सैन्यले आफ्नो परिचालन उद्देश्यहरूलाई मानवीय अनिवार्यताहरूसँग सन्तुलनमा राख्नुपर्छ, जसमा भोकमरी रोकथाम र नागरिक जीवनको सुरक्षा समावेश छ।
एकै समयमा धेरै कुराहरू सत्य हुन सक्छन्।
मानवीय सहायताले गाजालाई सहयोग पुर्याउनु सही, नैतिक कुरा हो। सेनाले आफ्नो परिचालन उद्देश्यहरूलाई मानवीय अनिवार्यताहरूसँग सन्तुलनमा राख्नुपर्छ, जसमा भोकमरी रोकथाम र नागरिक जीवनको सुरक्षा समावेश छ। यदि शत्रुले आफ्नो उद्देश्यका लागि मानवीय आपूर्तिको प्रवाहलाई मोडिरहेको छ भने सेनाले मानवीय आपूर्तिको प्रवाहलाई प्रतिबन्धित गर्न सक्छ र यो पनि सत्य हो कि नागरिक जनसंख्यालाई क्षति कम गर्न र मानवीय सहायताको प्रभावकारी वितरण सुनिश्चित गर्न नियमित रूपमा युद्ध क्षेत्रहरूबाट बाहिर सारिन्छ। यी सबै युद्धका आधारभूत सत्यहरू हुन्, जुन सैन्य अभ्यास र अन्तर्राष्ट्रिय कानून दुवैमा राम्रोसँग स्थापित छन्।
तर अर्को सत्य पनि छ जुन स्वीकार गर्नुपर्छ। एउटा जुन स्पष्ट र प्रमाणित भए पनि विरलै ठूलो स्वरमा भनिएको छ: इजरायलले युद्ध जारी रहँदा र हमासले क्षेत्र नियन्त्रण गर्न जारी राख्दा शत्रु जनसंख्यालाई प्रत्यक्ष सहायताको स्तर प्रदान गर्ने अरु कुनै देशको सेनाको ऐतिहासिक उदाहरण छैन।
र त्यो शत्रु अझै पनि लडिरहेको छ, आक्रमण गरिरहेको छ, र बन्धक बनाएको छ भने इजरायलले अक्टोबर ७ मा आफ्ना नागरिकहरूको हत्या गर्ने समूहको कमान्डमा इन्धन, खाना, औषधि र पानी इलाकामा पुर्याउँदैछ, जसले इजरायली शहरहरूमा रकेट प्रहार गर्न जारी राख्छ, र खुलेआम घोषणा गर्छ कि यसले ती अत्याचारहरू बारम्बार दोहोर्याउनेछ।
यो कसरी गर्नुपर्छ भन्ने कुनै उदाहरण छैन
इतिहासभरि, राष्ट्रहरू बीच वा सरकारहरू र विद्रोही समूहहरू बीचको युद्धमा प्रायः मानवीय विपत्तिहरू समावेश भएका छन्। र ती धेरैजसो युद्धहरूमा, लडाईं पक्षले शत्रुको जनसंख्यालाई राहत प्रदान गर्दैन। दोस्रो विश्वयुद्धमा, मित्र राष्ट्रहरूले जर्मन वा जापानी नागरिकहरूलाई कुनै सहायता प्रदान गरेनन् जबकि ती सरकारहरू अझै पनि लडिरहेका थिए र आफ्नो क्षेत्रको नियन्त्रणमा थिए। भियतनाममा, संयुक्त राज्य अमेरिकाले उत्तर भियतनामी वा भियतनाम-नियन्त्रित क्षेत्रहरूमा कहिल्यै मानवीय सहायता प्रदान गरेन। इराक र सिरियामा ISIS विरुद्धको लडाईंको समयमा पनि, अमेरिकी समर्थित सेनाहरूले क्षेत्र खाली गरेपछि मात्र सहायता प्रदान गरे, ISIS ले अझै पनि कब्जा गरेको बेला होइन।
तर इजरायलले त्यस्तो काम गरिरहेको छ जुन कुनै पनि सेनाले गरेको छैन। यसले आतंकवादी सेनाद्वारा शासित क्षेत्रको जनसंख्यालाई प्रत्यक्ष मानवीय सहायता प्रदान गरिरहेको छ जुन यो अझै पनि नजिकको शहरी लडाईमा लडिरहेको छ।
यो तथ्यलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले मान्यता दिएको होस् वा नदिएको होस्, यो एक ऐतिहासिक पहिलो कदम पनि हो । साथै, यो युद्धले अर्को विसंगति उत्पन्न गरेको छ। मानवीय मान्यताहरूको ख्याल राख्ने जो कोहीलाई पनि गहिरो रूपमा चिन्तित पार्ने एउटा कुरा सहयोग गर्ने एकमात्र क्षमता भएको गैर-युद्धरत पक्ष, इजिप्टको कुनै ऐतिहासिक उदाहरण छैन, जसले नागरिकहरूलाई युद्ध क्षेत्रबाट भाग्न अनुमति दिएको छैन।
सक्रिय लडाई, खाद्यान्न अभाव र मानवीय पतन बिग्रँदै गए पनि, इजिप्टले गाजाका नागरिकहरूलाई भाग्न अनुमति दिन रफाह सीमा नाका खोल्न अस्वीकार गरेको छ। यो टाढाको देशको अनिच्छाको मामला होइन। यो इजरायल बाहेक गाजासँग सीमा जोडिएको एक मात्र राष्ट्र हो। यो युद्धको पक्ष होइन। र यो कानून, रसद, वा असक्षमता द्वारा सीमित छैन। यो केवल राजनीतिक छनौट द्वारा सीमित छ।
लगभग हरेक अन्य आधुनिक युद्धमा, तटस्थ देशहरूले सुरक्षा खोज्ने नागरिकहरूका लागि आफ्नो सीमाना खोलेका छन्। युक्रेनको युद्धको समयमा पोल्याण्डले त्यसो गर्यो। सिरियाली गृहयुद्धको समयमा जोर्डन र टर्कीले लाखौंलाई आश्रय दियो। रुवाण्डाको नरसंहारको समयमा तान्जानिया र कंगो (त्यतिबेला जायर भनिन्थ्यो) ले शरणार्थीहरूलाई स्वीकार गर्यो। इजिप्टले यसको विपरीत गरिरहेको छ। यसले ढोका बन्द राखिरहेको छ र नागरिकहरु युद्ध भूमिमा फसेका छन । जबकि संसारले भित्र के हुन्छ भनेर इजरायललाई दोष दिन्छ।
यो पनि उदाहरण बिनाको छ।
इजरायलको युद्धको मानवीय लागतको लागि आलोचना गर्न सजिलो छ। हमासलाई स्कूल, अस्पताल र नागरिक छिमेकमा आफ्ना लडाकुहरूलाई एम्बेड गरेकोमा जवाफदेही बनाउन धेरै गाह्रो छ। र जब सेनाले कानुनी मात्र होइन, असाधारण कुरा गरिरहेको छ भने स्वीकार गर्न अझ गाह्रो छ।
सत्य महत्त्वपूर्ण छ। र सत्य यो हो कि आधुनिक इतिहासमा कुनै पनि सेनाले सक्रिय युद्धको समयमा शत्रु जनसंख्यालाई इजरायल रक्षा बलले गाजामा गरेको भन्दा बढी सहायता पुर्याएको छैन। त्यो तथ्य खडा छ, कसैले ठूलो स्वरमा भन्न चाहे पनि।
-लेखक, जोन स्पेन्सर अर्बन वारफेयर इन्स्टिच्युटका कार्यकारी निर्देशक हुन्। उनी अन्डरस्ट्यान्डिङ अर्बन वारफेयरका सह-लेखक हुन्।
