सम्पादकीय
तितोपाटी डटकम
आजको नेपाली राजनीतिमा नागरिकहरू केवल दर्शक मात्र होइनन्, प्रश्न गर्ने सचेत शक्ति बनेका छन्। विशेषगरी पछिल्ला वर्षहरूमा नेताहरूको जीवनशैली, सम्पत्ति र राजनीतिक व्यवहारबारे जनतामा अनेक प्रश्नहरू उठ्न थालेका छन्। यी प्रश्नहरू केवल व्यक्तिविरुद्धका आरोप मात्र होइनन्, लोकतन्त्रलाई स्वस्थ र उत्तरदायी बनाउने आवश्यक बहस पनि हुन्।
सबैभन्दा पहिले उठ्ने प्रश्न हो—नेताहरूको आर्थिक स्रोत। धेरै नेता राजनीति सुरु गर्दा सामान्य आर्थिक अवस्थामा देखिन्छन्, तर केही वर्षमै उनीहरू करोडौंको सम्पत्तिका मालिक बनेको देखिन्छ। यस्तो सम्पत्तिको वास्तविक स्रोत के हो भन्ने जिज्ञासा जनतामा स्वाभाविक रूपमा पैदा भएको छ। अझ अचम्म त के भने, न त उद्योग, न व्यापार, न कुनै उत्पादनमूलक पेशा—तर जीवनशैली भने उच्च वर्गको जस्तो। यस्तो आर्थिक उकास कसरी सम्भव भयो भन्ने प्रश्नले राजनीतिप्रति शंका जन्माएको छ।
राजनीति मूलतः जनसेवाको माध्यम हुनुपर्ने हो। तर व्यवहारमा धेरै नेताका लागि राजनीति नै सबैभन्दा ठूलो कमाइको माध्यम बनेको हो कि भन्ने आशंका बलियो बन्दै गएको छ। यही कारणले नेतृत्वमा अपेक्षित नैतिकता र आदर्शको प्रश्न पनि उठिरहेको छ। नेतृत्व भनेको समाजका लागि उदाहरण बन्ने स्थान हो, तर आज धेरै नागरिकलाई नेतामा त्यस्तो नैतिक दृढता र आदर्श खोज्दा भेट्न गाह्रो भइरहेको अनुभूति भएको छ।
यससँगै नेता र जनताबीचको दूरी पनि बढ्दै गएको देखिन्छ। जनताबाटै उठेका नेताहरू समयसँगै जीवनशैली, व्यवहार र प्राथमिकतामा आम जनताको वास्तविक जीवनभन्दा निकै टाढा पुगेको आरोप लागिरहेको छ। जनताको जीवनस्तर उकास्ने, वर्गीय असमानता घटाउने नारा दिएर राजनीति सुरु गर्नेहरू अन्ततः आफ्नै व्यक्तिगत उन्नतिमा केन्द्रित भएको देखिएको भन्ने आलोचना पनि व्यापक छ।
त्यसैगरी राजनीतिमा सिद्धान्त र विचारभन्दा सत्ता प्राप्ति र सत्तामा टिकिरहने खेल हावी भएको धारणा बलियो बन्दै गएको छ। जनताले प्रश्न उठाउँदा स्पष्ट उत्तर दिने संस्कृति कमजोर देखिनु र जवाफदेहिताको अभाव रहनु अर्को चिन्ताको विषय बनेको छ। यही कारणले आज धेरै नागरिक परम्परागत नेतृत्वप्रति निराश हुँदै नयाँ विकल्प खोज्न थालेका छन्।
यस्तो अवस्थामा राजनीतिक दल र नेताहरूका लागि आत्मसमिक्षा अपरिहार्य बनेको छ। यदि उनीहरूले जनताको विश्वास पुनः जित्न चाहन्छन् भने पारदर्शिता, नैतिकता, सादगीपूर्ण जीवनशैली र जनताप्रति स्पष्ट उत्तरदायित्व देखाउन अब ढिला गर्नु हुँदैन। लोकतन्त्रको वास्तविक शक्ति जनताको विश्वास हो, र त्यो विश्वास कायम राख्न राजनीतिक नेतृत्वले व्यवहारमै परिवर्तन देखाउन आवश्यक छ।
