कंगोमा जेल ब्रेकको प्रयासमा भएको झडप र आगलागीमा परि एक सय भन्दा धेरै को ज्यान गएको छ । आन्तरिक मन्त्री ज्याकमेन शाबानीले सोमबार बिहान चेतावनीमूलक गोली चलाउँदा २४ कैदीको गोली लागेर मृत्यु भएको बताए। अन्य अधिकांशको निसास्सिएर मृत्यु भएको बताईएको छ ।
मकाला जेलमा ब्रेकआउटको क्रममा क्रसका सोमबार ठूलो संख्यामा हताहतीको रिपोर्ट आए पनि सरकारले सुरुमा दुई जनाको मात्रै मृत्यु भएको बताएको थियो। यस्तै सात वर्ष पहिले भएको घटनामा कम्तिमा ४,००० कैदीहरू त्यही जेलबाट भागेका थिए । जुन जेल देशको सबैभन्दा ठूलो हो । सोमबार, जेल नजिकै बसोबास गर्ने मानिसहरूले बन्दुकको आवाज सुनेको बताएका छन । तर पत्रकारहरूलाई घटनास्थलमा जान दिईएको थिएन । विहान १ वा २ बजेदेखि र करिब ५ बजे सम्म बन्दुकको गोली चलेको थियो, जेल नजिकै बस्ने डड्डी सोसोले एएफपी समाचार एजेन्सीलाई भने। त्यहाँ मृत्यु भएकाहरुका लाशहरु छरिएका थिए तिनलाई सुरक्षा बलहरूले शवहरू उठाउँदै थिए।
सोमबार जेल भित्रबाट साझा गरिएको ग्राफिक भिडियोहरू, का अनुसार भुइँमा निर्जीव शवहरू र भवनभित्र फसेका मानिसहरु मद्दतको लागि चिच्याइरहेका देखाइएको थियो। शाबानीले घटनाको हद र मृत्युको संख्यालाई स्वीकार गर्दै ब्रेकआउट प्रयासको लगभग २४ घण्टा पछि, एक्स, पहिले ट्विटरमा एउटा भिडियो पोस्ट गरेका थिए । उनले थपे कि करिब ६० जना गम्भीर घाइते भएका र अस्पताल लगिएको थिए ।यो सबै सुरक्षा सेवाहरू, राष्ट्रिय प्रहरी र सेनालाई प्रशंसा गर्ने अवसर पनि हो, जसले तुरुन्तै प्रतिक्रिया दिए र भाग्नबाट जोगाएर स्थितिलाई नियन्त्रण गर्न सक्षम भए, उनले भने।
यो ध्यान दिनु पर्छ कि त्यहाँ वास्तवमै क्षति भएको थियो, जसमा जीवनको हानि, चोटपटक र विशेष गरी केन्द्रीय कारागारमा भौतिक क्षति भएको थियो। दुर्भाग्यवश, प्रशासन र रजिस्ट्री कार्यालयहरूमा आगो लाग्यो। यी अत्यावश्यक अवस्थाहरू हुन् जसलाई हामी हाल सम्बोधन गरिरहेका छौं। अधिकार समूहहरूले घटनाको अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानको माग गरेका छन्।
ब्रेकआउटको प्रयास पछिको फुटेजले इट्टाको पर्खालमा ठूलो प्वाल, जलेको भवन, साइटमा काम गरिरहेका फायरम्यानहरू र भुइँमा छरिएका कागजहरू भएको कार्यालय देखाएको देखिन्छ।
एएफपी रिपोर्टहरू का अनुसार १९५० को दशकमा बनेको माकाला कारागारमा १,५०० कैदीहरूको क्षमता छ, तर त्यहाँ १४,००० भन्दा बढी कैदीहरू राखिएको थियो । २०२० मा, बीबीसीले कारागारका एक अधिकारीसँग कुरा गरेका थिए जसले त्यहाँ खाद्ययान्न र उचित व्यवस्थापनको अभावमा मानिसहरू कसरी मरिरहेका थिए बर्णन गरेका थिए । त्यतिखेर यो अनुमान गरिएको थियो कि केवल ६ प्रतिशत कैदीहरूले वास्तवमा सजाय भोगिरहेका थिए बाँकी कैदीहरु डीआर कङ्गोको कानुनी प्रणालीमा रहेका व्यवधान का कारण आरोप प्रमाणीत हुन नपाएर अड्किएका थिए जहाँ मुद्दाहरू वर्षौंसम्म तान्न सकिने कानूनी रुपमा प्रावधान समेत छ ।
न्यायमन्त्रीले देशभरका कारागारको भीड कम गर्न पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।
