Friday 3rd April 2026

पानी सुरक्षा – मानवीय संकट निम्त्याउने जोखिम


मध्यपूर्वमा बढ्दो सैन्य तनावले अब केवल सैन्य शक्ति वा तेलको राजनीतिमा मात्र सीमित रहने संकेत देखिदैन। पछिल्ला घटनाक्रमले यो द्वन्द्व पानी सुरक्षासँग पनि प्रत्यक्ष रूपमा जोडिन थालेको देखाएको छ। खाडी क्षेत्रका अधिकांश देशहरू—जस्तै Kuwait, Saudi Arabia, United Arab Emirates, QatarBahrain—को दैनिक पिउने पानीको ठूलो हिस्सा समुद्री पानी प्रशोधन गर्ने डिसेलिनेशन प्लान्टहरूबाट प्राप्त हुन्छ।

यस्ता संरचनाहरूमा आक्रमण हुनु भनेको केवल पूर्वाधार ध्वस्त हुनु मात्र होइन, मानवीय संकट निम्त्याउने जोखिम पनि हो। यदि यस्ता प्लान्टहरू लक्षित भए भने घर, अस्पताल, उद्योग र ऊर्जा प्रणाली सबै एकैसाथ प्रभावित हुन सक्छन्। पानी आपूर्ति अवरुद्ध हुनु भनेको केही दिनमै जनजीवन अस्तव्यस्त हुनु हो।

विशेषज्ञहरूका अनुसार युद्धको रणनीति यदि यस्तो अत्यावश्यक पूर्वाधारतर्फ मोडियो भने यसको प्रभाव सीमित भूभागमा मात्र रहँदैन। यसको असर क्षेत्रीय स्थायित्व, ऊर्जा बजार र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारसम्म पुग्न सक्छ।

यसैले अहिलेको मध्यपूर्वी द्वन्द्वले एउटा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ—के आधुनिक युद्ध अब पानी, ऊर्जा र जीवनका आधारभूत स्रोतहरूलाई लक्षित गर्ने दिशातर्फ जाँदैछ? यदि त्यस्तो हो भने यसको परिणाम केवल युद्धरत पक्षले मात्र होइन, सम्पूर्ण क्षेत्र र विश्वले भोग्नुपर्नेछ।

अमेरिका र इजरायलको इरानसँगको युद्ध लगातार ११ औँ दिन पनि जारी रहेको छ। यसबीच इजरायलले इरानसँगको द्वन्द्व छोटो समयमै समाप्त हुने सम्भावना कम रहेको संकेत दिएको छ र आवश्यक परे लामो समयसम्म चल्ने युद्धका लागि तयार रहेको बताएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले पनि इरानविरुद्धको सैन्य अभियानबारे टिप्पणी गर्दै यो अभियान अन्ततः सफल हुने र छिट्टै निष्कर्षमा पुग्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।

यता इरानका विदेशमन्त्री Abbas Araghchi ले भने आफ्नो देश आवश्यक परेसम्म प्रतिकार गर्न तयार रहेको स्पष्ट पारेका छन्। उनले इरानले क्षेप्यास्त्र आक्रमण जारी राख्न सक्ने चेतावनी दिँदै हाल इरान र अमेरिकाबीच कुनै प्रकारको प्रत्यक्ष कूटनीतिक अन्तरक्रिया नभइरहेको पनि पुष्टि गरेका छन्।


सम्बन्धित शीर्षकहरु

नेपालका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र पोर्चुगलका परराष्ट्रमन्त्री पाउलो रंगेलबीच भएको टेलिफोन संवादलाई सामान्य शिष्टाचार वार्ताको रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन। यो…

भारतको नेपालसँगको सीमा यति खुकुलो छ कि काम, अनौपचारिक व्यापार र सामाजिक अन्तरक्रियाका लागि मानिसहरूको आवागमनले घरेलु र विदेशी मामिलाहरू…

इरान युद्धका कारण पश्चिम एसियाबाट प्राकृतिक ग्यास र एलएनजी आपूर्तिमा आएको अवरोधले भारतको युरिया उत्पादनमा गम्भीर धक्का लागेको छ। उद्योग…

प्रतिकृयाहरू
...