक आणविक सम्झौतालाई अगाडि बढाउनेछौं। हामी रूसी पर्यटकहरूको लागि ३०-दिनको पर्यटक भिसा सुरु गर्नेछौं। गतिशीलता सम्झौतालाई प्रवर्द्धन गर्न दुई सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर गरिएको छ। विद्वान, विद्यार्थी र खेलाडीहरूको आदानप्रदान पनि बढाइनेछ। भारत-रूस मित्रता विश्वव्यापी चुनौतीहरूको सामना गर्न उपयोगी हुनेछ। रूस युक्रेन द्वन्द्वको समाधान खोज्न प्रयासरत छ, र भारतले पूर्ण सहयोग गर्नेछ।
राष्ट्रपति पुटिनले यसो भने:
रूसी राष्ट्रपति पुटिनले भने, “म भारतीय राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मु, भारतीय प्रधानमन्त्री र सबै भारतीय सहकर्मीहरूलाई रूसी प्रतिनिधिमण्डललाई दिइएको न्यानो र आतिथ्यपूर्ण स्वागतको लागि धन्यवाद दिन्छु। म प्रधानमन्त्री मोदीलाई रात्रिभोजको लागि धन्यवाद दिन्छु। रूस बढ्दो भारतीय अर्थतन्त्रमा निर्बाध इन्धन आपूर्ति जारी राख्न तयार छ। मलाई विश्वास छ कि आगामी वर्षहरूमा, भारत-रूस मित्रताले विश्वव्यापी चुनौतीहरूको सामना गर्न बल प्रदान गर्नेछ, र यो विश्वासले दुवै देशको भविष्यलाई अझ समृद्ध बनाउनेछ।”
रूसी राष्ट्रपतिले भने कि गत वर्ष, भारत-रूस द्विपक्षीय व्यापार १२% ले बढेको छ। यसले लगभग ६४ अर्ब अमेरिकी डलरको प्रतिनिधित्व गर्दछ। यो व्यापार १०० अर्ब अमेरिकी डलर पुग्ने अनुमान गरिएको छ। प्रधानमन्त्री मोदीले सबैभन्दा बढी ध्यान दिनुपर्ने चुनौतीहरू सूचीबद्ध गर्नुभएको छ। भारत र युरेशियन आर्थिक संघ बीचको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता आर्थिक सम्बन्ध विकास गर्न सहयोगी हुनेछ।
रूसमा सबैभन्दा ठूलो भारतीय आणविक प्लान्ट निर्माण गर्ने काम भइरहेको छ। छ वटा रिएक्टरहरू मध्ये तीनलाई नेटवर्कमा जोडिएको छ। रूस वा बेलारुसबाट हिन्द महासागर तटसम्म उत्तर-दक्षिण यातायात मार्ग सहित नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय यातायात मार्गहरू स्थापना गर्ने प्रयास भइरहेको छ।
